Geri Dön

Hacettepe Üniversitesi Çocuk Hastanesinde Artemis gen defekti tanısı ile izlenen ağır kombine immün yetmezlik hastalarının incelenmesi

Evaluation of patients diagnosed with artemis gene deficiency–related severe combined immunodeficiency followed at Hacettepe University Children's Hospital

PDF İndir

  1. Tez No: 981704
  2. Yazar: İLAYDA AYDIN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. DENİZ NAZİRE ÇAĞDAŞ AYVAZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Artemis eksikliği(AE), otozomal resesif geçişli ağır kombine immün yetmezlik(AKİY) alt tipi olarak sınıflandırılan, DCLRE1C genindeki mutasyonlar ile Artemis proteininin eksikliği ya da fonksiyon kaybı sonucunda DNA çift zincir kırıklarının tamir mekanizmasında ve ilişkili olarak V(D)J rekombinasyonunda aksamaya yol açarak B ve T lenfosit gelişimini etkileyen bir doğumsal immünite hatasıdır. Hematopoietik kök hücre nakli(HKHN) veya gen tedavisi ile kür elde edilebilmektedir. Uygun tedavi yaklaşımlarının ve hasta yönetiminin geliştirilmesi, bu sayede mortalite ve morbiditenin azaltılması için AE hastalarının fenotipik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 1995-2025 yılları arasında Çocuk İmmünoloji Bilim Dalında izlenen 30 AE tanılı hastanın klinik, immünolojik, genetik özellikleri retrospektif olarak incelenmiştir. Kadın/erkek oranı 16/14 (%53/%47)`tu. Anne-baba akrabalığı %90'dı. Hastaların immünfenotipinin %60 tipik AKİY, %36,7 hipomorfik/atipik AKİY ve %3,3 Omenn sendromu olduğu görüldü. T-B-NK+ %56,7 (n=17), T+B-NK+ %43,3 (n=13) oranında lenfosit profili görüldü. Tipik AKİY hastalarında tanı ve semptom yaşı, atipik AKİY ve Omenn sendromu grubuna kıyasla küçüktü (p<0.001). Tipik AKİY'de ortanca semptom yaşı 1 ay, ortanca tanı yaşı 4 ay, diğer grupta sırasıyla 36 ay ve 128 aydı. Tipik AKİY grubunun ortanca tanısal gecikme süresi 2,5 ay, atipik AKİY grubunun ise 5,9 yıldı (p<0.001). En sık başvuru yakınmaları pnömoni (%76,6), ishal (%50) ve moniliyazisdi (%37); iki grupta benzerdi. Otoimmünite (%13,3), lenfoproliferatif hastalık (%10), malignite (%10) ve alerjik hastalıklar (%10) ek problemlerdi. Bileşik heterozigot mutasyonu olan bir hasta dışında tüm hastalarda homozigot mutasyon vardı, literatürde yer almayan beş yeni (novel) varyant saptandı. HKHN, hastaların %60'ına (n=18) ortanca 6,5 ayda yapılmıştı. Tipik AKİY`de nakil oranı daha yüksekti (p=0.009). Tipik ile atipik AKİY grubunun ortanca tanı sonrası genel sağkalım süresi 11,6 ve 12,8 yıl olup benzer bulundu (p=0.36). Tüm hastaların mortalite oranı %50'idi. HKHN sonrası genel nakil grubunun sağkalım oranı %50 (9/18) olup ortalama yaşam süresi 11,7 yıldı. Nakil yapılan grubun 5 yıllık genel sağkalım oranı yaklaşık %70 iken, nakil yapılmayanların %80'idi. HKHN`dan sonra en sık komplikasyon graft-versus-host hastalığı olup oranı %53`tü. %35(n=6) oranında akut, %23(n=4) oranında kronik GVHH gelişmiştir. Nakil sonrası IVIG tedavisi oranı %56 olup ortanca 16 ay (min-max 1-216 ay) süreyle verilmişti, ortanca takip süresi ise 48 aydı (min-max 0-252 ay). Heterojen fenotipte prezente olabildiği görülen AE`de, 2/3 oranında atipik/tipik AKİY kliniği görüldü. Bu nedenle özellikle atipik AKİY fenotipinde başvuran hastaların gecikmiş tanı ve tedavi ile artan mortalite ve morbidite riski taşımaktadır. Artemis eksikliğinin erken tanınması ve doğru yönetilmesi hastaların hayat kalitesinin yükseltilmesi ve sağkalımı için önem arz etmektedir.

Özet (Çeviri)

Artemis deficiency (AD) is a congenital immune disorder classified as a subtype of autosomal recessive severe combined immunodeficiency (SCID), caused by mutations in the DCLRE1C gene leading to absence or loss of function of the Artemis protein. This results in disruption of DNA double-strand break repair mechanisms and, consequently, impairment of V(D)J recombination, thereby affecting B and T lymphocyte development. A curative outcome can be achieved through hematopoietic stem cell transplantation (HSCT) or gene therapy. This study aimed to investigate the phenotypic characteristics of patients with AD in order to improve treatment approaches and patient management, and thus reduce mortality and morbidity. The clinical, immunological, and genetic characteristics of 30 patients diagnosed with AD and followed by the Division of Pediatric Immunology between 1995 and 2025 were retrospectively analyzed. The female/male ratio was 16/14 (53%/47%). Parental consanguinity was present in 90% of cases. Immunophenotyping revealed that 60% of patients had typical SCID, 36.7% had hypomorphic/atypical SCID, and 3.3% were diagnosed with Omenn syndrome. The lymphocyte profile was T−B−NK+ in 56.7% (n=17) and T+B−NK+ in 43.3% (n=13) of patients. Age at symptom onset and diagnosis was significantly lower in the typical SCID group compared to the atypical SCID and Omenn syndrome group (p<0.001). In the typical SCID group, median age at symptom onset was 1 month and median age at diagnosis was 4 months; in the other group, these were 36 months and 128 months, respectively. Median diagnostic delay was 2.5 months in the typical SCID group and 5.9 years in the atypical group (p<0.001). The most common presenting symptoms were pneumonia (76.6%), diarrhea (50%), and moniliasis (37%); these were similar across both groups. Autoimmunity (13.3%), lymphoproliferative disease (10%), malignancy (10%), and allergic disorders (10%) were observed as additional comorbidities. With the exception of one patient with a compound heterozygous mutation, all patients had homozygous mutations; five novel variants not previously reported in the literature were identified. HSCT was performed in 60% (n=18) of patients at a median of 6.5 months of age. The transplant rate was higher in the typical SCID group (p=0.009). Median survival time after diagnosis was 11,6 years in the typical SCID group and 12,8 years in the atypical SCID group, with no significant difference between the two (p=0.49). Overall mortality rate is %50. Post-HSCT survival rate was 50% (9/18), with a mean survival time of 11.7 years. The 5-year overall survival rate was ~70% with HSCT group, compared to 80% without. The most common post-transplant complication was graft-versus-host disease, with an incidence of 53%. 35%(n=6)acute, %23(n=4) chronic GVHD were seen. Post-transplant IVIG treatment was administered in 56% of patients for a median duration of 16 months (min-max 1-216); median follow-up duration was 48 months (min-max 0-252). AD was found to present with a heterogeneous phenotype, with two-fifths of patients exhibiting combined immune deficiency(or atypical SCID) and three-fifths typical SCID clinical presentations. Therefore, patients presenting with atypical SCID phenotypes are at increased risk of delayed diagnosis and treatment, resulting in higher mortality and morbidity. Early recognition and appropriate management of Artemis deficiency is critical for improving patient quality of life and survival.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    535908

    Hiperimmünglobulin m sendromu tanısı alan vakaların klinik ve laboratuvar özelliklerinin değerlendirilmesi

    Clinical and laboratory features of patients with hyperimmunoglobulin m syndrome

    AYŞEGÜL AKARSU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DENİZ NAZİRE ÇAĞDAŞ AYVAZ

  2. Tez No

    359151

    Hematopoietik kök hücre nakli yapılmış olan ağır kombine immün yetmezlik vakalarının uzun süreli klinik izlem özelliklerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the long-term clinical follow-up characteristics of hematopoietic stem cell transplanted severe combined immunodeficiency cases

    DENİZ NAZİRE ÇAĞDAŞ AYVAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı Bölümü

    PROF. DR. FEYZİ İLHAN TEZCAN

  3. Tez No

    409415

    Hematopoietik kök hücre nakli yapıldıktan sonra en az iki yıl izlenmiş ağır kombine immün yetmezlik olgularının klinik özelliklerinin, laboratuvar bulgularının ve immün rekonstitüsyonunun değerlendirilmesi

    Evaluation of the long-term clinical, laboratory and immune reconstitution of hematopoietic stem cell transplanted severe combined immunodeficiency cases

    DUYGU DEMİRTAŞ GÜNER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Allerji ve İmmünolojiHacettepe Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DENİZ NAZİRE ÇAĞDAŞ AYVAZ

    PROF. DR. FEYZİ İLHAN TEZCAN

  4. Tez No

    805074

    Primer immün yetmezlikler-işlevsel çözümleme

    Primary immunodeficiencies-functional analysis

    DİLAN İNAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Allerji ve İmmünolojiHacettepe Üniversitesi

    İmmünoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DENİZ NAZİRE ÇAĞDAŞ AYVAZ

    DOÇ. DR. SEVİL OSKAY HALAÇLI

  5. Tez No

    836151

    Çocukluk çağında vankomisin kullanım endikasyonlarının ve olası istenmeyen etkisinin ortaya çıkışına etki eden faktörlerin değerlendirilmesi

    Evaluation of the indications for vancomycin use and factors influencing the emergence of possible adverse effects in childhood

    ONUR UĞURLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ATEŞ KARA

Geri Dön