Geri Dön

Hayıt (Vitex agnus castus L.) bitkisinden derin ötektik çözücüler ile antioksidan bileşenlerin ekstraksiyonu

Extraction of antioxidant components from hayit (Vitex agnus castus L.) plant with deep eutectic solvents

  1. Tez No: 981853
  2. Yazar: BUSE ORMANCI
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ASLI GÖK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Kimya Mühendisliği, Chemical Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Temel İşlemler ve Termodinamik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, hayıt (Vitex Agnus-Castus L.) bitkisinin yaprak, çiçek ve tohum kısımlarından antioksidan bileşiklerin verimli bir şekilde elde edilmesini amaçlamış ve bu doğrultuda mikrodalga destekli ekstraksiyon (MAE) ile ultrasonik destekli ekstraksiyon (UAE) yöntemleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ekstraksiyon süreçleri, 5 farklı derin ötektik çözücü (DES) ve 2 farklı geleneksel organik çözücü kullanılarak yürütülmüş, elde edilen ekstraktların toplam antioksidan kapasitesi (TAC), CUPRAC, ABTS ve DPPH analiz yöntemleri ile test edilmiştir. Box-Behnken deneysel tasarım modeli kullanılarak optimize edilen deneylerde, ANOVA analizleri ve 3D yüzey grafikler ile model uyumu ve parametre etkileri değerlendirilmiştir. Sonuçlara göre, MAE yöntemi daha yüksek model uyumu (R² = 0.9955) ve tahmin gücü (R²t = 0.9274) ile UAE yöntemine göre daha verimli bulunmuştur. Yaprak ekstraktları tüm analizlerde en yüksek antioksidan aktiviteye sahip kısım olurken, MAE-DES kombinasyonu ile CUPRAC analizinde 0,5297 mmol TR/g gibi yüksek bir değer elde edilmiştir. Tohum ekstraktlarında ise UAE-DES ve DPPH analizinde 0,3859 mmol TR/g gibi dikkat çekici bir sonuç elde edilmiştir. Analiz yöntemleri arasında CUPRAC yöntemi hem hidrofilik hem lipofilik bileşiklere karşı geniş duyarlılığı ve stabilitesi nedeniyle genel olarak daha kapsamlı sonuçlar sunmuştur. Elde edilen bulgular, antioksidan ekstraksiyonunda yöntem ve çözücü seçiminin önemli olduğunu ve DES sistemlerinin geleneksel çözücülere alternatif olarak çevre dostu, etkin bir yaklaşım sunduğunu ortaya koymuştur. Bu çalışma, hayıt bitkisinden antioksidan bileşiklerin yeşil kimya prensiplerine uygun şekilde elde edilmesine yönelik katkı sağlamaktadır.

Özet (Çeviri)

This study aimed to efficiently extract antioxidant compounds from the leaves, flowers, and seeds of Vitex agnus-castus L., and to comparatively evaluate two extraction methods: microwave-assisted extraction (MAE) and ultrasound-assisted extraction (UAE).The extraction processes were conducted using five different deep eutectic solvents (DESs) and two conventional organic solvents. The obtained extracts were analyzed for their total antioxidant capacity (TAC) using CUPRAC, ABTS, and DPPH methods. A Box-Behnken experimental design model was employed to optimize the extraction conditions, and model fit along with parameter effects were evaluated through ANOVA and 3D surface response plots. According to the results, the MAE method proved to be more efficient than UAE, showing a higher model fit (R² = 0.9955) and predictive power (R²t = 0.9274). Among all plant parts, leaf extracts exhibited the highest antioxidant activity in all assays, with the MAE-DES combination yielding a notably high CUPRAC value of 0.5297 mmol TR/g. In seed extracts, the UAE-DES combination achieved a remarkable DPPH value of 0.3859 mmol TR/g. Among the analytical methods used, the CUPRAC assay provided more comprehensive results overall, due to its wide sensitivity and stability toward both hydrophilic and lipophilic compounds. The findings indicate that both the extraction method and solvent selection play a critical role in antioxidant recovery. Moreover, DESs offer a green, efficient alternative to traditional solvents. This study contributes to the sustainable extraction of antioxidant compounds from Vitex agnus-castus in line with the principles of green chemistry.

Benzer Tezler

  1. Doğal alanlardaki hayıt (Vitex agnus-castus L.) bitkisinden elde edilen uçucu yağın orman zararlısı çam keseböceği (Thaumetopoea pityocampa (Den. &schiff.) (Lepidoptera: Thaumetopoeidae)) larvalarına etkisinin araştırılması

    Research of the effect on larvae of pine processionary moth (Thaumetopoea pityocampa (Den. &schiff.) (Lepidoptera: Thaumetopoeidae), the forest pest, ofessential oil obtained from chaste tree (Vitex agnus-castus L.) groving in natural fields

    MURAT VARÇİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    BiyolojiMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

    Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MEMİŞ KESDEK

  2. Vitex agnus-castus L. (Hayıt) bitkisinin çiçek, yaprak ve meyvelerinden standardize ekstrelerin hazırlanması ve biyolojik etkilerinin araştırılması

    Preparation of standardized extracts from flowers, leaves and fruits of Vitex agnus-castus L. (Chasteberry) and investigation of biological effects

    EBRAR İNAL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eczacılık ve FarmakolojiBezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi

    Farmakognozi ve Doğal Ürünler Kimyası Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MURAT KARTAL

  3. Vitex agnus-castus L. bitkisinde bulunan agnusit bileşiğinin plazmada sıvı kromatografik analizi ve biyoyararlanımının incelenmesi

    Liquid chromatographic analysis and examination of bioavailability of agnuside compound found in Vitex agnus-castus L. plant in plasma

    DERYA EGELİ

    Eczacılıkta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eczacılık ve FarmakolojiBezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi

    Farmakognozi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞERİFE EVRİM TEKKELİ

  4. Hayıt (Vitex agnus-castus L.) bitkisinin sıçanlarda diyabetik yaraları iyileştirmeye olan etkisi ve antibakteriyal özelliklerinin araştırılması

    Investigation of effects of chaste tree (Vitex agnus-castus L.)on diabetic wound healing in rats and antibacterial properties

    BEGÜM PARLAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    BotanikPamukkale Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YEŞİM KARA

  5. Vitex agnus-castus L. (Hayıt) bitkisinin farmakognozik ve biyolojik aktiviteleri açısından araştırılması

    Investigation of pharmacognostic and biological activities of Vitex agnus-castus L. (chaste tree)

    TUĞBA TUNCEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eczacılık ve FarmakolojiAnadolu Üniversitesi

    Farmakognozi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BETÜL DEMİRCİ

    PROF. DR. GÜLŞEN AKALIN ÇİFTÇİ