Göçmen gruplarda sosyal dışlanma ve etnisite olgusu: Ankara'ya göç eden Suriyeli Araplar ve Iraklı Türkmenler örneği
Social exclusion and the phenomenon of ethnicity in migrant groups: The case of Syrian Arabs and Iraqi Turkmens who migrated to Ankara
- Tez No: 981916
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ ZAFER SAĞIROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Göç, Etnisite, Sosyal Dışlanma, Migration, Ethnicity, Social Exclusion
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Suriye ve Irak'ta son yıllarda yaşanan siyasal istikrarsızlıklar, iç savaş ve güvenlik krizleri bu ülkelerden Türkiye'ye yönelik büyük çaplı zorunlu göç hareketlerini beraberinde getirmiştir. Bu kitlesel göç yalnızca insani değil, aynı zamanda toplumsal, ekonomik ve siyasal boyutlarıyla da pek çok sorunu gündeme taşımıştır. Bu sorunların başında göçmenlerin yaşadığı sosyal dışlanma olgusu gelmektedir. Bu araştırma, farklı etnik kimliklere sahip zorunlu göçmenlerin Türkiye'deki sosyal dışlanma deneyimlerini anlamaya ve yerel halktan farklı etnik kimliğe sahip olmanın bu süreçlerdeki etkisini analiz etmeye odaklanmıştır. Çalışma grubunu, 2011 sonrası Suriye iç savaşı nedeniyle Ankara'nın Altındağ ilçesine yerleşen 8 Suriyeli Arap ile 2014'ten itibaren Irak'tan göç ederek Mamak ilçesinde yaşayan 8 Iraklı Türkmen oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; yarı yapılandırılmış soru formuna dayalı yüz yüze derinlemesine mülakatlarla 16 katılımcıdan veri toplanmış ve elde edilen veriler betimsel analiz tekniği ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, etnisite farkının sosyal dışlanma sürecinde özellikle mekânsal ve kültürel sosyal dışlanma boyutlarında belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Politik dışlanma açısından Suriyelilerin daha sessiz ve çekingen kaldığı, Türkmenlerin ise daha görünür bir tutum sergilediği; ancak her iki grubun da karar alma süreçlerine katılım imkânı bulamadığı görülmüştür. Ekonomik dışlanma ise her iki grupta da benzer şekilde ortaya çıkmış; kayıt dışı ve düşük statülü işlerde çalışma yaygın bir deneyim olmuştur. Ayrıca cinsiyet, sosyal dışlanma deneyimlerinde önemli bir değişken olarak öne çıkmış; özellikle Suriyeli kadınlar hem etnik kimlikleri hem de toplumsal cinsiyet rollerinin kesişimi nedeniyle en kırılgan grup olarak dikkat çekmiştir. Sonuç olarak, sosyal dışlanmanın yalnızca göçmenlik statüsüyle açıklanamayacağı; etnik kimlik ve toplumsal cinsiyet gibi çoklu faktörlerle şekillendiği görülmektedir.
Özet (Çeviri)
In recent years, political instability, civil war, and security crises in Syria and Iraq have led to large-scale forced migration movements towards Turkey. This mass migration has brought not only humanitarian but also social, economic, and political challenges. Among these, the phenomenon of social exclusion experienced by migrants has emerged as one of the most significant issues. This study focuses on understanding the experiences of social exclusion among forced migrants of different ethnic identities in Turkey and analyzing the impact of possessing an ethnic identity different from that of the local population on these processes. The study group consists of eight Syrian Arabs residing in the Altındağ district of Ankara, who migrated following the Syrian civil war after 2011, and eight Iraqi Turkmens living in the Mamak district, who migrated from Iraq after 2014. Adopting a qualitative research design, data were collected from sixteen participants through in-depth, face-to-face interviews based on a semi-structured questionnaire, and analyzed using the descriptive analysis technique. The findings reveal that ethnic differences are particularly significant in shaping the spatial and cultural dimensions of social exclusion. In terms of political exclusion, Syrian participants tended to remain more silent and reserved, whereas Turkmens adopted a more visible stance; however, both groups lacked opportunities to participate in decision-making processes. Economic exclusion appeared similarly in both groups, characterized by widespread experiences of working in informal and low-status jobs. Furthermore, gender emerged as a crucial factor influencing experiences of social exclusion, with Syrian women standing out as the most vulnerable group due to the intersection of ethnic identity and gender roles. In conclusion, the study demonstrates that social exclusion cannot be explained solely by migration status; rather, it is shaped by multiple factors such as ethnicity and gender.
Benzer Tezler
- German-Turkish women's transnational practices and belonging at intersecting social divisions
Alman-Türk kadınların toplumsal bölmelerindeki çok uluslu işleri ve aidiyet
MELANIE WEIßENBERG
Doktora
İngilizce
2021
Sosyolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiSiyaset Bilimi Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN KAYA
- Migration experiences of Syrian Turkmen women: The case of Gaziantep
Suriyeli Türkmen kadınların göç deneyimleri: Gaziantep örneği
ESRA KURT
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
SosyolojiGaziantep ÜniversitesiGöç Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHUN BURAK SÖZEN
DR. MUHAMMET MUSA BUDAK
- Göçmen, mülteci ve geçici koruma altındaki çocukların oyuna erişimlerinin değerlendirilmesi ve oyun rehberi: yerel yönetimler için öneriler
Evaluation of the access to play for migrant, refugee and children under temporary protection and play guide: recommendations for local administrations
SİNEM AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİH BOZKURT
- Uluslararası ve geçici koruma statüsündeki yabancıların algılanan sosyal destek, psikolojik iyi oluş ve sosyal uyumları arasındaki ilişkinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative analysis of the relationship between perceived social support, psychological well-being and social adaptation of foreigners under international and temporary protection status
HAMZA AYDEMİR
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERGÜN HASGÜL
- Türkmenlerde sosyal uyum ve iyilik hali ilişkisinin incelenmesi
An examination of the relationship between social integration and well-being among Turkmens
GİZEM AKBABA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sosyal HizmetKto Karatay ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLARA USTABAŞI GÜNDÜZ