Kalkınma planlarının geliştirilmesinde yönetsel bir araç olarak yapay zekânın kullanımı: Yapay zekâya dayalı bir kalkınma planı önerisi
Use of artificial intelligence as a managerial tool in designing national development plans: A development plan proposal based on artificial intelligence
- Tez No: 981918
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA POLAT, PROF. DR. MURAT ALİ YÜLEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Kalkınma planları, Development plans
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ostim Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zekâ teknolojileri, günümüzde özel sektörün yanı sıra kamu sektörünün dönüşümünde de kritik bir rol oynamaktadır. Söz konusu dönüşümün hükümetlerin iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı hangi amaç, hedef, politika ve tedbirler üzerinden gerçekleştirmek istediğini gösteren kalkınma planlarının hazırlanması süreçlerinde de yaşanması stratejik yönetim açısından önemlidir. Bu tez çalışmasında, kalkınma planlarının hazırlanmasında karar destek sistem aracı olarak yapay zekâdan yararlanılıp yararlanılamayacağı sorusu üzerine odaklanılmıştır. Bu nedenle tez çalışmasının amacı yönetsel bir araç olarak yapay zekâdan yararlanmak suretiyle bir kalkınma plan önerisi geliştirmektir. Tez çalışmasında söz konusu plan önerisini geliştirmek üzere, Türkiye'nin (2019-2023) dönemi On Birinci Kalkınma Planı formatı ve bu planın hazırlık çalışmalarında geliştirilen Özel İhtisas Komisyonları Raporları'ndan yararlanılmıştır. Yapay zekâ programına yüklenen bu raporlarla ilgili olarak programa yöneltilen soruların vii cevapları tespit edilmiş ve bahse konu On Birinci Kalkınma Planı formatına işlenilmiştir. Tez çalışmasında tespit edilen bulgular ışığında; yapay zekâ teknolojilerinden yararlanılarak Kalkınma Plan Taslak Önerisi geliştirilebildiği anlaşılmaktadır. Tez çalışmasında, bu taslak öneri metni üzerinden örnek olarak belirlenen plan paydaşlarının plan döneminde almaları gereken tedbirlerin neler olabileceğinin yapay zekâ programı aracılığıyla belirlenebildiği de tespit edilmiştir. Ayrıca, örnek olarak belirlenen temel soruların çözümüne yönelik cevaplar da, yapay zekâ programı aracılığıyla söz konusu plan taslak önerisi üzerinden elde edilmiştir. Tez çalışması, bu bulgulara dayalı olarak genelde kalkınma planları, özelde ise kalkınma planlarının hazırlanması süreçlerinde yapay zekâdan yararlanılması konusunda değerlendirmeler yapmakta ve öneriler sunmaktadır. Bu tez çalışması, kamu yönetiminde kalkınma planlarının geliştirilmesinde yapay zekâdan yararlanılması üzerine akademik tartışmaların yapılmasını teşvik edici bir katkı sunmaktadır. Çalışma, kamu idareleri, politika karar alıcıları ve uygulayıcıları için yapay zekâdan yararlanılarak bir kalkınma planı geliştirme modeli ortaya koymaktadır. Tez çalışması, sadece kalkınma planlarının değil, aynı zamanda kamu idarelerinin ve özel sektör kuruluşlarının stratejik planlarının tasarımında da yapay zekâdan yararlanma imkânlarının araştırılması için önemli bir kaynak oluşturmaktadır
Özet (Çeviri)
Artificial intelligence (AI) technologies play a critical role in the transformation of the public sector as well as the private sector. In terms of strategic management, it is important that this transformation also takes place in the preparation of development plans, which show the aims, objectives, targets, policies and measures through which governments want to achieve economic, social and cultural development. This thesis focuses on the question of whether artificial intelligence can be used as a decision support system tool in the preparation of development plans. Therefore, the thesis aims to prepare a development plan proposal by using AI as a managerial tool. In order to prepare the development plan by using AI, the format of Türkiye's Eleventh Development Plan (2019-2023) and the Specialized Commission Reports developed in the preparatory work of this plan were ix benefitted. The answers to the questions posed to the AI program regarding these uploaded reports were determined and processed into the Eleventh Development Plan format in question. In the light of the findings; the thesis concludes that a National Development Plan Draft Proposal can be generated by utilizing AI technologies. Through the AI program, it has also been generated what measures particular plan stakeholders should take during the plan period. In addition to that, answers to the basic queries as examples were also gathered from the same draft plan proposal through AI. The thesis makes evaluations and suggestions on the preparation of development plans in general and the use of AI in preparation of development plans in particular. The thesis encourages academic discussions on the use of AI in the preparation of development plans in public administration. The thesis provides a model for designing national development plan through using AI for public administrations, policy decision makers and practitioners. The thesis also provides an important resource for researching the possibilities of using AI not only in the design of national development plans but also in the design of strategic plans of public administrations and private sector organisations.
Benzer Tezler
- Evaluation of urban conservation and revitalization policy and practise in Europe and Turkey a case study on Ayvansaray in historical peninsula
Avrupa ve Türkiye`de kentsel koruma ve revitalizasyon politikası ve uygulamaları üzerine bir değerlendirme İstanbul tarihi yarımada-Ayvansaray örneği
ZEYNEP GÜNAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2004
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF. DR. NURAN ZEREN GÜLERSOY
- Kentsel planlama sürecinde mülkiyet haklarının değerlendirilmesinde kullanılabilecek bir uygulama aracı önerisi
An implementation tool proposal that can be used in assessment of property rights in urban planning process
NALAN ÖZBİLEN
Doktora
Türkçe
2017
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN ZEREN GÜLERSOY
- Tarihi çevrelerin korunmasında sürdürülebilir ve bütünleşik yaklaşım: Taraklı örneği
Sustainable and integrated approach to the protection of historical environments: The case of Taraklı
MUHAMMET TERZİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ERDOĞANARAS
- 2000 sonrası Türkiye'de uygulanan kalkınma planları kapsamında beşeri sermaye yatırımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of human capital investments in the scope of development plans implemented in Turkey after 2000
ONUR SARPDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
EkonomiAkdeniz ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMED KARATAŞ
- Sürdürülebilir kalkınmaya yönelik bir sivil havacılık master plan önerisi
A civil aviation master plan proposal for sustainable development
HAKKI BAĞAN
Doktora
Türkçe
2022
Sivil HavacılıkAnadolu ÜniversitesiSivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA RANA ADAÇAY