İslam mezhepleri tarihi bağlamında tekfircilik: Çaresizlik tepkisi ve zayıf psikoloji ilişkisi
Takfirism in the context of the history of islamic sects: Reaction of despair and the weak psychology relation
- Tez No: 981938
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET DALKILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: İslam Mezhepler Tarihi, Tekfir, Tekfircilik, Çaresizlik Tepkisi, Zayıf Psikoloji, Mezhepler tarihi, History of Islamic Sects, Takfir, Takfirism, Helplessness Response, Weak Psychology, Sect history
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Mezhepleri Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslam dininin itidal çizgisinden saparak haddi istikametten ayrılan fırkaların iman-küfür meselesinde aşırıya giderek, fıkhi ölçüleri esas almayıp Müslümanları nasıl tekfir ettiklerini hem geçmişte hem de günümüzde görmekteyiz. Günümüzde bir kısım çevreler kendi fikirlerine uymayan ve kendileriyle hareket etmeyen Müslümanları tekfir ederek büyük bir nifaka sebep olmaktadırlar. Tekfir kavramını kendi hedefleri doğrultusunda kullanarak hariçtekileri ötekileştiren bir yaklaşım olan tekfircilik, toplum barışına ve Müslümanlara ağır bedeller ödetmiş ve hala ödetmektedir. Bu çalışmamızda İslam Mezhepleri Tarihi bağlamında, tekfir ve tekfirciliğin nasıl ele alındığını ortaya koyarak, çaresizlik ve zayıf psikoloji olarak ifade edilen zayıf kişiliklerin ve çaresiz kalan toplumların nasıl aşırılığa meylederek tekfirci bir tutum sergilediklerini ortaya koymaya çalışacağız. Çalışmamızın birinci bölümünde iman, küfür, tekfir ve tekfircilik kavramları ile tekfircilerin nassı kullanma biçimleri ele alınacaktır. İkinci bölümde, İslam mezhepleri tarihinde tekfirciliğin fırkalaşmaya etkisi, Harici ve Şia örnekleri üzerinden incelenecektir. Son bölümde ise, zayıf psikolojik yapıya sahip ve çaresizlik yaşayan bireylerin itidali kaybedip aşırılığa yönelmesinin nedenleri; psikolojik kırılganlık ve çaresizlik tepkisi bağlamında, İslâmî ve modern perspektiften analiz edilerek tekfircilik ile ilişkisi ortaya konacaktır.
Özet (Çeviri)
We see both in the past and today how sects that deviate from the moderate line of Islam and deviate from the right path go to extremes in the matter of belief and disbelief and declare Muslims as takfir by not taking the criteria of fiqh as basis. Today, some circles are causing great discord by declaring Muslims who do not comply with their ideas and do not act with them as takfir. Takfirism, which is an approach that alienates outsiders by using the concept of takfir for its own purposes, has made and still makes Muslims pay a heavy price for social peace. In this study, we will try to reveal how takfir and takfirism are addressed in the context of the History of Islamic Sects, and how weak personalities, expressed as helplessness and weak psychology, and desperate societies tend to extremism and exhibit a takfiri attitude. In the first chapter of our study, the concepts of faith, disbelief, takfir, and takfiri behavior, as well as the ways takfiris employ religious texts, will be examined. In the second chapter, the impact of takfirism on sectarianization in Islamic history will be analyzed through the examples of the Kharijites and Shiites. In the final chapter, the reasons why individuals with weak psychological structures and those experiencing helplessness lose moderation and lean toward extremism will be analyzed from both Islamic and modern perspectives, focusing on psychological vulnerability and the helplessness response, and their relationship with takfirism will be presented.
Benzer Tezler
- Türkiye'de İslam mezhepleri tarihi çalışmaları ilahiyat dergileri makaleleri bağlamında (2013-2023)
Studies on the history of Islamic sects in Turkey in the context of theological journal articles. (2013-2023)
MERYEM UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihAtatürk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ZEKİ İŞCAN
- Ebu Ali el-Cübbâî'nin Kitâbü'l-Makâlât isimli eserinin İslam mezhepleri tarihi açısından incelenmesi
Analysing Abu Ali al-Jubba's Kitab al-Maqalat in terms of the history of Islamic sects
MUHAMMED EMİN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞABAN BANAZ
- Hicrî ilk iki yüzyılda siyâsî, îtikâdî İslam mezhepleri ve coğrafî dağılımı
Political and theological İslamic sects and their geographical distribution in the first two centuries of the hegira.
FATMA AKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SIDDIK KORKMAZ
- İslam düşüncesinde tecdid kavramı ve Tanzimat dönemine yansımaları
The concept of tajdid in Islamic thought and its reflections on the Tanzimat period
NİDA SULTAN ÇELİKKAYA
Doktora
Türkçe
2024
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SAFFET SARIKAYA
- Ömeri, Makrizi ve Kalkaşendi örneğinde Memlük tarihçilerinin eserlerinde islam mezheplerine dair bilgiler
Information on islamic sects in the works of Mamluk historians in the example of Umari, Maqrizi and Qalqashandi
YUSUF YAPICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinAnkara Üniversitesiİslam Mezhepleri Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KALAYCI