Makine öğrenimi yöntemiyle laboratuvar ölçekli kesici kafa kesme performansı optimizasyonu
Cutting performance optimization of laboratory scale rotary rock cutting head by application of machine learning methods
- Tez No: 982252
- Danışmanlar: PROF. DR. KERİM AYDINER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maden Mühendisliği ve Madencilik, Mining Engineering and Mining
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Maden Mekanizasyonu ve Teknolojileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, özgül enerjiyi ile makine gövdesi titreşimini azaltmaya yönelik veri odaklı bir yaklaşım geliştirerek konik kesicilerle donatılmış laboratuvar ölçekli bir kesme kafasının kesme performansını incelemektedir. Yardımsız kazı yöntemi ve 3×3×3 tam faktöriyel deney tasarımı uygulanarak toplamda 243 deney yapılmıştır. Deneylerde güç tüketimi, ilerleme hızı, iki eksenli titreşim (X ve Z) ve gerçek kesme derinliği kaydedilmiştir. Kesme yönüyle aynı hizada olan X ekseni en yüksek titreşimi göstermiş ve yaklaşık 86 mm/s ve 141 mm/s olmak üzere iki eşik, titreşim davranışını malzeme dayanımına uygun biçimde ayırmıştır. Çalışma parametreleri ile özgül enerji ve titreşim arasındaki ilişkiyi incelemek üzere denetimli makine öğrenmesi modelleri eğitilmiştir. Ağaç tabanlı topluluk modelleri, özgül enerjiyi yüksek doğrulukla tahmin etmiş; çapraz doğrulamalı R² değerleri 0,93–0,97 arasında bulunmuş ve kesme derinliği en etkili değişken olarak belirlenmiştir. Titreşim tahmininde ise R² değerleri yaklaşık 0,32–0,65 arasında elde edilmiştir. Kesme derinliği birincil, dönme hızı ikincil etken olarak belirlenmiştir. Son aşamada, uyarlanabilir, titreşim duyarlı bir kesme stratejisinin geliştirilmesi amacı için oluşturulan bir Kısıtlı Parçacık Sürüsü Optimizasyonu (PSO) algoritması ile uygulanabilir işlem parametreleri önerilmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the cutting performance of a laboratory-scale cutting head equipped with conical picks and develops a data-driven approach to reduce specific energy and machine-frame vibration. Unrelieved cutting was carried out under a full factorial 3×3×3 design, resulting in 243 tests. Power demand, traverse speed, bi-axial vibration (X and Z), and actual depth of cut were recorded. The X direction, aligned with cutting, displayed the highest vibration, and two thresholds (≈86 mm/s and ≈141 mm/s) separated vibration behavior in line with material strength. Supervised machine learning models were trained to relate operating parameters to specific energy and vibration. Tree-based ensembles predicted specific energy with high accuracy, yielding cross-validated R² values of 0.93–0.97, with depth of cut identified as the most influential factor. Vibration prediction achieved R² values of about 0.32–0.65, with depth primary and rotational speed secondary. A constrained Particle Swarm Optimization (PSO) routine provided feasible parameter recommendations, supporting adaptive and vibration-aware selection of operating settings.
Benzer Tezler
- Machine learning-based predictive models for displacement capacity of RC shear walls
Betonarme perde duvarların sahip olduğu yer değiştirme kapasitesi için makine öğrenimi tabanlı modelleri
SIAMAK TAHAEI YAGHOUBI
Doktora
İngilizce
2025
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP DEĞER
- Otoimmün hepatitte antinükleer antikor durumunun öngörülmesi için çok-modlu makine öğrenimi: Laboratuvar değerleri ile patoloji raporlarının doğal dil işleme entegrasyonu
Multi-modal machine learning for predicting antinuclear antibody status in autoimmune hepatitis: Integrating natural language processing of laboratory values and pathology reports
YUSUF ÜSAME DURMUŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAYYİBE SALER
DOÇ. DR. CEM ŞİMŞEK
- COVID-19 tanısında biyokimya parametre baskınlığının makine öğrenimi yöntemleri kullanılarak belirlenmesi
Determination of biochemical parameter dominance in the diagnosis of COVID-19 using machine learning methods
ÇAĞLA DANACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Bilim ve TeknolojiFırat ÜniversitesiYazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA ARSLAN TUNCER
- Yoğun bakım hastalarında grady bakteriyemi/sepsis tahmin modellerinin prospektif validasyonu: Klinik performans ve erken uyarı sistemi olarak kullanılabilirliği
Prospective validation of grady bacteremia/sepsis prediction models in intensive care unit patients: Clinical performance and feasibility as an early warning system
AHMET DOĞUKAN BAYRAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OKAN DERİN
- Klinik laboratuvar bulgularının kronik hastalıklar üzerindeki etkilerinin açıklanabilir yapay zeka teknikleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of clinical laboratory findings on chronic diseases with explainable artificial intelligence techniques
TÜRKER BERK DÖNMEZ
Doktora
Türkçe
2025
BiyomühendislikSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiBiyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÇAĞRI KUTLU