In vitro tuz stresi şartlarında bazı patlıcan türlerinin gelişim düzeylerinin belirlenmesi
Determination of development levels of some eggplant species under in vitro salt stress conditions
- Tez No: 982254
- Danışmanlar: PROF. DR. HATIRA TAŞKIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Patlıcan, In vitro Tuz Stresi, Çimlenme, Morfolojik ve Fizyolojik Özellikler, PCA, Eggplant, In vitro Salt Stress, Germination, Morphological and Physiological Traits, PCA
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, farklı tuz (NaCl) konsantrasyonlarının farklı patlıcan tür ve çeşitlerinin çimlenme, morfolojik ve fizyolojik özellikleri üzerine etkilerini in vitro koşullarda belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümüne ait Prof. Dr. Saadet BÜYÜKALACA Bitki Doku Kültürü Laboratuvarı'nda gerçekleştirilmiştir. Denemede dört farklı patlıcan çeşidi (Topan 374, Amadeo F1, HAWK ve AGR-703) bitkisel materyal olarak kullanılmıştır. Çalışmada Murashige ve Skoog (1962) besin ortamına farklı NaCl dozları (0, 50, 100, 150, 200, 250 ve 300 mM) eklenmiştir. Araştırmada tuz stresinin çimlenme oranı (%), ortalama çimlenme süresi (gün), çimlenme hızı, gövde ve kök yaş-kuru ağırlıkları (g), gövde ve kök uzunluğu (mm) ile nispi su içeriği (%RWC) üzerine etkileri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar, artan NaCl konsantrasyonlarının tüm genotiplerde çimlenme oranı ve biyokütle miktarlarını azalttığını, çimlenme süresini uzattığını ve RWC değerlerini düşürdüğünü göstermiştir. Çeşit × ortam etkileşimi tüm parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Genel değerlendirmede, Amadeo F1 çeşidi gövde ve kök yaş-kuru ağırlıkları, gövde ve kök uzunlukları bakımından en yüksek değerlere ulaşmış ve morfolojik dayanıklılığı ile ön plana çıkmıştır. AGR-703 çeşidi, yüksek RWC değeri (%94.00), kısa çimlenme süresi ve yüksek çimlenme hızı ile fizyolojik tolerans açısından en iyi performansı göstermiştir. Topan 374 çeşidi orta düzeyde, HAWK çeşidi ise tüm parametrelerde düşük performans sergileyerek en hassas genotip olarak belirlenmiştir. Çok değişkenli analiz (PCA ve Isı Haritası) sonuçlarına göre, ilk iki bileşen toplam varyansın %82'sini açıklamış ve çeşitler arası ayrımı başarıyla ortaya koymuştur. Sonuç olarak, bu çalışma patlıcanda tuz stresine karşı genotipik varyasyonun belirgin olduğunu göstermekte; Amadeo F1 ve AGR-703 genotiplerinin tuz stresine dayanıklılık açısından ıslah programlarında ebeveyn materyali olarak değerlendirilebileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was carried out to determine the effects of different sodium chloride (NaCl) concentrations on the germination, morphological, and physiological characteristics of different eggplant species and varieties in vitro conditions. The experiment was carried out at the Plant Tissue Culture Laboratory of Prof. Dr. Saadet BÜYÜKALACA of Horticulture Department of Cukurova University (Adana, Türkiye). Four different eggplant varieties (Topan 374, Amadeo F1, HAWK and AGR-703) were used as plant materials. The Murashige and Skoog (1962) medium was supplemented with varying NaCl doses (0, 50, 100, 150, 200, 250, and 300 mM). The effects of salinity on germination percentage (%), mean germination time (days), germination rate, shoot and root fresh-dry weights (g), shoot and root lengths (mm), and relative water content (%RWC) were evaluated. The results revealed that increasing NaCl concentrations significantly reduced germination percentage and biomass accumulation, extended germination time, and decreased RWC values in all genotypes. The interaction between cultivar and salt concentration was statistically significant for all parameters. Among the genotypes, Amadeo F1 exhibited the highest shoot and root fresh-dry weights and shoot–root lengths, indicating strong morphological tolerance to salinity. AGR-703 had the highest RWC (94.00%), the shortest germination time, and the highest germination rate, showing superior physiological adaptability to salt stress. Topan 374 showed moderate tolerance, whereas HAWK had the lowest performance in all traits and was identified as the most salt-sensitive genotype. Multivariate analyses (PCA and Heatmap) explained 82% of the total variance within the first two principal components and effectively differentiated the genotypes. In conclusion, this study showed that there is a clear genotypic variation in response to salinity stress in eggplant. The Amadeo F1 and AGR-703 genotypes can be considered as promising parental materials for breeding programs aimed at improving salt tolerance in eggplant.
Benzer Tezler
- Bazı kanola (Brassica napus L.) çeşitlerinin in vitro şartlarda tuzluluğa toleransının belirlenmesi
Determination of sodium chloride stress tolerance of some rapeseed (Brassica napus L.) cultivars under in vitro conditions
LİLİFER TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatIğdır ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET METİN KUMLAY
- İn vitro kültür koşulları ve tuzluluk (NaCl) stresi altında yetiştirilen bazı patates (Solanum tuberosum L.) çeşitlerinde meydana gelen morfolojik değişimler
Morphological changes occuring in some potato (Solanum tuberosum L.) varieties growed under in vitro culture conditions and salinity (NaCl) stress
EBRU ÖMÜR KÜÇÜKUSTA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatKastamonu ÜniversitesiSürdürülebilir Tarım ve Tabii Bitki Kaynakları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FIRAT SEFAOĞLU
- İn vitro şartlarda beş tritikale genotipinin tuz stresine yanıtının bazı biyokimyasal ve fizyolojik parametreler kullanılarak incelenmesi
Investigation of salt stress response of five triticale genotypes in in vitro culture using some biochemi̇cal and physiologi̇cal parameters
SERAP KARAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyoteknolojiErzurum Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL BEZİRGANOĞLU
- Darbeli elektromanyetik alanlar ile osteojenik indüksiyon (teorik, deneysel ve klinik çalışma)
Başlık çevirisi yok
ARSLAN BORA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1982
Ortopedi ve TravmatolojiEge ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERİH EROĞLU
- In vitro koşullarda farklı poliamin uygulamalarının çilekte tuzluluk stresi üzerine etkileri
The effects of different polyamine applications on salt stress in strawberry in in vitro conditions
EDA ELİF YAVUZLAR