Samsun ilinde bir aile sağlığı merkezine başvuran bireylerin bazı zoonotik hastalıklarla ilgili bilgi ve tutumları
Knowledge and attitudes of individuals applying to a family health center in Samsun province towards some zoonotic diseases
- Tez No: 982402
- Danışmanlar: PROF. DR. ONUR ÖZTÜRK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Zoonotik hastalıklar, Zoonoz, Brusella, Şarbon, Kuduz, Kuş Gribi, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, Hemorajik ateş-Kırım, Zoonotic diseases, Zoonosis, Brucella, Anthrax, Rabies, Avian Influenza, Crimean Congo Hemorrhagic Fever, Hemorrhagic fever-Crimean, Zoonoses
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Samsun Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, bireylerin bazı zoonotik hastalıklar hakkında bilgi ve tutumlarının sosyodemografik özellikleriyle karşılaştırılarak olası farklılıkların nedenlerini analiz ederek tartışmak ve bilgi düzeyini artırmak için yapılacak yerel veya ulusal program ya da çalışmalara kaynak olmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel tanımlayıcı bir çalışma olarak planlanmıştır. Bafra Burhan Kadriye Yelken Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 18-65 yaş arası bireyler arasından, 01.03.2024 - 01.09.2024 tarihleri arasında herhangi bir nedenle ASM'ye başvuran ve örneklem kriterlerimize uygun olan bireylere anket formu uygulanmıştır. Katılımcılardan tanımlayıcı özelliklere yönelik 16 adet, genel bilgi ve tutumlara yönelik 5 adet, Brusella hastalığına yönelik 5 adet, Kırım Kongo kanamalı ateş hastalığına yönelik 8 adet, Şarbon hastalığına yönelik 4 adet, Kuduz hastalığına yönelik 7 adet ve Kuş gribi hastalığına yönelik 5 adet olmak üzere toplam 50 adet soru içeren anket formunun doldurulması istenmiştir. 187 erkek ve 243 kadın katılımcı olmak üzere toplam 430 kişi ile çalışma sonlandırılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS v26.0 paket programı kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 38,1 ± 12,6 yıl olarak hesaplanmıştır. Katılımcıların %56,5'i kadın, %43,5'i erkektir. Eğitim düzeyi dağılımına göre katılımcıların %36,3'ü ilköğretim, %30,7'si lise, %27,9'u üniversite mezunudur; %2,8'i ise yüksek lisans veya doktora düzeyindedir. Katılımcıların %78,4'ü il/ilçe merkezinde yaşamakta, %13,0'ü köyde ikamet etmekte, %8,6'sı ise dönemsel olarak hem köy hem de merkezde yaşamaktadır. Brusella hastalığını bildiğini belirtenlerin oranı, hayvancılıkla aktif olarak uğraşanlarda %45,5, geçmişte uğraşmış olanlarda %29,6, hiç uğraşmamış olanlarda %25,7'dir (p = 0,012). Hastalığın hayvanlardan insanlara nasıl bulaştığını bildiğini belirtenlerin oranı ilköğretim ve altı grupta %18,1, lise ve üzeri grupta %34,1'dir (p = 0,001). Kenenin vücuda tutunması durumunda, erkeklerin %3,7'sinin keneyi elle çıkardığını belirtmesi, kadınlarda ise bu oranın %0 olması dikkat çekmiş ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p = 0,008). KKKA hastalığını bilme oranı ilköğretim ve altı eğitim düzeyine sahip bireylerde %44,6, lise ve üstü eğitim düzeyine sahip bireylerde ise %72,3 olarak saptanmıştır (p = 0,001). Şarbonun bulaşma yolları ile ilgili bilgi düzeyi değerlendirildiğinde,“bilmiyorum”yanıtı verenlerin oranı ilköğretim ve altı grupta %71,7 iken, lise ve üstü grupta %57,6'dır (p = 0,004). Kuduzun bulaşma yollarını“bilmiyorum”şeklinde yanıtlayanların oranı ilköğretim ve altı grubunda %16,3 iken, lise ve üstü grupta bu oran %8,0'dir (p = 0,012). Köyde yaşayanların %82,1'i kuş gribinin belirtilerini bildiğini belirtmiştir. Bu oran il/ilçe merkezinde %61,7 olup fark anlamlıdır (p = 0,022). Grip aşısı yaptırmış olanların oranı erkeklerde %27,3, kadınlarda %13,2'dir (p = 0,001). Sonuç: Çalışmamızda, genel olarak zoonotik hastalıklarla ilgili bilgi sahibi bireylerin daha genç yaş grubunda yoğunlaştığı bulunmuştur. Katılımcıların bazı zoonotik hastalıklarla ilgili bilgi düzeylerinde erkek ve kadınlar arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Bilgi düzeyinde cinsiyetten daha çok eğitim düzeyi, yaş, yaşam alanı gibi değişkenlerin etken olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular, eğitim düzeyi arttıkça zoonotik hastalıklar hakkında bilgi alma oranının anlamlı şekilde arttığını göstermektedir. Hayvancılıkla uğraşan bireylerin zoonotik hastalıklar hakkında daha fazla bilgiye sahip olduklarını ve bu bilgileri uygulamalarına yansıttıkları görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Aim: In this study, it is aimed to analyze and discuss the reasons for possible differences by comparing the knowledge and attitudes of individuals about some zoonotic diseases with their sociodemographic characteristics and to be a source for local or national programs or studies to be carried out to increase the level of knowledge. Materials and methods: This study was planned as a cross-sectional descriptive study. A questionnaire form was applied to individuals between the ages of 18-65 who were registered to Bafra Burhan Kadriye Yelken Family Health Center, who applied to the FHC for any reason between 01.03.2024 - 01.09.2024 and who met our sampling criteria. Participants were asked to fill out a questionnaire form containing a total of 50 questions, including 16 questions on descriptive characteristics, 5 questions on general knowledge and attitudes, 5 questions on Brucella disease, 8 questions on Crimean Congo hemorrhagic fever disease, 4 questions on Anthrax disease, 7 questions on Rabies disease and 5 questions on Avian influenza disease. The study was finalized with a total of 187 male and 243 female participants. SPSS v26.0 package program was used in the analysis of the data obtained. Results: The mean age of the participants was calculated as 38.1 ± 12.6 years. 56.5% of the participants were female and 43.5% were male. According to the distribution of education level, 36.3% of the participants were primary school graduates, 30.7% were high school graduates, 27.9% were university graduates, and 2.8% had a master's degree or doctorate. 78.4% of the participants lived in the city/district center, 13.0% resided in the village, and 8.6% lived in both the village and the center periodically. The rate of those who stated that they knew about brucellosis was 45.5% in those actively involved in animal husbandry, 29.6% in those who had done so in the past, and 25.7% in those who had never done so (p = 0.012). The rate of those who stated that they knew how the disease is transmitted from animals to humans was 18.1% in the primary school and below group, and 34.1% in the high school and above group (p = 0.001). It was noteworthy that 3.7% of males stated that they removed the tick by hand when it attached to the body, while this rate was 0% in females, and this difference was found to be statistically significant (p = 0.008). The rate of knowledge about CCHF disease was found to be 44.6% in individuals with primary school and below education, and 72.3% in individuals with high school and above education (p = 0.001). When the level of knowledge about the transmission routes of anthrax was evaluated, the rate of those who responded“I don't know”was 71.7% in the primary school and below group, and 57.6% in the high school and above group (p = 0.004). The rate of those who answered“I don't know”about the transmission methods of rabies was 16.3% in the primary school and below group, while this rate was 8.0% in the high school and above group (p = 0.012). 82.1% of those living in the village stated that they knew the symptoms of bird flu. This rate was 61.7% in the city/district center and the difference was significant (p = 0.022). The rate of those who had received a flu vaccine was 27.3% in men and 13.2% in women (p = 0.001). Conclusion: In our study, it was found that individuals with knowledge about zoonotic diseases were generally concentrated in the younger age group. No significant difference was found between males and females in the knowledge levels of participants about some zoonotic diseases. It was observed that variables such as education level, age, and living space were more effective than gender in knowledge level. The findings show that as the level of education increases, the rate of receiving information about zoonotic diseases increases significantly. It was observed that individuals engaged in animal husbandry have more knowledge about zoonotic diseases and reflect this information in their practices.
Benzer Tezler
- Samsun ilinde aile sağlığı merkezine başvuran 18-65 yaş arası hastalarda siberkondri düzeyinin aşılama hakkındaki tutum ve davranış üzerine etkisi
The impact of cyberchondria levels on attitudes and behaviors toward vaccination among patients aged 18–65 presenting to family health centers in the province of Samsun
MERT BAŞCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YASİN SELÇUK
- Obez yaşlı bireylerde üriner inkontinans sıklığının yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of urinary incontinance frequency on qualġty of life in obese elderly individuals
SAADET ZÜMRA ÇOLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikOndokuz Mayıs ÜniversitesiEvde Bakım Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKNUR AYDIN AVCİ
- Bir aile sağlığı merkezinde kayıtlı diyabet hastalarının değerlendirilmesi
Evaluation of registered diabetic patients in a family health center
BİROL SEZGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSamsun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ YAVUZ
- SAMSUN İLİ AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİNDE ÇALIŞAN AİLE HEKİMLERİNİN EVDE SAĞLIK HİZMETLERİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ, UYGULAMA VE DENEYİMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF THE KNOWLEDGE LEVELS, PRACTICES AND EXPERIENCES OF HOME HEALTH SERVICES OF FAMILY PHYSICIANS WORKING IN SAMSUN PROVINCIAL FAMILY HEALTH CENTERS
NURBANU KAHRAMAN YURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDİNÇ YAVUZ
- Samsun ilindeki aile hekimliği asistanlarının periyodik sağlık muayeneleri hakkındaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
The level of knowledge for periodic health examination of family medicine residents in Samsun (province)
GİZEM JÜLİDE KALAYCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSamsun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHCUBE ÇUBUKÇU