Erzurum salnamelerine göre Hakkari'nin sosyo-ekonomik ve idari yapısı
Socio-economic and administrative structure of Hakkari according to Erzurum yearboards
- Tez No: 982437
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN OĞUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hakkari Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Erzurum Vilayet Salnameleri ışığında Osmanlı Devleti döneminde Hakkari'nin sosyo-ekonomik ve idarî yapısını incelemektedir. Bu bağlamda tez, Hakkari'nin 19. yüzyıldaki idarî örgütlenmesini, ekonomik faaliyetlerini ve toplumsal dokusunu çok boyutlu biçimde analiz etmektedir. Osmanlı Devleti'nin doğu sınırında yer alan Hakkari, hem coğrafi yapısı hem de sosyal örgütlenmesi bakımından merkezî otoriteden farklı dinamiklere sahipti. Yerel beylerin hâkimiyetinde olan bu bölgede, Osmanlı yönetimi vergi toplama, asker alma ve idari reformlar gibi alanlarda merkeziyetçi politikaları uygulamakta ciddi güçlüklerle karşılaşmıştır. Çalışmada, tarım ve hayvancılığın Hakkari'nin temel geçim kaynakları olduğu, kervan yolları üzerinde bulunmasının ise ticarete canlılık kazandırdığı görülmektedir. Aynı zamanda Nasturi, Kürt, Türkmen ve Ermeni toplulukların birlikte yaşadığı etnik ve dinî çeşitlilik, Osmanlı'nın millet sistemi çerçevesindeki yönetsel tercihlerini belirlemiştir. Eğitim ve kültürel hayat açısından da medreseler, camiler ve yerel dinî yapılar, Osmanlı etkisini yansıtan unsurlar arasında yer almaktadır. Hakkari'nin idarî yapısı, dönem dönem Van, Erzurum ve Kürdistan eyaletlerine bağlanmıştır. Çalışmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, Tanzimat reformlarının Hakkari üzerindeki etkilerini değerlendirmesidir. Merkezileşme çabalarına rağmen, yerel aşiretlerin direnci ve bölgenin coğrafi zorlukları reformların uygulanmasını kısıtlamıştır. Bu yönüyle çalışma, Osmanlı'nın doğu vilayetlerindeki idari yapıları ve bölgesel uygulamalarını tarihsel bağlamda analiz ederek literatüre önemli bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the socio-economic and administrative structure of Hakkari during the Ottoman Empire period, based on the Erzurum Province Yearbooks. In this context, the thesis analyzes the administrative organization, economic activities, and social fabric of Hakkari in the 19th century in a multi-dimensional way. Located on the eastern border of the Ottoman Empire, Hakkari had dynamics different from the central authority in terms of both its geographical structure and social organization. In this region, which was under the dominion of local beys (local rulers), the Ottoman administration faced significant difficulties in implementing centralized policies in areas such as tax collection, military recruitment, and administrative reforms. The study shows that agriculture and animal husbandry were the main sources of livelihood in Hakkari, and its location on caravan routes contributed to the vitality of trade. At the same time, the ethnic and religious diversity, with Nestorian, Kurdish, Turkmen, and Armenian communities living together, determined the administrative choices of the Ottomans within the framework of the millet system. Hakkari's administrative structure was periodically linked to the provinces of Van, Erzurum, and Kurdistan. One of the most noteworthy aspects of this study is its assessment of the impact of the Tanzimat reforms on Hakkari. Despite efforts at centralization, resistance from local tribes and the geographical challenges of the region limited the implementation of the reforms. In this respect, the study makes a significant contribution to the literature by analyzing the administrative structures and regional practices of the Ottoman eastern provinces within a historical context.
Benzer Tezler
- Vilayet Salnamelerine göre Erzurum Vilayeti(h.1310, 1317, 1318)
City of Erzurum According to City Yaerbooks(1310, 1317, 1318 of the hegira)
TUNÇ AĞAVER
- Maarif nezareti salnamelerine göre Erzurum Vilayeti'nde eğitim
Education in Erzurum Province according to the yearbook of the ministry of education
SELAMET KARA
- H.1287-1288-1290-1291-1293-1294 tarihli Erzurum salnamelerine göre Kars Sancağı
As to h.1287-1288-1290-1291-1293-1294 dated Erzurum province yearbooks the Sanjack of Kars
HÜRÜ SAĞLAM
- H. 1287/M. 1870, H. 1288/M. 1871 ila H. 1317/M. 1899, H. 1318/M. 1900 tarihli Erzurum vilayeti Salnameleri'ne göre Erzurum vilayetinin eğitim durumu
Başlık çevirisi yok
AYFER YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
TarihGazi ÜniversitesiGenel Türk Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAZIM YAŞAR KOPRAMAN
- Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde Kiğı'da eğitim
Education in Kiğı in the last periods of the Ottoman State
YONCA ÖZEGE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TarihEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE GÜMÜŞSOY