İnsanın ve yapay zekanın, doğanın insana karşı korumasına yönelik sözleşme yapabilirliğinin ontolojik incelenmesi
An ontological examination of the possibility of contracting between humans and ai for nature's protection against humans
- Tez No: 982463
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDURRAZAK GÜLTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bingöl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aklı ya da anlama yetisini keşfettiğinden beri insanoğlu hep sorar ve merak eder oldu. Bu merakı ilk önce doğaya ve evrene yönelikken daha sonra nihayetinde kendine yöneldi. Kendi dışındaki varoluşu anlayabilme çabası yine insanın kendini bilebilme arzusuna yöneliktir. Doğa durumundaki insan, kendini konumlandırırken hayatta kalma dürtüsünün kendini savunma içgüdüsüne dönüşmesiyle saldırmayı öğrenir. Toplum olmayı öğrenen insanlığın yaşama biçimlerini değiştirmeye başlayan dinler ve mitlerle doğaya olan bakış açısı da değişmiştir. Zamana paralel olarak gelişmeye başlayan insan aklı ve onun neticeleriyle doğal dünya anlam erozyonu yaşamış, dini öğretilerin bahşettiği değeri kaybetmiştir. Artık neredeyse tamamen materyal bir forma büründürülen doğa insanların sömürüsüne açık hale gelir. İnsanlığın doğa tahribatı savunma refleksiyle başlamış olsa da henüz ne tür sonuçlar doğuracağı kestirilemeyecek bir iştah ve hızla öz kaynaklara aç gözlülükle saldırması yaşam standartlarını ve standartları sağlayan teknoloji anlayışını dönüştürmüştür. Bugün neredeyse takip edilemeyecek bir ivme kazanan teknolojinin en ciddi uğraşı diğer gezegenlere ulaşma çabası ve kendini taklit etme girişimi hala bir takım anlam arayışı ve üretimi ile kendini anlamaya çalışmasıyla ilgilidir. Kendi zihni veya zekasını taklit eden başka araçlar yaratma isteği yeni değil, neredeyse insanlık ya da onun aklı kadar eskidir. Şimdiden birçok alanın şekillenmesi, karar aşaması dahil, uygulanması insanın kendi bilincinin taklit çabası olan yapay zeka teknolojileriyle gerçekleşiyor. Yapay zeka çalışmalarının ana fikri bu formun insan gibi bir bilince daha doğrusu özgür bir bilince sahip olup olamayacağıdır. Olası bilinçli yapay zeka eksenli sürdürülme amaçlı bu yazı, yapay zekanın olası benlik kavrayışı ile kendisini doğada konumlandırıp insanın doğaya plansız müdahalesine ne ölçüde etki edebileceği, insan ırkının devam edebilmesi adına doğayı insanlardan ne ölçüde koruyabileceği ve bunun insan ırkının ilk kurnazlıklarından olan sözleşme yoluyla yapılıp yapılamayacağını tartışır.
Özet (Çeviri)
Since the discovery of reason or the ability to understand, human beings have always asked and wondered. While this curiosity was first directed towards nature and the universe, it eventually turned towards itself. The endeavour to understand existence outside oneself is again directed towards the human desire to know oneself. In the state of nature, man learns to attack as the urge to survive turns into an instinct of self-defence while positioning himself. With religions and myths that started to change the way of life of humanity, which learnt to become a society, the perspective on nature also changed. With the human mind and its consequences, which began to develop in parallel with time, the natural world experienced an erosion of meaning and lost the value bestowed by religious teachings. Nature, which is now almost completely materialised, becomes open to human exploitation. Although humanity's destruction of nature started with a reflex of defence, its greedy attack on natural resources with an unpredictable appetite and speed has transformed living standards and the understanding of technology that provides standards. . Today, the most serious endeavour of technology, which has gained an almost untraceable momentum, is the endeavour to reach other planets and the attempt to imitate itself is still related to the search and production of some kind of meaning and the attempt to understand itself. The desire to create other tools that imitate one's own mind or intelligence is not new, it is almost as old as humanity or its mind. Already the shaping of many fields, including the decision-making process, is taking place through artificial intelligence technologies, the implementation of which is an attempt to imitate man's own consciousness. The main idea of artificial intelligence studies is whether this form can have a human-like consciousness, or rather a free consciousness. This article, which aims to be sustained on the axis of possible conscious artificial intelligence, discusses to what extent artificial intelligence can position itself in nature with its possible self-concept and affect the unplanned intervention of humans in nature, to what extent it can protect nature from humans in order for the human race to continue, and whether this can be done through contract, one of the first cunning of the human race.
Benzer Tezler
- Varoluşçuluk felsefesinin görsel yansıması
Visual reflection of existentialism
DİLARA GÜRLER
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET KAVUKÇU
- Critical theory of artificial intelligence: A Marcusean perspective
Yapay zeka üzerine eleştirel kuram: Marcusean bir yaklaşım
DİLARA GÜZELDERE
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Siyasal Bilimlerİstanbul Teknik ÜniversitesiSiyaset Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. GIOVANNI F. MION
- A psychological assessment model on the commercial maritime transport sector
Ticari deniz taşımacılığı sektörüne ilişkin bir psikolojik değerlendirme modeli
CENK AY
Doktora
İngilizce
2024
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF BAL BEŞİKÇİ
- Construction of everyday reality in a virtual world: The case of 'World of warcraft'
Sanal dünyada gündelik gerçeklik kurulumu: 'World of warcraft' vakası
CEYDA YOLGÖRMEZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÇAĞATAY TOPAL
- From animal welfare to animal rights: Non-human actors defying the anthropocentrichuman rights system
Hayvan Refahından Hayvan Haklarına: İnsan Merkezli İnsan Hakları Sistemine Meydan Okuyan İnsan Dışı Aktörler
ÇAĞRI ŞAHİN