Akne tipi ve şiddetine göre hasta bilgi düzeyi, tedaviye uyum ve yaşam kalitesi değişkenlerinin incelenmesi
Assessment of patient knowledge level, treatment adherence, and quality of life variables regarding acne type and severity
- Tez No: 982553
- Danışmanlar: PROF. DR. İDİL ÜNAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Dermatoloji, Dermatology
- Anahtar Kelimeler: Akne Vulgaris, Yaşam Kalitesi, Tedaviye Uyum, Bilgi Düzeyi, Akne Şiddeti, Akne Tipi, Acne Vulgaris, Quality of Life, Treatment Adherence, Knowledge Level, Acne Severity, Acne Type
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, akne vulgaris tanısı almış bireylerde akne tipi ve şiddetinin; hastaların akneye yönelik bilgi düzeyi, tedaviye uyumu, yaşam kalitesi ve tedavi memnuniyeti değişkenleri üzerindeki etkilerini ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri araştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Kesitsel tipteki bu çalışmaya, Ege Üniversitesi Hastanesi dermatoloji polikliniğine başvuran, 18 yaş ve üzeri 120 akne vulgaris hastası dahil edilmiştir. Veriler, sosyodemografik ve klinik bilgi formu, Global Akne Derecelendirme Sistemi (GADS), İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği (İUBÖ), Akne Yaşam Kalitesi Ölçeği (AYKÖ) ve araştırmacılar tarafından geliştirilen 11 soruluk Akne Bilgi Testi kullanılarak yüz yüze görüşmeyle toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde tanımlayıcı testler, gruplar arası karşılaştırmalar (t-testi, Mann-Whitney U, ANOVA, Kruskal-Wallis), korelasyon analizi (Spearman), lojistik regresyon ve ANCOVA kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %61.7'si kadın olup, yaş ortalaması 22.28 ± 3.05 idi. En sık akne tipi papülopüstüler (%51.7), en sık şiddet düzeyi ise hafif (%58.3) olarak saptandı. Yaşam kalitesi (AYKÖ), kadınlarda erkeklere göre anlamlı derecede daha düşüktü (p=0.013). Akne şiddeti arttıkça yaşam kalitesi anlamlı şekilde bozulmaktaydı (p<0.001) ve ANCOVA analizi, yaşam kalitesindeki bozulmanın en güçlü belirleyicisinin akne şiddeti (GADS) olduğunu gösterdi (p<0.001). Tedaviye uyum (İUBÖ), sistemik tedavi alanlarda (p<0.001) ve nodülokistik/papülopüstüler aknesi olanlarda komedonal akneye göre daha yüksekti (p=0.001, p=0.005). Lojistik regresyon analizi, sistemik tedavi başlama kararında nodülokistik tipin (OR=46.7, p<0.001) ve GADS skorunun (OR=1.076, p=0.012) en belirleyici faktörler olduğunu ortaya koydu. Hekimin (hastanın bildirimlerinden bağımsız olarak yaptığı) uyum değerlendirmesi ile hastanın kendi bildirdiği uyum (İUBÖ) ve tedavi memnuniyeti arasında anlamlı düzeyde bir ilişki saptanmıştır (sırasıyla p<0.001, p=0.006). Bilgi düzeyi ile uyum veya yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0.05). Sonuç: Akne vulgaris, özellikle kadın hastalarda ve şiddeti arttıkça yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Yaşam kalitesindeki bozulmanın temel belirleyicisi klinik şiddettir. Tedaviye uyum, daha çok sistemik tedavi alan ve inflamatuvar aknesi olan hastalarda yüksektir. Hekimlerin sistemik tedavi kararı, nodülokistik tip varlığı ve genel şiddet düzeyi ile yakından ilişkilidir. Hastanın kendi bildirdiği uyum ve memnuniyeti ile hekimin uyum değerlendirmesi arasında tutarlılık bulunmaktadır. Bilgi düzeyi tek başına uyumu veya yaşam kalitesini etkilememektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to investigate the effects of acne type and severity on patients' knowledge level about acne, treatment adherence, quality of life, and treatment satisfaction variables, and the relationships between these variables in individuals diagnosed with acne vulgaris. Materials And Methods: This descriptive and analytical study included 120 acne vulgaris patients aged 18 and over who presented to a university hospital dermatology outpatient clinic. Data were collected through face-to-face interviews using a sociodemographic and clinical information form, the Global Acne Grading System (GAGS), the Medication Adherence Report Scale, the Acne Quality of Life Scale and an 11-item Acne Knowledge Test developed by the researchers. Statistical analyses included descriptive tests, intergroup comparisons (t-test, Mann-Whitney U, ANOVA, Kruskal-Wallis), correlation analysis (Spearman), logistic regression, and ANCOVA. Results: Of the participants, 61.7% were female, with a mean age of 22.28 ± 3.05 years. The most common acne type was papulopustular (51.7%), and the most common severity level was mild (58.3%). Quality of life was significantly lower in females compared to males (p=0.013). As acne severity increased, quality of life significantly deteriorated (p<0.001), and ANCOVA analysis revealed that acne severity was the strongest predictor of quality of life impairment (p<0.001). Treatment adherence was higher in patients receiving systemic treatment (p<0.001) and in those with nodulocystic/papulopustular acne compared to comedonal acne (p=0.001, p=0.005). Logistic regression analysis showed that the nodulocystic type (OR=46.7, p<0.001) and GAGS score (OR=1.076, p=0.012) were the most decisive factors for initiating systemic treatment. A significant relationship was found between the physician's adherence assessment (made independently of patient reports) and the patient's self-reported adherence and treatment satisfaction (p<0.001 and p=0.006, respectively). No significant relationship was found between knowledge level and adherence or quality of life (p>0.05). Conclusion: Acne vulgaris negatively impacts quality of life, particularly in female patients and as severity increases. The primary determinant of quality of life impairment is clinical severity. Treatment adherence is higher mainly in patients receiving systemic treatment and those with inflammatory acne. Physicians' decision to initiate systemic treatment is strongly associated with the presence of the nodulocystic lesions and overall severity. There is consistency between patient self-reported adherence/satisfaction and the physician's adherence assessment. Knowledge level alone does not affect adherence or quality of life.
Benzer Tezler
- Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri
Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara
İKBAL OK BOZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU
- Akneli hastalardaki bel çevresi, bel/kalça oranı ölçümleri ile adipoz doku hormonlarından chemerin, visfatin ve omentin-1 kan düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of blood levels of chemerin, visfatin and omentin-1 from adipose tissue hormones with measurements of waist circumference and waist / hip ratio
ZEHRA AYÇA TUĞRUL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
DermatolojiSelçuk ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM BİLGİÇ
- Akne hastalarında akne şiddeti, beslenme alışkanlıkları ve kan zonulin düzeylerinin ölçülmesi
Measurement of acne severity, dietary habits and blood zonulin levels in acne patients
RAHİME CANKAT GÜREL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
DermatolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET YILDIRIM
- Yetişkinlerde akne gelişiminin diyet faktörleri ile ilişkisinin belirlenmesi
Determination of the relationship between acne development and dietary factors in adults
NURSENA ALTUNSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALPASLAN
- Rozasea hastalarında serum chemerin düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum chemerin levels in patients with Rosacea
RAMAZAN BURAK SİVRİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
DermatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDermatoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA EFSUN TANAÇAN