Türk televizyon dizilerinde ailenin temsili: Kutsal aile ve çatışmalar
The representation of family in Türkish television series: The sacred family and conflicts
- Tez No: 982875
- Danışmanlar: PROF. DR. MERAL SERARSLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Radyo-Televizyon, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Radyo Televizyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanın toplumsal yaşam ve aile içerisindeki rollerinin, tutumlarının şekillenmesinde aile yapısının belirleyici bir rolü bulunmaktadır. Birey, doğduğu aile ortamında edindiği deneyimler ve gözlemler doğrultusunda davranış kalıplarını geliştirmekte; bu süreçte aile içi ilişkiler olumlu ya da olumsuz yönde şekillenebilmektedir. Özellikle ebeveyn ilgisizliği, anne veya babanın çocuklara yönelik fiziksel ya da psikolojik şiddeti, aile üyeleri arasındaki baskıcı tutumlar, çatışmalar ve düşmanlıklar çocuklarda çeşitli psikolojik sorunlara yol açmaktadır. Aile içindeki bu tür çatışmaların kitle iletişim araçları aracılığıyla temsili, ailenin karanlık yüzünü görünür kılarken; aile içi krizlerin ve şiddetin sunumu, tarihsel süreçte resmî ideolojilerin kutsiyet atfettiği aile algısının sorgulanmasına neden olabilmektedir. Kitle iletişim araçlarının toplumsal algıyı şekillendirme, dönüştürme ve pekiştirme gücü dikkate alındığında, bu araçlar aracılığıyla sunulan aile temsillerinin toplumsal cinsiyet rolleri ve ataerkil yapıyla ilişkilendirilmesi önem taşımaktadır. Bu bağlamda çalışmada, diğer anlatı türlerinde olduğu gibi dizilerin de toplumsal gerçeklikleri yeniden kurgulama gücüne sahip olabileceği varsayılmaktadır. Ayrıca dizilerdeki aile temsillerinin kutsal aile mitinin yeniden üretilmesinde destekleyici bir işlev görebileceği ve aile içi fiziksel, psikolojik ve ekonomik şiddet temsillerinin ataerkil yapı ile toplumsal cinsiyet rollerinin sürekliliğini pekiştirebileceği düşüncesi araştırmanın temel varsayımlarını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada, televizyon dizileri aracılığıyla ailenin karanlık yüzünün nasıl temsil edildiği incelenmekte; aile kurumunun kutsallaştırılıp kutsallaştırılmadığı sorgulanmaktadır. Ayrıca aile içi şiddet olgusu ile toplumsal cinsiyet rolleri ve ataerkil yapı arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini 2019–2023 yılları arasında gerçek yaşamdan uyarlama olduğu vurgusuyla yayınlanmış televizyon dizileri oluşturmakta; örneklem olarak ise“Doğduğun Ev Kaderindir”,“Masumlar Apartmanı”ve“Çöp Adam”dizileri seçilmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz tekniği kullanılarak belirlenen temalar doğrultusunda bu dizilerdeki aile ve aile bireyleri incelenmiştir. Ayrıca elde edilen bulgular, araştırmanın kuramsal çerçevesi kapsamında aile kuramları açısından değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, incelenen dizilerde aile temsillerinin ailenin karanlık yüzünü görünür kıldığını ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, olumsuz süreçlerle başlayan ancak mutlu sona ulaşan aile hikâyelerinin kutsal aile algısını yeniden ürettiği gözlemlenmiştir. Ayrıca dizilerde fiziksel, psikolojik ve ekonomik şiddet ile çocuk istismarı temsillerinin geleneksel, ataerkil ve cinsiyetçi yapılarla ilişkili olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Family structure plays a decisive role in shaping individuals' behaviors, attitudes, and social roles within both family and society. Individuals develop behavioral patterns based on the experiences and observations they acquire in their family environment, and family relationships may evolve positively or negatively throughout this process. Particularly, parental neglect, physical or psychological violence toward children, oppressive attitudes among family members, conflicts, and hostility can lead to various psychological problems in children. The representation of such intra-family conflicts through mass media not only makes the dark side of the family visible but also challenges the idealized image of the“sacred family,”which has historically been reinforced by official ideologies. Considering the capacity of mass media to shape, transform, and reinforce social perceptions, it becomes significant to examine how family representations are linked to gender roles and patriarchal structures. In this context, the study assumes that, similar to other narrative forms, television series have the potential to reconstruct social realities. It is further assumed that family representations in these series may serve a supportive function in the reproduction of the sacred family myth, and that portrayals of physical, psychological, and economic violence within the family may reinforce the continuity of patriarchal structures and gender roles. Accordingly, the study investigates how the dark side of the family is represented in television series and questions whether the institution of the family is sanctified. Additionally, it aims to reveal the relationship among domestic violence, gender roles, and patriarchal structures. The population of the study consists of television series broadcast between 2019 and 2023 that were promoted as being adapted from real-life stories. The sample includes the series“Doğduğun Ev Kaderindir”,“Masumlar Apartmanı”, and“Çöp Adam”. Using the descriptive analysis technique, one of the qualitative research methods, the study examines families and family members in the selected series according to predetermined themes. Furthermore, the findings are evaluated within the framework of family theories that constitute the study's theoretical foundation. The findings reveal that the family representations in the analyzed series make the dark side of the family visible. Additionally, family narratives that begin with negative processes but conclude with a happy ending were observed to reproduce the sacred family perception. The portrayals of physical, psychological, and economic violence, as well as child abuse, were found to be associated with traditional, patriarchal, and gender-based structures.
Benzer Tezler
- Türk televizyon dizilerinde çocuk imgesi ve çocukluğun temsili
Child image and representation of childhood in Turkish television
SEHER DAMLA KÖROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriAydın Adnan Menderes ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİM ESEN
- Kırsaldan kente göç eden ailelerin parçalanmasının Türk dizilerinde temsili
The representation of families immigrant from rural to the city in Turkish TV series
AYŞE KÜÇÜKMANAV
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Radyo-Televizyonİstanbul Arel ÜniversitesiMedya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN DUMAN
- Türkiye'de ulusal televizyon kanallarındaki dizilerde kardeşlik ilişkilerinin temsili: İstanbullu Gelin dizisi örneği
The representation of the brotherhood relations in the national television channel arrays in Turkey: The series“İstanbullu Gelin”sample
NURŞAH IŞIK YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Radyo-TelevizyonErciyes ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİKRET YAZICI
- TRT dizilerinde muhafazakâr değerlerin temsili
Representations of conservative values in TRT's serials
SELDA KÜLEKCİ
Doktora
Türkçe
2023
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK TAKIMCI
- Muhafazakâr ve seküler kimlikleri konu edinen dizilere dair bir alımlama analizi
A reception analysis of tv series on conservative and secular identities
ZEYNEP SERRA ORAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Radyo-TelevizyonMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKSEL AYMAZ