Kur'ân'da haksız kazanç olgusu
The phenome of unjust profit in the Qur'an
- Tez No: 983019
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET DEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Tefsîr, Kur'ân, Haksız kazanç, Helal Kazanç, Sosyal Adâlet, Tafsīr, Qur'an, Illicit Gain, Lawful Earning, Social Justice
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kur'ân, haksız kazancı yalnızca ekonomik değil, ahlâkî, toplumsal ve hukukî yönleriyle ele alarak bütüncül bir çerçeve arz eder. Ribâ, rüşvet, yetim malı yemek, ölçü ve tartıda hile gibi yollarla ortaya çıkan bu olgu; bireysel çıkarın ötesinde sosyal adaletin, güvenin ve gelecek nesillerin haklarının korunmasını ilgilendirir. Bu nedenle Kur'ân hem bireysel hem kurumsal düzeyde insan onurunu ve toplumsal dengeyi korumayı hedefleyen evrensel ilkeler ortaya koyar. Haksız kazanç yalnızca dünyevî bir suç olarak değil, aynı zamanda uhrevî bir sorumluluk alanı olarak da değerlendirilir. Kur'ân, bireyleri bu tür davranışlardan sakındırırken, geçmiş toplumların ekonomik yozlaşma örneklerini kıssalarla aktarır ve böylece toplumsal hafızada kalıcı bir uyarı işlevi görür. Kaynakların adil paylaşımı ve dayanışmanın güçlendirilmesi bireylerin haklarını gözeten bir değerler sistemiyle temellendirilir. Bu yaklaşım, Kur'ân merkezli bir ekonomi anlayışının inşasını gerekli kılar. Klasik İslâm düşüncesinden beslenen bu yaklaşım, çağdaş dünyanın ekonomik ve sosyal sorunlarına evrensel ve sürdürülebilir çözüm önerileri sunar. Bireysel ahlâkî sorumlulukların yanı sıra toplumsal adaletin ve ekolojik dengenin korunmasını da esas alır.
Özet (Çeviri)
The Qur'an offers a holistic framework for addressing illicit gain, approaching it not merely as an economic matter but also as a moral, social, and legal concern. This phenomenon—manifested through practices such as ribā, bribery, misappropriation of orphans' property, and fraud in measurement and weighing—extends beyond individual interest to involve the protection of social justice, public trust, and the rights of future generations. For this reason, the Qur'an lays down universal principles aimed at safeguarding human dignity and maintaining social balance at both individual and institutional levels. Illicit gain is regarded not only as a worldly offense but also as a domain of ultimate, spiritual accountability. While warning individuals against such behavior, the Qur'an recounts the economic corruption of past communities through narrative accounts, thereby serving as a lasting admonition in the collective memory. The fair distribution of resources and the strengthening of solidarity are grounded in a value system that protects individual rights, making the construction of a Qur'an-centered economic outlook necessary. Drawing on classical Islamic thought, this approach offers universal and sustainable solutions to the economic and social challenges of the contemporary world. It emphasizes not only personal moral responsibility but also the preservation of social justice and ecological balance.
Benzer Tezler
- Elmalılı tefsirinde Yahudi ve Hıristiyanlara bakış
Chiristians and Jews in Elmalılı Tafsir (Quranic commentary by Elmalılı Muhammad Hamdi Yazır)
HATİCE İSLAMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
DinHarran ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN ELMALI
- Kur'an'a göre olumlu lider tiplerinin özellikleri
Characteri̇sti̇cs of posi̇ti̇ve leadi̇ng type by Quran
KEMAL ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DinYüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER PAKİŞ
- آيات األحكام المالية في القرآن الكريم ودورها في معالجة مشكلة الفقر
Kur'ân-ı Kerim'de mali hükümlerle ilgili âyetler ve bunların fakirlik sorununun çözümündeki rolü
AMEER MOHAMMED HASAN
Doktora
Arapça
2024
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULBAKİ GÜNEŞ
- Vedâ Hutbesi'nin Kur'ânî temelleri
The Qur'anic foundations of the Farewell Sermon
ÖMER ÇATALDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinHarran ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT ÖZTÜRK
- İslâm Hukukunda iskonto
Discount in Islamic Law
YASİN GÖKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH KAHRAMAN