yapılarda aşamalı göçme davranışının incelenmesi ve güçlendirme yöntemleri
investigation of progressive collapse behavior in structures and strengthening methods
- Tez No: 983072
- Danışmanlar: PROF. AHMET CAN ALTUNIŞIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Davranışsal güçlendirme, Behavioral empowerment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Can kaybı ve çökme riski açısından değerlendirildiğinde, günümüzde yapısal yıkıma neden olan en yıkıcı iki etken depremler ve aşamalı göçme olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir veya daha fazla kolonun aynı anda kapasitesini yitirmesi durumunda yapısal stabilite ciddi şekilde tehlikeye girmekte; yapısal bütünlüğün korunması ise büyük ölçüde zorlaşmaktadır. Yapıların aşamalı göçmeye karşı davranışını iyileştirmek için en uygun yöntemin belirlenmesinde çeşitli faktörler etkili olmaktadır. En pratik yaklaşımlar ise yeni yük yolları oluşturmak ya da mevcut yük yollarını iyileştirme esasına dayanmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında, söz konusu yaklaşımlar ele alınmış olup gerçekleştirilen vaka analizleri aracılığıyla bu yöntemlerin etkinliği ortaya koyulmaya çalışılmıştır. İlk vaka çalışmasında, dört açıklıklı ve iki katlı bir betonarme çerçeve ele alınmış; aşamalı göçme davranışının iyileştirilmesi amacıyla literatürde“kinked rebar”olarak bilinen bükülmüş bir donatı detayı uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, bu yöntemin yapının genel sünekliğini belirgin biçimde artırdığını ve geleneksel tasarımlara kıyasla deformasyonlara karşı daha yüksek dayanım sağladığını göstermektedir. İkinci vaka çalışmasında ise çelik yapılarda kiriş-kolon birleşimlerinin aşamalı göçme davranışının iyileştirilmesi üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Gerçekleştirilen sonlu eleman analizlerinde alın levhalı bir birleşim modeli test edilmiş hem karbon çelik hem de paslanmaz çelik malzemesi kullanımı senaryolarında göçmenin cıvatalarda meydana geldiği gözlemlenmiştir. Ancak, paslanmaz çeliğin daha yüksek süneklik özelliği sayesinde aşamalı göçmeye karşı daha iyi bir performans sergilediği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
In terms of loss of life and collapse risk, the two most devastating causes of structural failure today are earthquakes and progressive collapse. When one or more columns lose their load-carrying capacity simultaneously, structural stability is severely compromised, and maintaining overall integrity becomes significantly more difficult. Determining the most appropriate method to enhance structural performance against progressive collapse depends on several factors. The most practical strategies generally involve the creation of alternative load paths or the enhancement of existing ones. This thesis examines such approaches and evaluates their effectiveness through case studies. In the first case study, a two-story reinforced concrete frame with four spans is analyzed. To improve its resistance to progressive collapse, a kinked reinforcement detail—commonly referred to in the literature as“kinked rebar”—is implemented. The results indicate that this detail significantly increases the overall ductility of the structure and provides higher deformation capacity compared to conventional designs. The second case study investigates the influence of beam to-column connections on the progressive collapse behavior of steel structures. Finite element analyses are conducted on a bolted end-plate connection model, considering both carbon steel and stainless steel materials. In both scenarios, failure is observed at the bolts; however, stainless steel demonstrates superior performance due to its greater ductility, indicating a more resilient response to progressive collapse.