Aileden bakım kurumuna: Çalışan mütedeyyin annelerin perspektifinden çocuk bakımının aile dışılaşması
From family to care institutions: Childcare defamilization from the perspective of working religious mothers
- Tez No: 983071
- Danışmanlar: PROF. DR. BİRSEN BANU OKUTAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Din, Sociology, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kadın Rolleri, Annelik, Çocuk Bakımı, Aile Dışılaşma, Kurum Bakımı, Women's Roles, Motherhood, Childcare, Defamilization, Institutional Care
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kadınların, tarım toplumunun hane merkezli üretim biçiminden çıkarak modern kapitalist üretim süreçlerine katılması, kadın rollerindeki dönüşümün en temel tetikleyicisidir. Bu süreçte belirginleşen cinsiyete özgü iş bölümü, bugün de kadın rollerinin ücretli emekle bakım emeği arasında konumlanmasına yönelik tartışmaların ana temalarından birini oluşturmaktadır. Aynı zamanda, annelik kültürel ve toplumsal inşanın ürünü olarak yeniden tanımlanmakta; kadın rollerine bitişik konumu ise sürekli müzakere edilmektedir. Anneliğin özcü bir anlayışla tanımlanması ve normatif annelik imgeleri, kadınların çocuk bakım rolüne ve diğer toplumsal rollerine ilişkin söylemler üretmektedir. Bu söylemler, mütedeyyin kadınlar bağlamında özgül anlamları da içermektedir. Bu tezin temel amacı, Türkiye'de çalışan mütedeyyin annelerin, aile dışı bakıma yönelmelerine dair anlam örüntülerini ve çocuk bakımının dönüşümünü incelemektir. Söz konusu dönüşüm, çağdaş bir bakım pratiği olarak merkeze alınarak yeni-işlevselci perspektiften ele alınmaktadır. Yeni-işlevselci yaklaşımın ışığında, çocuk bakımının örgütlenme biçimi, bakımın süreli aile dışılaşması olarak kavramsallaştırılmaktadır. Bakımın süreli aile dışılaşma süreci, kadınların ücretli emeğe katılmasına paralel olarak, bireyselleşme dinamikleriyle beraber ele alınmaktadır. Araştırmada nitel çalışma deseni kullanılmış ve belirli parametreleri karşılayan katılımcılar ile derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucuna göre, mütedeyyin kadınların ücretli emek piyasasına katılmaları, kadının kamusal alanda özneleşme süreci olarak gerçekleşmekte, aynı zamanda toplumsal normun bir parçası hâline gelmektedir. Anne olduktan sonra işe dönüş, kadınlığa ve anneliğe dair normatif söylemlerin de etkisiyle katılımcıların hayatında kültürel ikilemler oluşturmaktadır. Annelerin çalıştığı süre zarfında çocukların bakım kurumuna gönderilmesi, meşru ve rasyonel bir söyleme bürünerek kültürel ikilemler aşılmaya çalışılmaktadır. İçsel müzakerelerin belirli noktalarda sürdüğü bu zeminde, çocuk bakımının süreli aile dışılaşması, işlevsel bir zorunluluk olarak kurumsallaşmaktadır.
Özet (Çeviri)
Women's participation in modern capitalist production processes, moving away from the household-centred production model of agricultural societies, is the most fundamental trigger for the transformation of women's roles. The gender-specific division of labour that has become apparent in this process remains one of the main themes in today's debates on the positioning of women's roles between paid labour and care work. At the same time, motherhood is being redefined as a product of cultural and social construction; its position adjacent to women's roles is constantly being negotiated. The essentialist understanding of motherhood and normative images of motherhood produce discourses regarding women's role in childcare and other social roles. These discourses also contain specific meanings in the context of religious women. The main aim of this thesis is to examine the patterns of meaning and the transformation of childcare among working religious mothers in Turkey. This transformation is centralised as a contemporary care practice and addressed from a neo-functionalist perspective. In light of the neo-functionalist approach, the organisational form of childcare is conceptualised as the permanent defamilization of care. The process of permanent defamilization of care is examined in parallel with women's participation in paid labour and alongside the dynamics of individualisation. A qualitative research design was used in the study, and in-depth interviews were conducted with participants who met specific parameters. According to the results of the research, the participation of religious women in the paid labour market takes place as a process of subjectification of women in the public sphere, while also becoming part of the social norm. Returning to work after becoming a mother creates cultural dilemmas in the lives of participants, influenced by normative discourses on womanhood and motherhood. Sending children to childcare facilities while mothers work is framed as a legitimate and rational discourse in an attempt to overcome cultural dilemmas. In this context, where internal negotiations continue at certain points, the temporary defamilization of childcare is institutionalised as a functional necessity.
Benzer Tezler
- Yalnız annelerin evlilik ve boşanma tecrübelerinin güçlendirme perspektifinden incelenmesi: Çalışan kadın örneği
Investigating single mothers' experiences of the marriage and divorce from an empowerment perspective: The example of working women
AMİNE BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sosyal HizmetÜsküdar ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL BEKAROĞLU DOĞAN
- Thomas Mann'ın Buddenbrooks adlı romanında aristokrat aileden burjuva ailesine geçiş
The transition from aristocrat to bourgeois family in Thomas Mann's roman Buddenbrooks
EBCET TAŞDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Alman Dili ve EdebiyatıDicle ÜniversitesiAlman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SIRAÇ İNAN
- Çalışan annelerin 0-2 yaş grubu çocuklarının bakım şekilleri, karşılaşılan güçlükler ve çözüm yolları (Ankara ilinde yapılan bir çalışma)
Başlık çevirisi yok
ŞENGÜL İSMAİLOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TAYYİP DUMAN
- Devlet kurumlarında çocuk bakım hizmeti alıp memuriyete atanan YADER üyesi bireylerin memuriyet hayatlarındaki sosyalleşme durumları: Bingöl örneği
Socialization situations of YADER members who received child care services in state institution and are appointed to civil servants in their civil servant lives: Bingöl example
VOLKAN ERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiBingöl ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMED EMİN OSMANOĞLU
- Medyanın Türk aile yapısına olan etkisinin ilköğretim öğretmenlerine göre algılanmasının incelenmesi
According to media perception of the Turkish family structure investigation of the effect of primary teachers
MEHMET ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Eğitim ve ÖğretimYeditepe ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL EKŞİ