Bakara sûresi bağlamında israiloğullarının psikososyal tahlili
A psychosocial analysis of the israelites in the context of surah al-Baqarah
- Tez No: 983309
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET DEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Kur'an-ı Kerim'in Bakara Sûresinde İsrailoğulları ile ilgili ayetleri psikososyal bir perspektiften incelemektedir. Yapılan analizler, bu tarihî anlatıların yalnızca geçmişe ait olmadığını, insan doğasındaki temel eğilimler ve psikolojik savunma mekanizmalarıyla ilişkili evrensel dersler sunduğunu ortaya koymuştur. İsrailoğullarının şekilcilik, itaatsizlik, dünyevîleşme ve otorite inkârı gibi tutumları; kibir, seçici algı, kolektif narsisizm ve ölüm kaygısı gibi psikolojik zaaflarla birlikte değerlendirilmiştir. Araştırma,“iman ile isyan arasındaki ikilem”,“vahyin bir kısmını benimseyip diğer kısmını reddetme”,“peygamberliği inkâr”,“ölümden kaçış”ve“kurtuluşu tekeline alma”gibi davranış kalıplarının yalnızca İsrailoğullarına özgü olmayıp farklı toplumlarda da görülebilecek insanî zafiyetlerin yansımaları olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, bilişsel çelişki, dogmatik benmerkezcilik ve hedonik adaptasyon gibi kavramlar dinî metinlerin anlaşılmasında açıklayıcı araçlar olarak kullanılmaktadır. Araştırma, Bakara Sûresindeki İsrailoğulları anlatılarının din psikolojisi ve tefsir araştırmaları açısından birey ve toplumlara yönelik ahlakî, eğitsel ve manevî uyarılar içerdiğini belirlemiş, dinî metinlerin evrensel değerler ve insan psikolojisi üzerine zengin birer kaynak olduğuna dikkat çekmiştir.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the Qur'anic narratives concerning the Children of Israel in Surah al-Baqarah from a psychosocial perspective. The findings demonstrate that these accounts are not confined to historical circumstances but instead convey universal lessons about fundamental human tendencies and psychological defense mechanisms. The attitudes displayed by the Children of Israel—such as ritualism, disobedience, worldliness, and rejection of authority—are examined in relation to psychological vulnerabilities including arrogance, selective perception, collective narcissism, and death anxiety. The research further reveals that behavioral patterns such as the dilemma between faith and rebellion, partial acceptance of revelation, denial of prophethood, avoidance of death, and the monopolization of salvation are not exclusive to the Children of Israel but represent recurring human frailties across different societies and eras. Concepts such as cognitive dissonance, dogmatic egocentrism, and hedonic adaptation are employed to illustrate how psychological frameworks can serve as interpretive tools for religious texts. In conclusion, the study argues that the narratives of the Children of Israel in Surah al-Baqarah provide moral, educational, and spiritual admonitions for individuals and communities alike. By highlighting the interplay between religious teachings and human psychology, the research underscores the value of religious texts as rich sources of universal insight for the fields of the psychology of religion and Qur'anic exegesis.
Benzer Tezler
- Bakara suresi bağlamında Kur'ân-ı Kerim'deki iletişim esasları
Godly communation method i̇n the holy Quran within the context of the cow Al- Baqarah
MURAT ÖZOKUDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
DinAkdeniz ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. EYÜP YAKA
- Bakara suresi bağlamında El-Keşşâf tefsiri'ndeki i'tizâli noktalar ve bunların kritiği
Discussion points and their criticism in tafsir of Al-kashshaf i̇n the context of surah baqarah
MUSTAFA OZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinSiirt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BEŞİR ÇELİK
- Bakara Sûresi bağlamında Nafi', Ebu Âmr Âsım kıraatleri ve farklılıkları
Nâfi', Ebû 'Amr, 'Âsım qirats and their differences in the context of Sura Bakara
YAKUP TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinFırat ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA TAŞ
- Menâr tefsirinde sosyolojik tahliller (Bakara Sûresi bağlamında)
Sociological analysis in the commentary of al-Manar (In the context of Surah al-Baqarah)
RECEP ULAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinBitlis Eren ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSA TURŞAK
- Mahmud Es'ad Coşan'ın Fâtiha ve Bakara Sûresi bağlamında tefsir metodu
The tafsir method of Mahmud Esʿad Coşan in the context of Surah al-Fātiḥah and Surah al-Baqarah
HATİCE KÜBRA ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HARUN SAVUT