Cumhuriyet Dönemi Türk romanında erkeklik kurgusu
The construction of masculinity in the Turkish novel of The Republican Era
- Tez No: 983332
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜLKÜ ELİUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal Bilimler alanında 1980 sonrasında yapılan çalışmalarla giderek gelişim gösteren bir disiplin haline gelen erkeklik, kaynağını biyolojik cinsiyetten alan, sosyal koşullar ve kültürel kodlarla sürekli yeniden tanımlanarak gelişim gösteren, performansa dayalı olgu olarak toplumsal cinsiyet literatüründe önem arz eder. Erkekliğin ne olduğunun anlaşılmasına giden yol, biyolojik cinsiyet algısının sınırlarının belirlenmesi ile şekillenir. Çalışmada biyolojik cinsiyetten toplumsal cinsiyete uzanan süreçte biyolojik cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavramlarının da çıkış noktaları, geçirdikleri değişimler, tarihçeleri ve getirilen eleştiriler açıklandı. Böylece feminizim çalışmalarının katkısıyla gelişen erkeklik kuramının kadın çalışmalarıyla ilişkisi ve müstakil bir disiplin haline gelme süreci açıklanarak kronolojik değerlendirmesi yapıldı. Elde edilen kuramsal bulgular, literatür taraması yöntemiyle Türk Edebiyatında erkeklik temsilleri bakımından öne çıkan Kırık Hayatlar (1924), Kuyucaklı Yusuf (1937), Mahur Beste (1975 -ilk tefrika 1944-), Saatleri Ayarlama Enstitüsü (1961 ilk tefrika 1954), Aylak Adam (1959), Yorgun Savaşçı (1965), Tersine Dünya (1986 -ilk tefrika 1968-), Tehlikeli Oyunlar (1973), Anayurt Oteli (1973), Destan Gönüller (1973), Yağmur Beklerken (1981), Kılavuz (1990), Bizim Büyük Çaresizliğimiz (2004) Hiçbiryer (2004), Masumiyet Müzesi (2008), Sinek Isırıklarının Müellifi (2011), Güzel (2014), Müptezeller (2016), Kuşlar Yasına Gider (2016) ve Yalnızlar İçin Çok Özel Bir Hizmet (2016) adlı romanlar, Raewyn Connell ve takipçilerinin eklemlediği görüşlerinden oluşan kuramsal çerçevesinde çözümlendi. Erkeklik çalışmalarına edebiyatın sunduğu çoklu perspektiften faydalanmanın metinlerin kaleme alındığı dönemin fikri panaromasını takip edebilme ve erkeklik kurgularının tarihsel dönüşümünü gözlemleyerek toplumsal cinsiyet literatürüne katkı sağlama bakımından önem arz ettiğine dikkat çekildi. Bu veriler ışığında çalışmada incelenen metinler aracılığıyla Türk edebiyatında erkeklik, mikro ve makro yapılar üzerindeki etkileri bakımından değerlendirildi.
Özet (Çeviri)
With the studies carried out in the field of Social Sciences after 1980, masculinity has developed into a discipline that gradually expanded, and in the gender literature, it occupies an important place as a performance-based phenomenon that takes its source from biological sex, and that is constantly redefined and shaped by social conditions and cultural codes. The path to understanding what masculinity is takes shape through determining the boundaries of the perception of biological sex. In the study, within the process extending from biological sex to gender, the starting points of the concepts of biological sex and gender, the transformations they underwent, their histories, and the criticisms directed at them were explained. Thus, by clarifying the relationship of masculinity theory—developed with the contribution of feminist studies—with women's studies and its process of becoming an independent discipline, a chronological evaluation was carried out. The theoretical findings obtained were analyzed within the theoretical framework formed by the views articulated by Raewyn Connell and her followers, through a literature review method, focusing on representations of masculinity in Turkish Literature, in the novels Kırık Hayatlar (1924), Kuyucaklı Yusuf (1937), Mahur Beste (1975 -ilk tefrika 1944-), Saatleri Ayarlama Enstitüsü (1961 ilk tefrika 1954), Aylak Adam (1959), Yorgun Savaşçı (1965), Tersine Dünya (1986 -ilk tefrika 1968-), Tehlikeli Oyunlar (1973), Anayurt Oteli (1973), Destan Gönüller (1973), Yağmur Beklerken (1981), Kılavuz (1990), Bizim Büyük Çaresizliğimiz (2004) Hiçbiryer (2004), Masumiyet Müzesi (2008), Sinek Isırıklarının Müellifi (2011), Güzel (2014), Müptezeller (2016), Kuşlar Yasına Gider (2016) ve Yalnızlar İçin Çok Özel Bir Hizmet (2016). Attention was drawn to the importance of benefiting from the multiple perspectives that literature offers to masculinity studies, both in terms of following the intellectual panorama of the period in which the texts were written and in contributing to the gender literature by observing the historical transformation of masculinity constructs. In the light of these data, masculinity in Turkish literature was evaluated, through the texts analyzed in the study, in terms of its effects on micro and macro structures.
Benzer Tezler
- Peyami Safa'nın Sözde Kızlar ve Melih Cevdet Anday'ın Aylaklar romanlarında erkeklik kurguları
Fictions of masculinity in Peyami Safa's Sözde Kızlar and Melih Cevdet Anday's Aylaklar Novels
AYSEL BÜYÜKKİRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT GÜR
- Türk romanında erkek(lik) kurguları (1923-1938)
Fictions of masculinity in the Turkish novel (1923-1938)
BÜLENT SAYAK
Doktora
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA ERAYDIN ARGUNŞAH
- Cumhuriyet dönemi Türk romanında İttihad ve Terakki
İttihad-Terakki in the novels the Republic period
AHMET DOĞU
Doktora
Türkçe
1997
Türk Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER GÖÇGÜN
- Cumhuriyet Dönemi Türk romanında gazeteci kimlikleri
Journalists identity in Turkish novel in republic period
GÜLSEREN ŞENDUR ATABEK
Doktora
Türkçe
2003
GazetecilikAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAHİT KAVCAR
- Cumhuriyet Dönemi Türk romanında sürgün: 1923 - 1960
Exile in the Turkish novel at the Period of Republic: 1923 - 1960
BURAK ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiYeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. FATİH ANDI