Nurettin Topçu'nun düşünce dünyasında tasavvuf
Sufism in the intellectual world of Nurettin Topçu
- Tez No: 983331
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ BOLAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Nurettin Topçu Çağdaş Türk Düşünce Tarihi içerisinde kendine özgü bir tarzı bir üslûbu olan önemli isimlerden biridir. Doğu ve Batı kültürünü tanıyan ve bu dünyaların mistik derinliklerini kavrayan Nurettin Topçu felsefe, ahlâk, sosyoloji, edebiyat, sanat, kültür ve medeniyet, alanlarına ek olarak tasavvuf konusunda da etkin bir şekilde kalem oynatmıştır. Onun İslâm'a bakışı ya da dinî düşünceyi ve hayatı yorumlama biçimi temelde tasavvuf üzerinden gerçekleşir. Dolayısıyla bu çalışmada Topçu'nun fikir yapısı tasavvuf anlayışı çerçevesinde değerlendirilecektir. Nurettin Topçu'da tasavvuf perspektifi aynı zamanda ahlâk ve mistik düşünce ile ilişkili olduğundan onun tasavvufa dâir fikriyatı bir tarafıyla Batı felsefesine, Bergson ahlâkına çalışmasıyla bir taraftan da tasavvuf kültürüne dayanmaktadır. Yani Hallâc-ı Mansûr'u, Mevlâna'yı ve Yunus Emre'yi merkeze almaktadır. Dolayısıyla Nurettin Topçu'nun bir tarafıyla yerli bir tarafıyla ise dışa dönük bir perspektifi vardır. O yüzden tasavvuf ile mistisizm arasında gidip gelen bir dil kullanmaktadır. Mesela; atılmak, hareket, hürriyet, isyan, irade, vahdet-i vücûd, ahlâk, tarikat, tasavvuf, rönesans, aşk, kurtuluş, çile ve ızdırab gibi kendine özgü diyebileceğimiz tasavvuf adına yeni bir dil inşa etmeye çalışmıştır. Bu çalışmada konunun Topçu külliyatının bütününe yansıyan yönleri bulunmakla birlikte onun tasavvuf problemine daha yoğun olarak yer verdiği eserler arasında İrâde'nin Davası, Var Olmak, Mevlâna ve Tasavvuf ve Yarınki Türkiye gibi metinlerini merkeze alarak meseleye dâir yaklaşımları belirginleştirmeye çalışılacaktır.
Özet (Çeviri)
Nurettin Topçu occupies a significant place in the history of contemporary Turkish thought with his distinct style and intellectual approach. Well-acquainted with both Eastern and Western cultures and deeply attuned to their mystical dimensions, Topçu wrote extensively not only in philosophy, ethics, sociology, literature, art, culture, and civilization but also made notable contributions to the field of Sufism. His perspective on Islam and his interpretation of religious thought and life are fundamentally rooted in Sufism. Therefore, this study will examine Topçu's intellectual framework within the context of his understanding of Sufism. Topçu's Sufi perspective is closely intertwined with ethics and mystical thought, with his ideas on Sufism drawing from both Western philosophy—particularly through his engagement with Bergsonian ethics—and the traditional Sufi heritage. He places figures such as Hallaj-i Mansur, Rumi (Mevlana), and Yunus Emre at the center of his thought. As a result, Topçu's outlook is simultaneously indigenous and outward-looking. Accordingly, he employs a discourse that oscillates between Sufism and mysticism. He endeavors to construct a new language for Sufism, characterized by concepts such as action, movement, freedom, rebellion, will, wahdat al-wujud (the unity of being), ethics, tariqa (Sufi order), Sufism, renaissance, love, salvation, suffering, and ordeal. While reflections of this theme are present throughout Topçu's entire corpus, this study will focus specifically on the works where he addresses the problem of Sufism more directly. Key texts such as The Case of the Will (İrade'nin Davası), To Exist (Var Olmak), Rumi and Sufism (Mevlana ve Tasavvuf), and Tomorrow's Turkey (Yarınki Türkiye) will serve as the primary references in elucidating his approaches to the issue.
Benzer Tezler
- Nurettin Topçu'nun din anlayışı, ahlâkî-manevî değerler ve tasavvufî hayat ile ilgili görüşleri üzerine psikolojik bir araştırma
A psychological research on Nurettin Topçu's views on religion, ethical-spiritual values, and mystic life
FATMA KİRMAN
Doktora
Türkçe
2024
DinÇukurova ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KAYIKLIK
- Avrupa'da ve Türkiye'de muhafazakârlık: Ortega felsefesi ve Nurettin Topçu
Conservatism in Europe and Turkey: Philosophy of Ortega and Nurettin Topçu
MAHMUT ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
YRD. DOÇ. DR. E. ZEYNEP GÜLER
- Nurettin Topçu'da Anadoluculuk düşüncesi
Anatolianizm idea of Nurettin Topçu
ALİ GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
DinGazi ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. FAZLI ARABACI
- Nurettin Topçu'nun ahlâk felsefesi
The moral philosophy of Nurettin Topçu
SEMA TOPÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
FelsefeMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ERTEN
- Nurettin Topçu'da medeniyet tasavvurunu oluşturan etik, estetik, dinî değerler
Ethics, aesthetics and religious values that formed the civilization concept of Nurettin Topçu
ENGİN ERDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FelsefeGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FULYA BAYRAKTAR