Sapanca Havzası'nda dağılım gösteren Phoxinus strandjae türünün moleküler analizi
Molecular analysis of Phoxinus strandjae species distributed in Sapanca Basin
- Tez No: 983529
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVAN AĞDAMAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Su Ürünleri, Genetik, Aquatic Products, Genetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Artan dünya nüfusunun neden olduğu insan kaynaklı baskılar, canlı türlerini giderek daha fazla yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakmaktadır. Bununla birlikte, bilinenin aksine daha geniş bir yayılıma sahip olduğu anlaşılan ve IUCN Kırmızı Listesi'nde geçmişte“Tehlike Altında”(EN) kategorisinde sınıflandırılan Phoxinus strandjae türünün koruma statüsü güncellenmiş ve“Düşük Riskli”(LC) kategorisinde sınıflandırılmıştır. Bu çalışma, Sapanca Gölü Havzası'ndaki akarsular üzerine inşa edilmiş, çeşitli hidrolik yapıların, bu balık türünün popülasyonları üzerindeki genetik etkilerini araştırmaktadır. Çalışma kapsamında, bariyerlerle bölünmüş derelerin memba ve mansap kısımlarından toplanan örnekler, mitokondriyal (COI) ve nükleer (ISSR) belirteçler kullanılarak incelenmiştir. Analizler, popülasyonların evrimsel olarak sağlıklı olduğunu gösteren bir genetik çeşitlilik (h=0,8520; %93,25 P) barındırdığını ortaya koymuştur. Çalışmada belirlenen popülasyonlar arası gen akışının (Nm=1,34) etkisinin sınırlı kaldığı ve genetik sürüklenmeyi önleyemediği, bu durumun da popülasyonlar arasında gözlenen önemli genetik farklılaşmayı (GST=0,27) açıklar nitelikte olduğu görülmüştür. Sonuç olarak bu tez, P. strandjae'nin Sapanca Gölü Havzası'ndaki genetik mirasının korunması için temel bilimsel kanıtlar sunmakta ve bu değerli genetik çeşitliliğin sürdürülebilirliği için acil ve hedef odaklı yönetim stratejilerinin geliştirilmesinin zorunluluğunu vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Anthropogenic pressures caused by the growing world population are increasingly placing species at risk of extinction. However, the conservation status of Phoxinus strandjae, a species now understood to have a wider distribution than previously known and formerly classified as“Endangered”(EN) on the IUCN Red List, has been updated and reclassified into the“Least Concern”(LC) category. This study investigates the genetic effects of various hydraulic structures built on streams in the Sapanca Lake Basin on the populations of this fish species. For the study, samples were collected from upstream and downstream sections of streams fragmented by barriers and were analyzed using mitochondrial (COI) and nuclear (ISSR) markers. The analyses revealed that the populations harbor high genetic diversity (h=0.8520; %93,25 P), indicating that they are evolutionarily healthy. The study revealed that the effect of inter-population gene flow (Nm=1.34) was limited and insufficient to prevent genetic drift, which in turn explains the significant genetic differentiation (GST=0.27) observed among the populations. In conclusion, this thesis provides fundamental scientific evidence for the conservation of the genetic heritage of P. strandjae in the Sapanca Lake Basin and highlights the urgent necessity of developing targeted management strategies to ensure the sustainability of this valuable genetic diversity.
Benzer Tezler
- İznik gölünde yaşayan Atherina boyeri (gümüş balığı) popülasyonunun genetik incelenmesi
Genetic examination of Atherina boyeri (sand smelt) population which lives in İznik lake
HASAN EMİR IŞIKLIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
GenetikHaliç ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİHA BURCU IRMAK YAZICIOĞLU
- İki doğal kayabalığı türünün (neogobius fluviatilis ve proterorhinus semilunaris) marmara bölgesi'nin bazı göllerinde yaşayan popülasyonlarının biyo-ekolojik özellikleri ve genetik çeşitliliklerinin tespiti
Determi̇nati̇on of the geneti̇c vari̇abi̇li̇ty and the bi̇oecologi̇cal charactari̇sti̇cs of the populati̇ons of two nati̇ve speci̇es of two goby fi̇sh (neogobius fluviatilis and proterorhinus semilunaris) li̇vi̇ng i̇n some lakes i̇n Marmara regi̇on
ERDİ GÖKHAN TEPEKÖY
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Su ÜrünleriMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ SERHAN TARKAN
- Sapanca gölünün jeolojisi, dip sedimanlarının mineralojik ve jeokimyasal incelenmesi
Geology minerological and geochemical analysis of the Sapanca lake bottom sediments
OĞUZ ERTÜRK
Doktora
Türkçe
1994
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN YILMAZ
- Sapanca Gölü Havzası'nda arazi kullanımı ve mekansal değişim
Land use and land use change in Sapanca Lake Basin
MUHAMMET KAÇMAZ
- Sapanca Gölü Havzası'nda Su Seviyesi Değişikliklerinin Çok Kriterli Analizi: Sanayi, Tarım ve Kentleşme'nin Su Fizibilitesi Üzerindeki Etkisi
Multicriteria Analysis of Water Level Changes in the Sapanca Lake Basin: The Impact of Industry, Agriculture, and Urbanization on Water Availability
MUSTAFA SARIGÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Halk SağlığıSakarya ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEM KIRLANGIÇOĞLU