Girişimcilik ekosistemini kadın şefler perspektifinden incelemek: ekonomik coğrafya bağlamında bir analiz
Investigating the entrepreneurial ecosystem from the perspective of women chefs: An economic geographical approach
- Tez No: 983578
- Danışmanlar: PROF. DR. YİĞİT EVREN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Coğrafya, Urban and Regional Planning, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, ekonomik coğrafya perspektifi doğrultusunda İstanbul'un yeme-içme sektöründe faaliyet gösteren girişimci kadın şeflerin deneyimlerini, içinde bulundukları yapısal koşullar ve sergiledikleri faillik biçimleri üzerinden incelemektedir. Araştırma, girişimcilik literatüründe giderek önem kazanan girişimcilik ekosistemi yaklaşımını, yapı–fail tartışmaları ve kadın girişimcilerin deneyimleri ışığında yeniden düşünmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, toplumsal cinsiyetle ilişkili kültürel normlar, finansal destek mekanizmaları, eğitim ve bilgi akışı, sektörel örgütlenmeler, talep dinamikleri ve derecelendirme sistemleri kadın girişimcilerin faaliyetlerini şekillendiren başlıca yapısal bileşenler olarak ele alınmıştır. Tez, eleştirel gerçekçilik perspektifi doğrultusunda nitel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Örnek olay olarak seçilen İstanbul'un yeme-içme sektörü, hem küresel ve yerel ekonomik dinamiklerin kesiştiği hem de ataerkil normların belirleyici bir rol oynadığı özgün bir bağlam sunmaktadır. Bu bağlamı anlamlandırmak üzere, 20 girişimci kadın şef ve sektörle ilişkili 5 uzman/kurum temsilcisi olmak üzere toplam 25 kişiyle yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler ise tematik analiz yoluyla çözümlenmiştir. Bulgular, İstanbul'un yeme-içme sektöründeki girişimcilik ekosisteminin bir yandan eğitim kurumları, artan talep çeşitliliği ve uluslararası derecelendirme sistemleri aracılığıyla görünürlük ve meşruiyet sağlayarak girişimci kadın şeflerin failliklerini kolaylaştırırken; toplumsal cinsiyet normları, finansmana erişimdeki engeller, yüksek işletme maliyetleri ve erkek egemen örgütlenmeler, kadın girişimcilerin failliklerini belirgin biçimde sınırlandırmıştır. Bu ikili yapı, kimi girişimci kadın şeflerin daha çok aile desteğine ve küçük ölçekli yeniliklere dayalı reaktif faillik sergilemesine, kimilerinin ise formel eğitimini, profesyonel mutfak deneyimini ve stratejik ilişki ağlarını kullanarak daha yenilikçi ve dönüştürücü, proaktif faillikler geliştirmesine zemin hazırlamıştır. Böylece kadın girişimciler, hem ekosistemin sunduğu yapısal koşullardan etkilenen hem de kendi faillikleri aracılığıyla bu ekosistemi yeniden şekillendiren aktörler olarak öne çıkmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the experiences of entrepreneurial women chefs operating in Istanbul's food and beverage sector through the lens of economic geography, focusing on the structural conditions they encounter and the forms of agency they exhibit. The study aims to reconsider the increasingly prominent entrepreneurial ecosystem approach within the entrepreneurship literature by drawing on structure–agency debates and the specific experiences of women entrepreneurs. In this regard, cultural norms related to gender, financial support mechanisms, education and knowledge flows, sectoral organizations, demand dynamics, and rating systems are analyzed as the key structural components shaping women entrepreneurs' activities. The thesis was designed as a qualitative study grounded in a critical realist perspective. Istanbul's food and beverage sector was selected as the case study, as it represents a unique context where global and local economic dynamics intersect while patriarchal norms continue to play a decisive role. To make sense of this context, a total of 25 semi-structured were conducted, including 20 with entrepreneurial women chefs and 5 with sector-related experts and institutional representatives. The data obtained from the interviews were analyzed using thematic analysis. The findings reveal that Istanbul's food and beverage entrepreneurial ecosystem both facilitates and constrains women chefs' agency. On the one hand, educational institutions, growing demand diversity, and international rating systems provide visibility and legitimacy, thereby enabling women entrepreneurs' agency. On the other hand, gender norms, barriers to accessing finance, high operating costs, and male-dominated sectoral organizations significantly restrict their capacity to act. This dual structure has led some women chefs to rely on family support and small-scale adaptations, resulting in more reactive forms of agency, while others have mobilized their formal education, professional kitchen experience, and strategic networks to develop more innovative and transformative proactive forms of agency. Thus, women entrepreneurs emerge not only as actors shaped by the structural conditions of the ecosystem but also as agents who actively reshape the ecosystem through their practices.
Benzer Tezler
- Türkiye'de yaşayan göçmen kadınların girişimcilik ekosistemi üzerine bir araştırma
A research on the entrepreneurship ecosystem of immigrant women living in Turkey
ELİF NUR SARAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeKaradeniz Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜLAY İLHAN NAS
- Yüksek teknolojili sektörlerde inovatif girişimcilik: Kadın girişimciliği üzerine bir çalışma
Innovative entrepreneurship in high-tech sectors: A study on women entrepreneurs
ELİF CEREN ALY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Yönetim Bilişim SistemleriAnkara Bilim ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEM HARUN MEYDAN
- The impact of entrepreneurial ecosystem on attitude of young aspiring entrepreneurs
Girişimcilik ekosisteminin genç girişimci isteklerinin tutumu üzerindeki etkisi
ZARA SALMAN KHOKHAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İşletmeİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVRA BEDRİYE BAKER ARAPOĞLU
- Women in academic entrepreneurship: A Qualitative study
Kadın akademisyenlerin akademik girişimcilik deneyimlerine ilişkin nitel bir çalışma
GAYE ÖZPİNECİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilim ve TeknolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ÖZLEM ÖZDEMİR YILDIRIM
- Kadın girişimcilerin iş kurma süreçlerinin incelenmesi: Amasya ili örneği
Examining the business establishment processes of women entrepreneurs: the example of Amasya province
SİNAN KETEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiAmasya ÜniversitesiKadın ve Aile Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZAN KAHRAMAN