Grafik tasarımla kültürel simgelerin yeniden üretimi: Gaziantep el sanatları bağlamında bir uygulama
Reproduction of cultural symbols with graphic design: An application in the context of Gaziantep handicrafts
- Tez No: 983609
- Danışmanlar: PROF. DR. EBRU ÇORUH
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: El Sanatları, Crafts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Zengin kültürel geçmişiyle Anadolu'nun en önemli el sanatları merkezlerinden biri haline gelen Gaziantep'te, kutnu kumaşı, antep kilimi ve sedef kakma sanatı gibi geleneksel el sanatları, estetik güzelliklerinin yanı sıra taşıdıkları teknik, tarihsel ve simgesel anlamlarla da Türkiye'nin somut kültürel mirasının önemli örnekleri arasında yer almaktadır. Yüzyıllar boyunca ustadan çırağa aktarılan bu sanatlar, modern yaşam biçimleri ve hızla yok olan kültürün etkisiyle görünürlüğünü ve kuşaklar arası aktarım gücünü büyük ölçüde kaybetme riskiyle karşı karşıyadır. Bu durum, kültürel mirasın korunması ve geleceğe taşınması konusunda yeni ve yaratıcı yöntemlere duyulan ihtiyacı ortaya koymaktadır. Bu çerçevede hazırlanan çalışmada, söz konusu geleneksel sanatların motifleri grafik tasarım ilkeleriyle 4+ yaş grubuna yönelik pedagojik içerikli bir mandala boyama kitabı tasarlanmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında, Gaziantep'in geleneksel el sanatlarının tarihsel arka planı, teknik özellikleri ve motiflerin taşıdığı kültürel-simgesel anlamlar incelenmiştir. Devamında, grafik tasarımın temel öğeleri ile kültürel aktarım arasındaki ilişki ele alınmış; geleneksel motiflerin sadeleştirilmesi, stilize edilmesi ve çocuklara hitap edecek biçimde tasarlanma süreci değerlendirilmiştir. Bu analizler doğrultusunda, her biri pedagojik ilkelerle oluşturulmuş ve kültürel değer taşıyan etkileşimli mandala boyama sayfaları tasarlanmıştır. Tasarım sürecinde Adobe Illustrator programı kullanılarak geliştirilen motifler, çocukların ince motor becerilerini destekleyecek biçimde sadeleştirilmiş; simetrik, tekrar eden ve merkezden dışa açılan mandala yapıları ile görsel bütünlük sağlanmıştır. Motifler, çocukların dikkatini çekebilecek şekilde hayvan figürleri içerisine yerleştirilmiştir. Bu çalışma, grafik tasarımın kültürel aktarım işlevine dair uygulamalı bir örnek sunmakta; aynı zamanda geleneksel sanatların çağdaş eğitim materyaline nasıl dönüştürülebileceğini gösteren somut bir model ortaya koyması düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Thesis aims to convey Gaziantep's cultural heritage to young children by combining traditional handicrafts with graphic design. Historically and aesthetically rich handicrafts such as kutnu fabric, Antep kilim, and mother-of-pearl inlay art are not only regional crafts but also important elements that constitute Turkey's cultural memory. However, today's modern lifestyles and fast-paced consumption habits threaten the visibility and intergenerational transmission of these arts. In this context, the study designed a pedagogical mandala coloring book for preschoolers by reinterpreting the unique motifs of these traditional arts using graphic design principles. The first phase of the research examined the historical background, technical characteristics, and cultural and symbolic meanings of the motifs in Gaziantep's traditional handicrafts. The next step explores the relationship between the fundamental elements of graphic design and cultural transmission, and evaluates the process of simplifying, stylizing, and designing traditional motifs to appeal to children. Based on these analyses, interactive mandala coloring pages, each built on pedagogical principles and imbued with cultural value, were designed. The motifs, developed using Adobe Illustrator during the design process, were simplified to support children's fine motor skills, while visual integrity was achieved through symmetrical, repetitive, and center-extending mandala structures. The motifs were placed within animal figures to capture children's attention. This work demonstrates how graphic design can be used in cultural transmission and exemplifies the transformation of traditional arts into educational materials through the design of a mandala coloring book.
Benzer Tezler
- Grafik tasarımında manipüle fotoğrafın kullanımı ve tasarıma olumlu olumsuz etkilerinin araştırılması
The use of manipulated photographs in graphic design and the research of their positive and negative effects on graphic design
ENES HULUSİ ÇİMEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Güzel Sanatlarİstanbul Arel ÜniversitesiGrafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. AÇELYA BETÜL GÖNÜLLÜ
- İletişim açısından ticari ve kültürel olarak, Türk banka ve tiyatro afişleri
Başlık çevirisi yok
CANAN SUNER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İletişim BilimleriGazi ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RÜÇHAN ARIK
- Exploring the influence of streetwear culture on design elements in retail stores of İstanbul: Brand consumer experiences
Sokak gı̇yı̇mı kültürünün istanbulda yer alan mağazalardakı̇ tasarım ögeleri üzerı̇ndekı̇ etkı̇sı̇nı̇n araştırılması: Marka tüketici deneyimleri
NAİME CEMRE KOCA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA PINAR ÖZEMİR
- Kentsel mekanda estetik değerler
Aesthetic qualities in urban areas
YELDA SUSMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLGÜN ERGUN
- Müze sergilemesinde görsel kimlik ve mekan-yapıt-grafik ilişkisi
Başlık çevirisi yok
ZEHRA ERKÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Güzel SanatlarYıldız Teknik ÜniversitesiMüzecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TOMUR ATAGÖK