İlmin önemi ve insanın dünya ile âhiretteki konumuna etkisi
The importance of knowledge and its effect on the position of human beings in this world and the hereafter
- Tez No: 983998
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FARUK GÖRGÜLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Tefsir, Kur'ân, İlim, Âlim, Dünya, Âhiret, Exegesis, Qur'an, Knowledge, Scholar, World, Hereafter
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İlim, Kur'ân ve hadislerde önemi ve fazileti sıkça vurgulanan, insanın dünya ve âhiret saâdetini kazanmasını sağlayan, bireysel ve toplumsal yaşamın vazgeçilmez temel unsurlarından biridir. Çünkü ilim, insanın Rabbini tanımasını, yaratılış gâyesini kavramasını ve hayatını bu amaç doğrultusunda sürdürmesini sağlayan bir araçtır. İlim, insanları hidâyete ve aydınlığa sevk ederken, cehâlet karanlık ve sapkınlığa sürükler. Bu itibarla âlimler, ilmiyle hem kendisinin hem çevresinin yolunu aydınlatan, yaşantısıyla örnek olan, hayır ve iyilikte topluma önderlik eden sosyal statü ve itibar sahibi kimselerdir. İlmiyle amel eden ve ilminden istifade edilen âlimler âyet ve hadislerde övülürken, ilmiyle amel etmeyen, ilmini başkalarına öğretmeyip kendine saklayan ve dolayısıyla ilminden istifade edilmeyen âlimler kınanmaktadır. Bu çalışma, ilmin mahiyetini ve insanın dünyevî-uhrevî konumuna etkisini Kur'ân ve Sünnet ekseninde temellendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca“âlim, âlem, ta'lîm, muallim, hilm, fehim, fıkıh, ma'rifet, cehâlet, hevâ”gibi terimlerin“ilim”kavramı ile kök ve mâna bakımından irtibatları ortaya koyulmaktadır. Nitel veri analizi ve döküman incelemesi yöntemleri kullanılarak yapılan araştırmada, başta Kur'ân-ı Kerîm ve temel hadis kaynakları olmak üzere klasik tefsirler, lügatler ve konuyla ilgili güncel literatür ışığında ilim kavramının hangi formlarda ve anlamlarda kullanıldığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede, ilmin insanın dünya hayatındaki sosyal statüsü ve itibarına etkisini belirlemek amacıyla maddî/iktisâdî kalkınma ile mânevî değerlerin inşâındaki rolü incelenmiştir. Ayrıca uhrevî hayatta ilmin etkisini belirlemek üzere ilmin iman, din, amel ve ahlâk ile ilişkisi Kur'ân ve sünnet bağlamında ele alınmıştır. Yapılan bu araştırma, toplumların gelişmişlik düzeyi ile eğitim/öğretim düzeyi arasında doğrudan bir paralellik olduğunu göstermektedir. Eğitime değer veren toplumlar hem maddî hem de manevî bakımdan gelişirken, bilgiden yoksun câhil toplumlar iktisâdî alanda geri kalmakla birlikte ahlâkî olarak da yozlaşma ve çözülme içindedirler. Ayrıca bilgi sahibi toplumlar sürekli bir değişim ve gelişim hâlinde bulunmakta, eğitim sistemleri de daha düzenli bir yapıya kavuşmaktadır. Sonuç olarak, ilim tek başına değil ancak iman, din, amel ve ahlâkla bütünleştiğinde değer kazanır. Bu nedenle âlimlerden enbiyâ mirası olan ilmin öğretimi ve aktarımı konusunda hassas davranmaları, taklidî değil tahkîkî bir imana sahip olmaları ve bildiklerini amele dönüştüren güzel ahlâk sahibi kimseler olmaları beklenmektedir. Bu bağlamda ilim hem dünyevî başarının hem de uhrevî kurtuluşun anahtarı olarak karşımıza çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
Knowledge, frequently emphasized in the Qur'an and Hadith for its significance and virtue, constitutes one of the indispensable foundational elements of both individual and social life, enabling human beings to attain happiness in this world and the Hereafter. Knowledge is a means through which a person comes to know his Lord, comprehends the purpose of his creation, and directs his life in accordance with that purpose. While knowledge guides humanity toward enlightenment and guidance, ignorance leads to darkness and deviation. In this respect, scholars are individuals who illuminate the path for themselves and others through their knowledge, serve as exemplary figures by their conduct, and assume leadership in goodness and virtue, thereby gaining social prestige and respect. The Qur'an and Hadith praise those scholars who act upon their knowledge and share it for the benefit of others, while reproaching those who fail to practice what they know, conceal their knowledge, and thus deprive others of its benefits. This study aims to ground the nature of knowledge and its impact on the human condition—both worldly and otherworldly—within the framework of the Qur'an and the Sunnah. It also seeks to explore the etymological and semantic relationships between the concept of ʿilm (knowledge) and related terms such as ʿālim (scholar), ʿālam (world), taʿlīm (instruction), muʿallim (teacher), ḥilm (forbearance), fahm (understanding), fiqh (comprehension), maʿrifah (gnosis), jahālah (ignorance), and hawā (whim or desire). Utilizing qualitative data analysis and document review methods, the research investigates how the concept of knowledge is employed and conceptualized—drawing primarily upon the Qur'an, major hadith compilations, classical commentaries, lexicons, and contemporary literature on the subject. Within this framework, the study examines the influence of knowledge on human social status and prestige in worldly life, emphasizing its role in both material/economic development and the construction of moral-spiritual values. Furthermore, to determine the impact of knowledge on the Hereafter, the interrelation between knowledge and elements such as faith, religion, practice, and morality is discussed within the context of the Qur'an and Sunnah. The findings indicate a direct correlation between a society's level of development and its level of education. Societies that value education achieve advancement both materially and spiritually, whereas ignorant societies devoid of knowledge tend to experience economic stagnation alongside moral corruption and disintegration. Moreover, knowledge-based societies are characterized by continuous change and progress, with educational systems that evolve into more organized and systematic structures. In conclusion, knowledge attains true value only when integrated with faith, religion, practice, and morality. Therefore, scholars—heirs to the legacy of the prophets—are expected to be diligent in the transmission and teaching of knowledge, to possess an investigative rather than imitative faith, and to embody good character by translating their knowledge into action. In this regard, knowledge emerges as the key to both worldly success and salvation in the Hereafter.
Benzer Tezler
- السقاصج القخآنية في سؾرة الأنبياء
“El-mekâsidü'l-Kur'aniyye fi Sûreti'l-Enbiyâ”(Enbiyâ sûresindeki Kur'anî maksatlar)
MOHAMMED JASIM ALI
Yüksek Lisans
Arapça
2020
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SELİM AYDAY
- Short term electrıcıty consumptıon forecastıng usıng long short-term memory cells
Uzun kisa vadeli̇ hafiza ağlari i̇le kisa vadeli̇ elektri̇k tüketi̇m tahmi̇ni̇
ANIL TÜRKÜNOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK BARUTÇU
- İslam hukukunda suyun kullanımı ve korunması
Use and protection of water in Islamic law
CABİR KARAKÜTÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HukukSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİS DEMİR
- İmam Mâtüridî'nin kelam sisteminde ölüm ve ölüm sonrası hayat
Death and post-death life in the kelam system of İmam Maturidi
FEYZA MUTLUER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM COŞKUN
- Electricity consumption forecasting of turkey usingrecurrent neural networks
Tekrarlayan sınır ağlarıyla Türkiyenin elektriktüketim tahmini
FATEMEH GANDOMI TAJRAQ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEFER BADAY