Elektrik dağıtım şirketlerinin performans analizi için bütünleşik bir model önerisi
An integrated model recommendation for performance analysis of electricity distribution firms
- Tez No: 984083
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURAK EFE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'deki 21 elektrik dağıtım şirketinin verimliliğini çok aşamalı bütünleşik bir modelle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Geleneksel verimlilik analizlerinden farklı olarak, çalışmada hizmet kalitesi ve sürdürülebilirlik gibi nitel faktörler de modele dahil edilmiştir. Bu doğrultuda, SAIDI (Sistem Ortalama Kesinti Süresi Göstergesi), SAIFI (Sistem Ortalama Kesinti Sıklığı Göstergesi), KKO (Kayıp-Kaçak Oranı), nüfus başına dağıtılan enerji, tüketici yoğunluğu olmak üzere 5 kritik performans göstergesinin önem ağırlıkları, uzman görüşlerine dayalı AHP (Analitik Hiyerarşi Prosesi) ile belirlenmiştir. Ardından, bu ağırlıklar kullanılarak EDAS (Ortalama Çözümden Uzaklığa Dayalı Değerlendirme) yöntemiyle her şirket için bütünleşik bir“memnuniyet skoru”hesaplanmıştır. Analizin ikinci aşamasında, personel sayısı ve yatırım harcamaları girdi; enerji tahakkuk miktarı, abone sayısı, trafo sayısı, trafo kapasitesi, hat uzunluğu verileri operasyonel metrikler ve elde edilen memnuniyet skoru ise çıktı olarak kullanılarak VZA (Veri Zarflama Analizi) uygulanmıştır. Analizde her bir dağıtım şirketi bir KVB (Karar Verme Birimi) olarak ele alınmıştır. Şirketlerin verimliliği, girdi odaklı CCR (Charnes, Cooper ve Rhodes), BCC (Banker, Charnes, Cooper) ve ACWR (Ayarlanmış Koşullu Ağırlık Kısıtlamaları) modelleriyle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. AHP sonuçları, uzmanların en çok SAIDI ve SAIFI göstergelerine önem verdiğini göstermiştir. VZA bulguları, şirketlerin saf teknik verimliliklerinin toplam teknik verimliliklerinden daha yüksek olduğunu, bu durumun sektördeki verimsizliğin kısmen ölçek kaynaklı olduğuna işaret ettiğini ortaya koymuştur. ACWR modelinin uygulanmasıyla, tüm çıktıları dengeli şekilde kullanan şirketlerin daha gerçekçi verimlilik skorlarına ulaştığı ve bu hibrit yaklaşımın, sektörün performansını hem operasyonel hem de kalite odaklı değerlendirmede üstün bir çerçeve sunduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the relative efficiency of 21 electricity distribution companies in Türkiye by using a multi-stage integrated model. Unlike traditional efficiency analyses, qualitative factors such as service quality and sustainability are also incorporated into the model. Accordingly, the importance weights of five critical performance indicators SAIDI (System Average Interruption Duration Index), SAIFI (System Average Interruption Frequency Index), Loss-Theft Rate, energy distributed per capita, and consumer density were determined through the Analytic Hierarchy Process (AHP) based on expert opinions. Then, using these weights, an integrated“satisfaction score”was calculated for each company with the EDAS (Evaluation Based on Distance from Average Solution) method. In the second stage of the analysis, personnel number and investment expenditures were used as inputs; billed energy amount, number of subscribers, number of transformers, transformer capacity, and line length data as operational metrics, along with the obtained satisfaction score, were used as outputs, and Data Envelopment Analysis (DEA) was applied. Each distribution company was considered as a Decision-Making Unit (DMU) in the analysis. The efficiency of the companies was comparatively examined through input-oriented CCR (Charnes, Cooper, and Rhodes), BCC (Banker, Charnes, and Cooper), and ACWR (Adjusted Conditional Weight Restrictions) models. The AHP results showed that experts attached the greatest importance to SAIDI and SAIFI indicators. The DEA findings revealed that the pure technical efficiencies of the companies were higher than their total technical efficiencies, indicating that inefficiency in the sector is partly scale-related. With the implementation of the ACWR model, it was concluded that companies that used all outputs in a balanced manner achieved more realistic efficiency scores, and that this hybrid approach offers a superior framework for evaluating the sector's performance from both operational and quality-oriented perspectives.
Benzer Tezler
- Elektrik dağıtım hatlarında yapay zeka ile arıza analizi
Fault analysis in electrical distribution lines using artificial intelligence
KÜBRA DAĞGEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiEnerji Bilimleri ve Teknoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VEKİL SARI
- Adaptive wireless sensor network protocols for smart grid applications
Akıllı şebeke uygulamaları için uyarlababilir kablosuz algılayıcı ağ protokolleri
BİLAL ERMAN BİLGİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolBahçeşehir ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. V. ÇAĞRI GÜNGÖR
- Stokastik veri zarflama analizi ile etkinlik ölçümü: Türkiye elektrik dağıtım şirketlerinin karşılaştırmalı analizi
Efficiency measurement by the stochastic data envelopment analysis: omparative analysis of turkish electricity distribution companies
ZÜHRE AYDIN YENİOĞLU
- Türkiye'deki elektrik dağıtım şirketlerinin etkinliğinin veri zarflama analizi ile incelenmesi
The investigation of electricity distribution companies efficiency in Turkey by the data envelopment analysis
ONUR DÖNMEZÇELİK
- Elektrik dağıtım şirketlerinde makine öğrenmesi tabanlı enerji tüketimi tahmin modelleri ve performans analizi
Machine learning based energy consumption estimation models and performance analysis in electricity distribution companies
EBRU İPAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiHarran ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GENCAY SARIIŞIK