Geri Dön

ARKA PLANDA DİNLENEN MÜZİK TÜRÜNÜNBİLİŞSEL FONSİYONLAR ÜZERİNE ETKİSİ

ARKA PLANDA DİNLENEN MÜZİK TÜRÜNÜNBİLİŞSEL FONSİYONLAR ÜZERİNE ETKİSİ

  1. Tez No: 984102
  2. Yazar: METE CAN BOZDAĞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. GÜLÇİN KAYMAK KARATAŞ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Arka planda dinlenen müziğin uyarıcılık düzeylerinin bireyin bilişsel süreçleri üzerindeki etkisi henüz tam olarak ortaya konulamamıştır. Bazı çalışmalar, belirli müzik türlerinin dikkat ve yönetici fonksiyonlara olumlu katkı sağlayabileceğini öne sürerken, bazıları ise müziğin olumlu etkisinin olmadığını ya da olumsuz etki gösterdiğini belirtmektedir. Bu tez çalışmasında amaç, arka planda dinlenen farklı türdeki müziklerin yönetici fonksiyonlar ve dikkat üzerindeki olası etkilerini sağlıklı bireyler üzerinde incelemektir. Çalışmada sağlıklı 18-59 yaş aralığındaki toplam 43 kişi değerlendirildi. Katılımcılar sessiz ortam ile arka planda uyarıcı ve sakinleştirici klasik müzik eşliğinde, basit reaksiyon zamanı, seçimli reaksiyon zamanı, Stroop Testi, iz sürme testi A ve iz sürme testi B testleri ile değerlendirildi. Ortalama reaksiyon zamanları ve test süreleri değerlendirildiğinde, uyarıcı arka plan müziği eşliğinde Stroop testinin uyumsuz koşul ortalama reaksiyon süreleri ile İz Sürme Testi A sürelerinin sessiz ortama göre anlamlı düzeyde; İz Sürme Testi B süreleri hem sessiz ortama hem de sakinleştirici müziğe göre anlamlı düzeyde; iz sürme testi B-A süreleri ise sakinleştirci müziğe göre sınırda anlamsız düzeyde (p=0.08) kısa olarak bulundu. Doğru yanıt yüzdeleri değerlendirildiğinde uyarıcı arka plan müziği eşliğinde Stroop testinin hem uyumsuz koşul hem de toplam doğru yanıt yüzdeleri sessiz ortama göre anlamlı şekilde yüksek bulundu. Basit reaksiyon zamanı, seçimli reaksiyon zamanı, Stroop testi uyumlu koşul reaksiyon zamanı ortalamaları, Stroop interferans ve süreleri ile seçimli reaksiyon zamanı doğru yanıt yüzdelerinde farklı arka plan müzikleri arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Bu sonuçlar sağlıklı bireylerde, arka planda dinlenen klasik müziğin, özellikle uyarıcı özellikte olanının, işlem hızı, bilişsel esneklik ve inhibitör kontrol gibi bilişsel performans alanlarını arttırdığına işaret etmektedir. Çalışmamızın sonuçları uyarıcı arka plan müziğinin yönetici fonksiyonlar ve dikkat üzerine olumlu katkı sağladığını göstermiştir.

Özet (Çeviri)

The influence of background music with varying levels of arousal on cognitive processes has not yet been fully elucidated. While some studies suggest that certain types of music may positively contribute to attention and executive functions, other studies report either no significant effect or even detrimental outcomes. The aim of this thesis is to investigate the potential effects of different types of background classical music on executive functions and attention in healthy individuals. A total of 43 healthy participants aged between 18 and 59 years were included in the study. Each participant completed a series of cognitive tests under three different conditions: silence, high-arousal classical music, and low-arousal classical music. The cognitive tests included Simple Reaction Time, Choice Reaction Time, the Stroop Test, and Trail Making Tests A and B. When mean reaction and test durations were analyzed, it was found that, under the high-arousal music condition, both the incongruent reaction times of the Stroop test and the duration of the Trail Making Test A were significantly shorter compared to the silent condition. The duration of the Trail Making Test B was significantly shorter under the high-arousal music condition compared to both the silent and low-arousal music conditions, while the B–A interference value was slightly but not significantly (p=0.08) shorter in comparison to the low-arousal condition. In terms of accuracy, the percentage of correct responses in the Stroop test (both incongruent condition and total) was significantly higher in the high-arousal music condition compared to silence. No significant differences were observed across the background music conditions in the mean reaction times of the simple reaction time, choice reaction time, and Stroop congruent conditions, nor in Stroop interference durations or accuracy rates in the choice reaction time test (p>0.05). These findings suggest that, in healthy individuals, background classical music—particularly of a high-arousal nature—may enhance certain domains of cognitive performance, such as processing speed, cognitive flexibility, and inhibitory control. The results of this study indicate that high-arousal background music has a positive effect on executive functions and attention.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    925010

    Syrian contemporary classical music: Zaid Jabri and Rami Chahin music as example

    Suriye çağdaş klasik müziği: Zaid Jabri ve Rami Chanin'in eserlerinden örneklerin incelenmesi

    HİBA ALALI ALABED

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Müzikİstanbul Teknik Üniversitesi

    Müzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    YRD. DOÇ. DR. RECEP GÜL

  2. Tez No

    53445

    Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)

    Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period

    AHMET MEHMET KİPMEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1996

    Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    PROF.DR. SEMRA GERMANER

  3. Tez No

    982721

    Data-driven design framework for AI-aided interactive architectural panels

    Yapay zekâ destekli etkileşimli mimari paneller için veri odaklı tasarım çerçevesi

    ÖMER KASIM KAROUT

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Bilişim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYŞEGÜL AKÇAY KAVAKOĞLU

  4. Tez No

    873402

    The impact of AI-based chatbots on speaking anxiety among EFL learners

    Yapay zeka tabanlı sohbet robotlarının ingilizceyi yabancı dil olarak öğrenenlerdeki konuşma kaygısına etkisi

    MELTEM BALLIDAĞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELAMİ AYDIN

  5. Tez No

    340092

    Servet-i Fünûn dergisinde arka planda kalan küçük hikâye ve mensur şiirler: 1896-1901

    Short stories and prose poetries which remained in the background in Servet-i Fünûn periodical: 1896-1901

    CANSU ERTUĞRUL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Türk Dili ve EdebiyatıUludağ Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALEV SINAR UĞURLU

Geri Dön