Geri Dön

Öğretmen liderliği ile duygusal zekâ ilişkisi ve bazı değişkenler açısından incelenmesi

An analysis of the relationship between teacher leadership and emotional intelligence across selected variables

PDF İndir

  1. Tez No: 984222
  2. Yazar: SİBEL YILMAZ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMET KOÇ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Duygu eğitimi, Eğitim liderliği, Emotional training, Education leadership
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın genel amacı, Manisa ili merkez ilçelerinde görev yapan öğretmenlerin öğretmen liderlikleri ile duygusal zekâ düzeyleri arasındaki ilişkiyi açıklamaktır. Duygusal zekâ ve liderlik, eğitim süreçlerinde öğretmenlerin mesleki performanslarını ve okul iklimini doğrudan etkileyen iki temel değişkendir. Duygusal zekâ, bireyin kendi duygularını ve başkalarının duygularını tanıma, anlama ve yönetme kapasitesi olarak tanımlanırken; öğretmenlik bağlamında bu beceri, öğretmenlerin öğrencilerle, meslektaşlarıyla ve yöneticilerle kurdukları ilişkilerde empati, öz farkındalık ve iletişim yetkinliklerini güçlendirmektedir. Öğretmen liderliği ise öğretmenlerin yalnızca sınıf içi öğretim faaliyetleriyle sınırlı kalmayıp, okulun genel işleyişinde, karar alma süreçlerinde ve mesleki gelişim faaliyetlerinde aktif roller üstlenmelerini ifade eder. Bu iki değişkenin etkileşimi, okulun öğrenen bir organizasyon hâline gelmesinde kritik bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Manisa ili merkez ilçelerinde görev yapan 357 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin toplanması sürecinde Kişisel Bilgi Formu, Tanrıöğen ve Türker (2019) tarafından Türk kültürüne uyarlanan Rotterdam Duygusal Zekâ Ölçeği (REIS) ve Akyürek ve Özdemir (2021) tarafından Türkçeye uyarlanan Öğretmen Liderliği Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Demografik değişkenlere ilişkin farklılıkları incelemek amacıyla bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü ANOVA, ölçek puanları arasındaki ilişkiyi belirlemek için ise Pearson Korelasyon Katsayısı uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin hem öğretmen liderliği hem de duygusal zekâ düzeyleri orta düzeyde bulunmuştur. Öğretmen liderliği ile duygusal zekâ arasında pozitif yönde, anlamlı ve orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin duygusal zekâ ve liderlik düzeylerinin cinsiyet, okuldaki hizmet süresi, kıdem yılı, branş ve eğitim kademesi değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Özellikle“kendi duygularını değerlendirme”ve“öğretim ve mesleki gelişime liderlik etme”alt boyutları arasındaki güçlü ilişki dikkat çekmektedir. Bu araştırma, öğretmenlerin duygusal zekâ becerileri ile liderlik davranışları arasındaki etkileşimi ortaya koyarak eğitim yönetimi alanındaki politika ve uygulamalara önemli katkılar sağlamaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, öğretmenlerin duygusal zekâ ve liderlik becerilerini geliştirmeye yönelik hizmet içi eğitim programlarının tasarlanması, okul kültüründe iş birliğini ve paylaşımcı liderliği destekleyen uygulamaların artırılması önerilmektedir. Ayrıca, araştırmanın farklı bölgelerde, nitel veya karma yöntemlerle tekrarlanması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

The main purpose of this study is to explain the relationship between teachers' leadership and emotional intelligence levels among teachers working in public schools located in the central districts of Manisa province. Emotional intelligence and leadership are two essential constructs that directly affect teachers' professional performance and the overall climate of educational institutions. Emotional intelligence is defined as the ability to recognize, understand, and manage one's own emotions as well as the emotions of others. In the teaching context, this ability strengthens teachers' empathy, self-awareness, and communication skills in their interactions with students, colleagues, and administrators. Teacher leadership, on the other hand, refers to teachers' active participation not only in classroom instruction but also in the overall functioning of the school, including decision-making processes and professional development activities. The interaction between these two constructs is considered a critical component in transforming schools into learning organizations. This study was conducted using a quantitative research method based on a correlational survey design. The sample of the study consisted of 357 teachers working in the central districts of Manisa province during the 2024–2025 academic year. Data were collected through a Personal Information Form, the Rotterdam Emotional Intelligence Scale (REIS) adapted into Turkish by Tanrıöğen and Türker (2019), and the Teacher Leadership Scale adapted by Akyürek and Özdemir (2021). Data were analyzed using the SPSS 22.0 statistical software package. Independent samples t-test and one-way ANOVA were applied to examine differences across demographic variables, while the Pearson correlation coefficient was used to determine the relationship between emotional intelligence and teacher leadership scores. According to the findings of the study, teachers' levels of both teacher leadership and emotional intelligence were found to be moderate. A positive, significant, and moderate relationship was identified between teacher leadership and emotional intelligence. Furthermore, teachers' emotional intelligence and leadership levels differed significantly according to gender, length of service at the school, years of experience, subject area and school level. Notably, a strong relationship was observed between the sub-dimensions of“self-assessment of emotions”and“leadership in teaching and professional development.”This research contributes significantly to educational policy and practice by revealing the interaction between teachers' emotional intelligence and leadership behaviors. Based on the findings, it is recommended to design in-service training programs aimed at improving teachers' emotional intelligence and leadership skills and to implement practices that foster collaboration and participatory leadership within school culture. In addition, further research using qualitative or mixed-method designs in different regions is suggested.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    549207

    Okul müdürlerinin liderlik tarzlarının öğretmenlerin sosyal ve duygusal zekâlarına etkisi

    Effect of school principals' leadership style on teachers' social and emotional intelligence

    YUSUF TÜRKER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimPamukkale Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDURRAHMAN TANRIÖĞEN

  2. Tez No

    357576

    Okul müdürlerinin duygusal zekâ yeterliklerini iş yaşamında kullanma düzeyleri ile öğretimsel liderlik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

    An analysis of relation between the amount of school managers ability to use their emotional intelligence competence on profession and educational leadership behaviours

    ALİ İHSAN YILDIZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Eğitim ve ÖğretimYüzüncü Yıl Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HASAN BASRİ MEMDUHOĞLU

  3. Tez No

    519705

    Beden eğitimi öğretmenlerinin duygusal zekâ düzeyleri ile öğretmen liderlik tarzları arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Examination of the relationship between emotional intelligence levels of physical education teacher leadership styles

    MEHMET DEMİRAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Eğitim ve ÖğretimSelçuk Üniversitesi

    Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAKAN SALİM ÇAĞLAYAN

  4. Tez No

    229468

    Okul yönetiminde duygusal zeka ve dönüşümsel liderliğe ilişkin öğretmen algıları

    Teacher perception about emotional intelligence and transformational leadership in school management

    DERYA ERGİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Eğitim ve ÖğretimKocaeli Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Bölümü

    PROF. DR. CEVAT CELEP

  5. Tez No

    669070

    Öğretmenlerin duygusal zekâ düzeyleri ile sınıf yönetiminde öğretim liderliği davranışları arasındaki ilişki

    The relationship between the emotional intelligence levels of teachers and their behaviours of instructional leadership in classroom management

    MUAMMER GÖKHAN TORUN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Eğitim ve ÖğretimDüzce Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SÜLEYMAN GÖKSOY

Geri Dön