Ailevi Akdeniz Ateşi hastalarında kinüreik asit yolağının incelenmesi
Investigation of the quinureic acid pathway in patients with Familial Mediterranean Fever
- Tez No: 984315
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ ŞAHİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: İnflamasyon, Triptofan, Kinurenin yolu, FMF, Inflammation, Tryptophan, Kynurenine Pathway, FMF
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnflamasyon, patojenler, hasarlı hücreler veya tahriş edici ajanlara karşı bağışıklık sisteminin verdiği karmaşık biyolojik bir yanıttır. Triptofan, esansiyel bir amino asit olup protein sentezinin yanı sıra serotonin, melatonin, kinurenin, kinolinik asit, kinürenik asit, triptamin gibi biyolojik olarak aktif moleküllerin ve enerji metabolizmasında önemli rol oynayan nikotinamid adenin dinükleotid (NAD⁺) gibi koenzimlerin öncüsüdür. Diyetle alınan triptofanın %90'ından fazlası karaciğerde kinurenin yoluyla metabolize edilir. Bu çalışmada, triptofan ve onun metabolitlerinin düzeylerini analiz ederek, bu bileşiklerin biyobelirteç olarak potansiyel rollerini ve hastalık şiddeti ile olan olası ilişkilerini değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmaya Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde takip edilen 54 hasta ve 46 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Katılımcılardan Mayıs 2023- Ekim 2023 tarihleri arasında serum örnekleri alınmış, metabolit analizleri LC-MS/MS cihazı ile pozitif elektro sprey iyonizasyon modunda gerçekleştirilmiştir. Kinurenin yolu metabolitleri gruplar arasında karşılaştırıldığında, 3-hidroksi-antranilik asit ve triptofan düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0.05). Diğer metabolitler anlamlı fark göstermemekle birlikte, ksantorenik asit düzeyinin hasta grubunda daha düşük olduğu ve istatistiksel anlamlılık sınırında yer aldığı belirlenmiştir. Yaş ve cinsiyet etkileri sabit tutulduğunda da yalnızca 3-hidroksi-antranilik asit düzeyinin gruplar arasında anlamlı fark gösterdiği bulunmuştur (p<0.05). Metabolit seti zenginleştirme analizlerinde, triptofan katabolizması, kinurenin yolu ve NAD⁺ biyosentez yolları ile hücresel yaşlanma süreçlerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişkili olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Hastalar arasında yapılan Spearman korelasyon analizine göre; sedimantasyon hızı ile pikolinik asit düzeyleri arasında zayıf, negatif ve anlamlı bir ilişki; triptofan düzeyleri ile ise orta düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Ayrıca, fibrinojen düzeyleri ile kinurenin düzeyleri arasında zayıf fakat anlamlı pozitif bir korelasyon; triptofan düzeyleri ile ise zayıf, negatif ve anlamlı bir korelasyon saptanmıştır. Elde edilen bulgular, triptofan metabolitlerinin klasik inflamasyon belirteçleri olan beyaz kan hücre sayısı, C-reaktif protein (CRP) ve eritrosit sedimantasyon hızı (ESR) ile karşılaştırıldığında inflamasyonun tanısı veya takibinde belirgin bir üstünlük sağlamadığını göstermektedir. Ancak kinurenin yolu metabolitlerinin hastalığın fizyopatolojisine katkıda bulunabileceği düşünülmektedir. FMF (Ailevi Akdeniz Ateşi) hastalarında serum triptofan ve 3-hidroksi-antranilik asit düzeylerindeki azalma, kinurenin yolu metabolizmasındaki bozuklukların FMF patogenezi ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu nedenle, kinurenin yolu metabolitlerinin FMF'de potansiyel biyobelirteçler olabileceği ve bu yolağa yönelik hedeflenmiş tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesinin mümkün olabileceği kanaatine varılmıştır. Triptofan metabolizmasının tekrarlayan inflamasyondaki rolü, gelecekteki araştırmalar açısından önemli bir çalışma alanı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Inflammation is a complex and multifaceted biological response of the immune system to harmful stimuli such as pathogens, damaged cells, or irritants. Tryptophan is an essential amino acid that not only plays a vital role in protein synthesis but also serves as a precursor for biologically active compounds such as serotonin, melatonin, kynurenine, quinolinic acid, kynurenic acid, and tryptamine, as well as for the coenzyme nicotinamide adenine dinucleotide (NAD⁺), which is crucial in energy metabolism. More than 90% of dietary tryptophan is metabolized in the liver via the kynurenine pathway. This study aimed to analyze the levels of tryptophan and its downstream metabolites in order to evaluate their potential roles as biomarkers and to explore possible associations with disease severity. A total of 100 participants, including 54 patients with Familial Mediterranean Fever (FMF) and 46 healthy controls followed at the Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine Hospital, were enrolled in the study. Serum samples were collected between May 2023 and October 2023, and metabolite levels were analyzed using LC-MS/MS in positive electrospray ionization mode. When kynurenine pathway metabolites were compared between groups, tryptophan and 3-hydroxyanthranilic acid levels showed statistically significant differences (p<0.05). Although other metabolites did not show significant differences, xanthurenic acid levels were lower in the patient group and approached statistical significance. After adjusting for age and sex, only 3-hydroxyanthranilic acid remained significantly different between groups (p<0.05). Metabolite set enrichment analyses revealed that pathways related to tryptophan catabolism, the kynurenine pathway, NAD⁺ biosynthesis, and cellular aging were statistically significant (p<0.05). Spearman correlation analysis showed a weak but statistically significant negative correlation between erythrocyte sedimentation rate (ESR) and picolinic acid levels, and a moderate negative correlation with tryptophan levels. In addition, a weak but significant positive correlation was found between fibrinogen and kynurenine levels, while fibrinogen was weakly and negatively correlated with tryptophan levels. The findings indicate that tryptophan metabolites do not offer a significant advantage over classical inflammation markers such as white blood cell count, C-reactive protein (CRP), and ESR in the diagnosis or monitoring of inflammation. However, kynurenine pathway metabolites may contribute to the disease's pathophysiology. The observed decrease in serum tryptophan and 3-hydroxyanthranilic acid levels in FMF patients suggests that metabolic imbalance within the kynurenine pathway may be associated with FMF pathogenesis. Therefore, kynurenine pathway metabolites may serve as potential biomarkers in FMF and represent promising targets for therapeutic intervention. The role of tryptophan metabolism in recurrent inflammation presents a valuable area for future research.
Benzer Tezler
- Ailevi Akdeniz ateşi hastalarında tırnak kıvrımı kapiller değişiklikleri
Nailfold capillary abnormalities in patients with familial Mediterranean fever
AYHAN DİNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1997
Romatolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HASAN YAZICI
- Ailevi Akdeniz Ateşi hastalarında Th1 ve Th2 yardımcı T hücre altgruplarının hücreiçi Interferon-Gamma (IFN-gamma) ve İnterlökin-4 (IL-4)'ün sitokin boyama yöntemi ile belirlenmesi
Identification of T helper subsets; Th1 and Th2 in Familial Mediterranean Fever patients by intracellular cytokine staining of interferon-gamma (IFN-gamma) and interleukin-4 (IL-4)
EBRU AYPAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEZA ÖZEN
- Ailevi Akdeniz ateşi hastalarında atopi sıklığının araştırılması
Başlık çevirisi yok
İZLEM GÖÇMEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMarmara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. NERİN NADİR BAHÇECİLER
- Ailevi akdeniz ateşi hastalarında spondiloartropati taraması
Spondylarthrropathy screening among patients with familial mediterranean fever
NURULLAH YEKTA AKÇAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Romatolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HURİ ÖZDOĞAN
- Ailevi akdeniz ateşi hastalarında MEFV geninin tam DNA sekans analizi ve klinik bulgular ile ilişkisi
Başlık çevirisi yok
AHMET DİRİCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
GenetikEge Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN KABASAKAL