Geri Dön

Sermaye artırımı üzerinde etkili olan faktörlerin araştırılması: BİST'de bir uygulama

An empirical analysis of the factors affecting capital increases: Evidence from Borsa Istanbul (BIST)

  1. Tez No: 984316
  2. Yazar: MEHMET KARADAĞ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. CİHAT KARTAL
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: İşletme, Business Administration
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Firmalar faaliyetlerini gerçekleştirebilmek adına ihtiyaç duydukları finansmanı borçlanma ve özsermaye olmak üzere temelde iki kaynaktan sağlamaktadır. Söz konusu kaynakların kullanım oranı finans literatüründe sermaye yapısı olarak tanımlanmakta ve optimal sermaye yapısının tespiti finans literatüründe önemli bir yer kaplamaktadır. Son dönemde borçlanma maliyetlerindeki artışlar özsermaye ile finansmanı daha önemli hale getirmiştir. Bu durumda, firmalar finansman ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sermaye artırımı yapmaktadır. Çalışmada, sermaye artırım kararlarını etkileyen firmaya özgü faktörlerin belirlenmesi amaçlanmış olup firmaların finansal tablolarından hareketle sermaye artırımı yapma olasılıkları araştırılmıştır. Bu kapsamda 2013-2024 döneminde BIST sanayi endeksinde yer alan 104 firmanın verileri panel ikili tercih modeli ile incelenmiştir. Çalışmada sermaye artırımı, bağımlı değişken olarak kullanılmış olup kukla değişken olarak ölçülmüştür. Firmaların sermaye artırımı yaptıkları durumda kukla değişken olarak sermaye artırımı 1 değerini, sermaye artırımı yapmadıkları durumda ise 0 değerini almaktadır. Modelde dokuz açıklayıcı değişken bulunmaktadır. Açıklayıcı değişken olarak likidite, kârlılık, finansal yapı, borçluluk seviyelerini ve ölçeklerini yansıtan temel oranlar analiz kapsamına dahil edilmiştir. Bu çerçevede, modelde firmaların finansal yapısını temsil eden cari oran, faaliyet kârlılığı, borç/özsermaye oranı, büyüklük, duran varlık oranı, finansman giderleri oranı, kısa ve uzun vadeli borç oranları ile faiz ve vergi öncesi kârlılık oranı dikkate alınmıştır. Analiz sonucu elde edilen bulgulara göre, firma büyüklüğü sermaye artırımı yapılma olasılığını anlamlı olarak yükseltmektedir. Çalışma neticesinde elde edilen bir diğer bulgu ise finansman giderlerinde meydana gelen artışların, firmaların sermaye artırımına gitme olasılığını yükselttiğidir. Bu tespit, borçlanma maliyetleri artan firmaların likidite baskını azaltmak ve finansal yapılarını güçlendirmek amacıyla özkaynaklarını artırmaya yöneldiklerini göstermektedir. Duran varlık ve kısa vadeli borçlar oranındaki artışın sermaye artırımı olasılığını azalttığı bulgusu elde edilmiştir.

Özet (Çeviri)

Firms primarily obtain the financing required to carry out their operations from two main sources: debt and equity. The proportion in which these sources are used is defined as the capital structure in the finance literature, and identifying the optimal capital structure has long been a central issue in financial research. In recent years, increases in borrowing costs have made equity financing more prominent. In this context, firms resort to capital increases in order to meet their financing needs. This study aims to identify firm-specific factors affecting capital increase decisions and investigates the probability of firms undertaking capital increases based on their financial statements. Accordingly, data from 104 firms operating in the BIST industrial index over the period 2013–2024 are analyzed using a panel binary choice model. Capital increase is employed as the dependent variable and is measured as a dummy variable, taking the value of 1 if a firm undertakes a capital increase and 0 otherwise. The model includes nine explanatory variables. Key financial ratios reflecting firms' liquidity, profitability, financial structure, leverage, and scale are incorporated as explanatory variables. Within this framework, the current ratio, operating profitability, debt-to-equity ratio, firm size, fixed asset ratio, financing expenses ratio, short-term and long-term debt ratios, and earnings before interest and taxes are considered. The empirical findings indicate that firm size significantly increases the likelihood of undertaking a capital increase. Another key result of the study is that increases in financing expenses raise the probability of capital increases. This finding suggests that firms facing higher borrowing costs tend to strengthen their equity base in order to alleviate liquidity pressure and improve their financial structure. Conversely, increases in the fixed asset ratio and the short-term debt ratio are found to reduce the likelihood of capital increases.

Benzer Tezler

  1. Şirket kârlılıklarının ve temettü politikalarının hisse senedi fiyatı üzerine etkisi

    The analyze of the profitability and the dividend policies of the firms on the stock`s market price

    FATMA RANA ATEŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    İşletmeDokuz Eylül Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUZAFFER DEMİRCİ

  2. Dönemsel halka arzlarda şirket büyüklüğü ve halka arz yönteminin kısa ve uzun dönem hisse senedi fiyat performansına etkisi: Borsa İstanbul uygulaması

    Effects of company size and issue method on the price performance of the stocks issued through seasoned equity offerings for long and short term: Evidence from Borsa İstanbul

    MUSTAFA ÖZYEŞİL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    İşletmeİstanbul Aydın Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA ÇIKRIKÇI

  3. Uluslararası sermaye hareketleri ve makroekonomik yönetimi üzerine beş deneme: belirleyicileri, ekonomik etkileri, ani duruş, para politikası ve sermaye kontrolleri

    Five essays on international capital flows and its macroeconomic management: determinants, economic effects, sudden stops, monetary policy and capital controls

    BERK PALANDÖKENLİER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    EkonomiÇukurova Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HARUN BAL

  4. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ziraat İşletmesi'nde inek sütü maliyetleri

    Başlık çevirisi yok

    FAHRİ YAVUZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    ZiraatAtatürk Üniversitesi

    Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. TAYYAR AYYILDIZ

  5. Bedelsiz Sermaye Artırımının Hisse Senedi Performansı Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

    An Analysis of the Impact of Bonus Share Issuance on Stock Performance

    ÖMER NİYAZİ ERTEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    EkonomiMaltepe Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI ÖZTOPCU