Pansiyonlu okullarda öğrenim gören yatılı lise öğrencilerinin yemekhane memnuniyeti ile yeme bozukluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between dining hall satisfaction and eating disorders among boarding high school students studying in schools with boarding facilities
- Tez No: 984477
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SAFİNUR ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Pansiyonlu okul, sosyoekonomik düzey, yatılı lise öğrencileri, yeme bozukluğu belirtileri, yemekhane memnuniyeti, Boarding high school students, boarding school, cafeteria satisfaction, eating disorder symptoms, socioeconomic status
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu tezin amacı, pansiyonlu okullarda yatılı olarak öğrenim gören lise öğrencilerinin yemekhane memnuniyet düzeyleri ile yeme bozukluğu belirtileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Literatürde, bu özgül örneklem grubuna yönelik yapılan araştırmaların sınırlı olması, çalışmanın önemini artırmaktadır. Araştırma kapsamında, yemekhane memnuniyeti, yeme bozukluğu belirtileri, sosyoekonomik düzey ve cinsiyet gibi değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Materyal ve Metot: Nicel araştırma desenine sahip bu araştırma, Bitlis ilindeki pansiyonlu liselerde öğrenim gören 13–18 yaş aralığındaki 179 öğrenci ile yürütülmüştür. Katılımcıların demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri ve beslenme alışkanlıklarına ilişkin veriler Demografik Bilgi Formu kullanılarak toplanmıştır. Yeme davranışları Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği, beden algısı Stunkard Ölçeği, yemekhane memnuniyeti ise QUMPOS Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Beslenme durumu için 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı alınmış ve analizler BeBİS 9.0 programı ile yapılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 20.0 programı ile gerçekleştirilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis ve Ki-Kare testleri; değişkenler arası ilişkilerde Spearman korelasyonu kullanılmıştır. Değişkenlerin ölçekler üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Araştırmaya 179 öğrenci (91 kız, 88 erkek) katılmıştır. Öğrencilerin yaş ortalaması 15.13 (SS = 1.14) olarak hesaplanmıştır. Yemekhane memnuniyeti ile yeme bozukluğu puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p = 0.544). Kız öğrencilerin yeme bozukluğu puanları erkeklerden anlamlı derecede yüksektir (p <0.001). Yemekhane memnuniyeti kızlarda harçlık düzeyine (p = 0.044), erkeklerde ise aile gelirine göre farklılık göstermiştir (p = 0.032). Yeme bozukluğu puanları kızlarda BKİ kategorilerine göre değişmezken (p = 0.380), erkeklerde anlamlı farklılık saptanmıştır (p = 0.030). Stunkard puanları her iki cinsiyette de BKİ-Z skor dağılımına göre anlamlı biçimde farklılaşmıştır (kız: p = 0.007; erkek: p <0.001). Sonuç: Elde edilen bulgular, yatılı lise öğrencilerinde yeme bozukluğu riskinin özellikle cinsiyet ve ağırlık algısıyla ilişkili olduğunu; yemekhane memnuniyetinin ise bu risk üzerinde sınırlı bir etkisi bulunduğunu ve okul yemekhanelerinin niteliğinin geliştirilmesinin koruyucu bir rol oynayabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this thesis is to examine the relationship between cafeteria satisfaction levels and eating disorder symptoms among high school students residing in dormitory schools. In the literature, the limited number of studies conducted on this specific sample group increases the significance of the study. Within the scope of the research, the relationships between cafeteria satisfaction, eating disorder symptoms, socioeconomic status, and gender were examined. Material and Method: This quantitative study was conducted with 179 students aged 13–18 who were attending boarding high schools in Bitlis. Demographic characteristics, anthropometric measurements, and data on eating habits were collected using a Demographic Information Form. Eating behaviors were assessed with the Eating Disorder Assessment Scale, body image with the Stunkard Scale, and dining hall satisfaction with the QUMPOS Scale. A 24-hour dietary recall was obtained to determine nutritional status, and analyses were performed using the BeBIS 9.0 program. Statistical analyses were conducted using SPSS 20.0. Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis, and Chi-Square tests were used for group comparisons; Spearman correlation was used to analyze relationships among variables. Multiple regression analysis was performed to evaluate the effects of the variables on the scales. Results: A total of 179 students (91 females, 88 males) participated in the study. No significant association was found between cafeteria satisfaction and eating disorder scores (p = 0.544). Female students had significantly higher eating disorder scores than males (p <0.001). Cafeteria satisfaction differed by allowance level among females (p = 0.044) and by family income among males (p = 0.032). Eating disorder scores did not vary across BMI categories in females (p = 0.380), while a significant difference was detected in males (p = 0.030). Stunkard scale scores differed significantly across BMI-Z categories in both females (p = 0.007) and males (p <0.001). Conclusion: The findings indicate that the risk of eating disorders among boarding high school students is particularly associated with gender and weight perception, that cafeteria satisfaction has a limited impact on this risk, and that improving the quality of school cafeterias may play a protective role in preventing eating disorders.
Benzer Tezler
- Pansiyonlu ortaöğretim kurumlarında akran zorbalığı ve yönetici davranışları
Peer bullying at boarding high schools and behaviours of administirators
MELİH KALAFAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimDüzce ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN GÖKSOY
- Kültürel sermayenin dönüşümü ve yeniden üretimi sürecinde yatılı okulların rolü: Etnografik bir araştırma
The role of boarding schools in the transformation and reproduction process of cultural capital: An ethnographic research
NAGİHAN ADALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MİTHAT KORUMAZ
- İlköğretim II. kademede görevli öğretmenlerin sınıfta karşılaştıkları disiplin sorunlarına, bunların nedenlerine ve çözüm yollarına ilişkin görüşleri (Diyarbakır ili örneği)
The second level primary school teachers? opinions regarding discipline problems, the causes of discipline problems and the techniques used to deal with discipline problems occurring in the classrooms
NİGAH BAYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. DR. ABİDİN DAĞLI
- Samsun ili Yatılı İlköğretim Bölge Okulu (YİBO) öğrencilerinin spor yapma alışkanlıkları ve şiddete uğrama durumlarının değerlendirilmesi
The evaulation of sports habits and being exposed to violence for students who attend to boarding school (YİBO) in Samsun
HAKAN ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
SporOndokuz Mayıs ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERKUT TUTKUN
- Yatılı ilköğretim bölge okullarının sorunları ve çözümlerine ilişkin yöneticilerin, öğretmenlerin, öğrencilerin ve velilerin görüşleri: Bir durum çalışması
The views of administrators, teachers, students and parents about the problems and solutions of the regional primary boarding schools: A case study
NESLİHAN DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YÜKSEL KAŞTAN