Nylon kumaşların direkt boyar maddeler ile boyanmasında metalik mordan tuzlarının kullanımının araştırılması
Investigation on of mordant usage in direct dyeing of nylon fabrics
- Tez No: 984627
- Danışmanlar: PROF. DR. BEHÇET BECERİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği, Textile and Textile Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Nylon lifi sentetik lifler içerisinde en çok kullanılan liflerdendir. Direkt boyalar, liflere doğrudan uygulanan, özellikle selülozik liflerine karşı yüksek affinite gösteren, suda çözünür boyalardır. Direkt boyalar basit uygulama ve düşük maliyet avantajları sağlarlar, ancak ışık ve yıkama haslıkları genellikle orta seviyededir. Doğal ve kimyasal mordanlar lifin içinde boyar maddenin boyutunu büyüterek, haslıkları arttırır. Mordan kullanımı ile farklı renkler ve daha koyu boyamalar elde edilebilir. Bu yüksek lisans tez çalışmasında %100 Nylon dokuma kumaş 4 farklı renkte direkt boya (siyah, mavi, kırmızı, sarı) ve seçilmiş metalik ve biyo mordanlar (Alüminyum potasyum sülfat, demir sülfat, çinko sülfat, gallik asit, magnezyum sülfat, kalsiyum karbonat, tannik asit, askorbik asit ve bakır sülfat) ile Ön-, Eş- zamanlı ve Son-mordanlama yöntemlerine göre boyanmıştır. Boyama deneyleri pH 5'te yapılmış olup mordanlı ve mordansız bütün boyamalarının çözeltilerinin absorbans/transmitans ve boyanmış numunelerin reflektans ölçümleri yapılmıştır. Mordansız boyamalar ile tüm mordanlama metotları bütün direkt boyar madde renkleri ve mordan çeşitleri ile yapılan bütün boyamalardaki kumaşların yıkama haslığı, ışık haslığı ve ekstraksiyon sonrası renk değerleri ve renk farkları (ΔE*) değerleri hesaplanarak bu değerler karşılaştırılmıştır. Karıştırmalar sonucunda farklı renklerde, farklı mordanlama koşullarında ve farklı yapılan mordanlama çalışmalarının mordansız boyamadan daha dayanıklı, daha koyu ve daha iyi haslıklar elde edildiği tespit edilmiştir. Kullanılan bütün mordanlar dikkate alındığında en tutarlı boyama sonuçları çinko sülfat ile elde edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Among synthetic fibers, nylon is one of the most widely used. Direct dyes are water-soluble dyes that are applied directly to fibers and exhibit high affinity especially for cellulosic fibers. They offer simple application and low cost; however, their light and wash fastness are generally moderate. Natural and chemical mordants improve fastness by increasing the molecular size of the dye within the fiber. The use of mordants can result in different shades and deeper dyeing. In this master's thesis, 100% woven nylon fabric was dyed using four different colors of direct dyes (black, blue, red, yellow) and selected metallic and bio-based mordants (aluminum potassium sulfate, ferrous sulfate, zinc sulfate, gallic acid, magnesium sulfate, calcium carbonate, tannic acid, ascorbic acid, and copper sulfate) through pre-, meta-, and post-mordanting methods. The dyeing experiments were carried out at pH 5. Absorbance/transmittance of dye solutions and reflectance measurements of dyed samples were performed for all mordanted and unmordanted dyeings.Wash fastness, light fastness, and color values and color differences (ΔE*) after extraction were calculated and compared for all dyeings made via all direct dye colors and mordant types using all mordanting methods, including unmordanted dyeings. As a result, it was determined that dyeings conducted under different mordanting conditions and methods yielded deeper, more durable, and higher fastness results compared to unmordanted dyeings. Among all mordants used, zinc sulfate produced the most consistent dyeing results.
Benzer Tezler
- Bazı o,o'-dihidroksiazo bileşikleri ve komplekslerinin sentezi, pektroskopik ve boyama özelliklerinin incelenmesi
An Investigations of synthesis, spectroscopic and dyeing properties of some o,o'-dihydroxyazo dyes and their complexes
SEVİL ÖZKINALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
KimyaOndokuz Mayıs ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HASAN KOCAOKUTGEN
- Nylon kumaşların reaktif boyarmaddelerle boyanmasında mordan kullanımının araştırılması
Investigation on of mordant usage in reactive dyeing of nylon fabrics
GÜZİN AKYOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiBursa Uludağ ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEHÇET BECERİR
- Farklı güç tutuşur liflerden üretilen ipliklerin ve süprem örme kumaşların fiziksel özelliklerinin incelenmesi
Investigation of the physical properties of yarns and single jersey fabrics produced from different flammable fibers
DÖNDÜ YILMAZ ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiPamukkale ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN OZAN AVİNÇ
- Development of novel elastomeric fabrics for burn pressure garments using various antimicrobial technologies
Yanık yaralanmalarında kullanılan basınçlı giysiler için çeşitli antimikrobiyel teknolojiler kullanılarak yeni elastomerik kumaşların geliştirilmesi
Nilüfer YILDIZ VARAN
Doktora
İngilizce
2012
Tekstil ve Tekstil Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN ÇİĞDEM GÜRSOY
- Luxicool elyafı kullanımının kumaş konfor özelliklerine etkisi
The effect to fabric comfort propeties used of luxicool fiber
ÖZLEM DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiPamukkale ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YÜKSEL İKİZ