Geri Dön

Stereo surround ve uzamsal ses için senfoni orkestrası kayıt yöntemleri

Symphony orchestra recording techniques for stereo, surround, and spatial sound

PDF İndir

  1. Tez No: 984726
  2. Yazar: UFUK ÜNLENEN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ABDURRAHMAN TARİKCİ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Müzik, Music
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi
  10. Enstitü: Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Müzik Teknolojileri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Müzik Teknolojisi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Klasik müzik, yalnızca estetik ve tarihsel bir sanat formu olmanın ötesinde, özgün akustik yapısı ve dinleyicide oluşturduğu duyma beklentileriyle ses mühendisliği alanında özel bir yere sahiptir. Klasik müzik eserlerinin yeniden üretiminde, performansın gerçekleştiği mekânın akustik özelliklerini ve müziğin kendine özgü boyutsal yapısını başarıyla yeniden üretmek, dinleyicilerin müzik deneyimini doğrudan etkilemektedir. Gelişen uzamsal ses teknolojileri sayesinde klasik müziğin kaydedilmesi için yeni olanaklar oluşmuştur. Yeni olanaklar, klasik müziğin mekân odaklı ses özelliklerinin aktarımında potansiyel oluşturmaktadır. Uzamsal ses üretimi, tını, netlik, doğallık, zarflama, yükseklik ve genişlik gibi algısal unsurların bütününü kapsar. Bu özellikler, dinleyici ile ses kaynağı arasında daha güçlü ve gerçekçi bir akustik bağ kurulmasına olanak tanır. Bu nedenle, klasik müzik gibi ses yapısı bakımından oldukça karmaşık olan eserlerin kaydında kullanılan sistemlerin, bu algısal parametreler doğrultusunda değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çerçevede, stereo ve surround ses sistemlerinin tarihsel gelişimi ve teknik yapıları incelenmiş, ardından 22.2, MMAD, ESMA-3D, Decca Cuboid ve 2L-Cube gibi modern uzamsal mikrofon dizileri analiz edilmiştir. Bu sistemlerin çalışma prensipleri, mekânsal ses üretim verimliliği ve klasik müziğin algısal gereklilikleriyle olan uyumları karşılaştırılmıştır. Literatür verileri ve ilgili literatürdeki dinleyici odaklı deneysel çalışmalar aracılığıyla, mikrofon yapılandırmalarının oluşturduğu ses görüntüsünün netliği, yankı süreleri, yanal yansımalar ve zarflama gibi parametreler üzerinden sistemlerin başarı düzeyleri ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, özellikle klasik müzik kayıtlarında üç boyutlu ses sistemlerinin, stereo ve 5.1 surround sistemlere göre daha başarılı sonuçlar verdiğini ortaya koymuştur. 22.2 sisteminin geniş ön ses alanı ve alt frekans kapsama gücü, orkestra kayıtlarının detaylı ve etkileyici biçimde sunulmasına olanak tanırken; MMAD ve ESMA-3D sistemleri ise hem yatay hem dikey düzlemde yüksek çözünürlükte ses görüntüsü oluşturarak uzamsal algının derinleşmesini sağlamaktadır. Bu sistemlerin klasik müzikte oluşturduğu zarflama ve yönsellik algısı, dinleyici deneyimi açısından belirgin avantajlar sunmaktadır. Ayrıca, üç boyutlu ses üretiminde kullanılan mikrofonların kutupsal yapıları ve yerleşim biçimleri, sesin doğal yapısına sadık kalınmasını doğrudan etkilemektedir. Uzamsal ses teknolojilerini klasik müzik alanında yaygınlaşması, yalnızca teknik değil, estetik bir gereklilik haline gelmektedir. Klasik müzik dinleyicisinin tarihsel olarak gelişmiş yönsellik, uzaklık ve mekânsal algı beklentileri, geleneksel stereo sistemlerle sınırlı biçimde karşıyılabilir. Ancak uzamsal ses sistemleri bu sınırları aşarak, müziğin yapısal boyutlarını daha zengin bir biçimde duyumsatma potansiyeli taşımaktadır. Bu araştırma, gelecekte klasik müzik kayıtlarında kullanılabilecek sistemler konusunda öngörülerde bulunmakta ve stereo dışı üretim tekniklerinin etkinliğini artırmaya yönelik akademik bir kaynak sunmaktadır. Ayrıca, yeni mikrofon dizilimlerinin geliştirilmesi, bu sistemlerin uygulanabilirlik düzeylerinin ölçümlenmesi ve müzik teknolojileri alanında yapılacak ileri çalışmalar için temel oluşturabilecek niteliktedir.

Özet (Çeviri)

Classical music holds a unique position in the field of sound engineering, extending beyond being merely an aesthetic and historical art form, due to its distinctive acoustic structure and the specific listening expectations it evokes in the audience. In the reproduction of classical music works, accurately recreating the acoustic characteristics of the performance venue and the spatial structure inherent to the music itself directly affects the listener's experience. With the advancement of spatial audio technologies, new possibilities have emerged for recording classical music. These advancements offer significant potential for conveying the spatial sound characteristics specific to classical music. Spatial sound production encompasses perceptual elements such as timbre, clarity, naturalness, envelopment, height, and width. These elements contribute to establishing a strong and realistic acoustic connection between the listener and the sound source. Therefore, the systems used to record compositions with complex sonic structures, such as classical music, must be evaluated in light of these perceptual parameters. In this context, the historical development and technical structures of stereo and surround sound systems were examined, followed by an analysis of modern spatial microphone arrays such as 22.2, MMAD, ESMA-3D, Decca Cuboid, and 2L-Cube. The operating principles of these systems, their efficiency in spatial sound production, and their compatibility with the perceptual requirements of classical music were compared. Through literature data and listener-focused experimental studies, the systems' success levels were assessed based on parameters such as the clarity of the sound image created by microphone configurations, reverberation times, lateral reflections, and envelopment. The findings reveal that, particularly in classical music recordings, three-dimensional sound systems yield more effective results compared to stereo and 5.1 surround formats. The 22.2 system's wide frontal sound field and extended low-frequency coverage allow for detailed and immersive orchestral recordings. MMAD and ESMA- 3D systems, on the other hand, create high-resolution sound images across both horizontal and vertical planes, thereby enhancing the perception of spatial depth. The sense of envelopment and directionality achieved by these systems provides a distinct advantage in the listening experience. Furthermore, the polar patterns and spatial placement of microphones used in three-dimensional audio production play a critical role in preserving the natural characteristics of the sound. The adoption of spatial audio technologies in the field of classical music is becoming not only a technical but also an aesthetic necessity. The historically evolved expectations of classical music listeners concerning directionality, distance, and spatial perception can only be partially met by traditional stereo systems. Spatial audio systems, however, surpass these limitations and offer the potential to convey the structural dimensions of music in a much richer manner. This study offers projections regarding the future use of spatial sound systems in classical music recordings and provides an academic resource aimed at improving the effectiveness of non-stereo production techniques. Additionally, the development of new microphone array designs and the evaluation of their applicability may serve as a foundation for future research in the field of music technology.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    733200

    Narrative contribution of immersive audio sound design in audio-visual works

    Görsel işitsel çalışmalarda uzamsal ses tasarımının anlatıya katkıları

    YUSUF CAN MURTEZAOĞLU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Müzikİstanbul Teknik Üniversitesi

    Müzik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CAN KARADOĞAN

  2. Tez No

    664027

    Spatial audio localization as a gameplay element: Design, development, and evaluation of an audio-based virtual reality game

    Oyun ögesi olarak uzamsal ses lokalizasyonu: Sese dayalı bir sanal gerçeklik oyununun tasarımı, geliştirilmesi ve analizi

    ECE NAZ SEFERCİOĞLU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Oyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. HATİCE KÖSE

  3. Tez No

    585982

    Surround miks ve 3D kulaklık teknolojilerinin çağdaş müzik prodüksiyon teknikleri ve dinleme deneyimi ile etkileşiminin incelenmesi:“The flaming lips - Zaireeka”albümünün belirtilen kriterlerde yeniden tasarlanması

    A study of interaction between surround mix and 3d headphone technologies and contemporary music production techniques & listening experience: Redesigning“The flaming lips – Zaireeka”album based on given criteria

    BEGÜM TARAKO

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    MüzikBahçeşehir Üniversitesi

    Ses Teknolojileri Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ YAHYA BURAK TAMER

  4. Tez No

    927857

    Comparison of height and width perceptions of coincident and spaced stereo microphone techniques in Dolby Atmos format

    Coincident ve spaced stereo mikrofonlama tekniklerinin Dolby Atmos formatında yükseklik ve genişlik algılarının karşılaştırılması

    KEREM DURU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Müzikİstanbul Teknik Üniversitesi

    Müzik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TAYLAN ÖZDEMİR

  5. Tez No

    575390

    Seste boyutsallık ve boyutsal ses sistemlerinde dolby atmos teknolojisi

    Spatial sound and dolby atmos technology in spatial sound systems

    CENK AKBULUT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    MüzikDokuz Eylül Üniversitesi

    Müzik Teknolojisi Bilim Dalı

    PROF. DR. CİHAN IŞIKHAN

Geri Dön