I. Dünya Savaşı yıllarında Kudüs ve çevresindeki Ermeniler
Armenians in Jerusalem and its surroundings during the years of the First World War
- Tez No: 984877
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
I. Dünya Savaşı Yıllarında Kudüs ve Çevresindeki Ermeniler isimli bu tez de, Ermeni cemaatinin geçirdiği dönüşümü tarihsel belgeler ışığında incelenmektedir. Tez, özellikle tehcir sürecinde Kudüs'e ulaşan Ermenilerin sayısal, mekânsal ve toplumsal konumlarını detaylandırmakta ve Kudüs Ermeni Patrikhanesi ile Yetimhane'nin bu süreçteki merkezi rolünü vurgulamaktadır. 1915 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun uygulamaya koyduğu Sevk ve İskân Kanunu çerçevesinde Kudüs, her ne kadar ana tehcir rotası olmasa da, özellikle Kilikya ve Halep üzerinden gelen Ermeni mülteciler için bir sığınak haline gelmiştir. Dördüncü Ordu Komutanı Cemal Paşa'nın bu süreçte Kudüs Ermenilerini koruyucu ve destekleyici tutumu dikkat çekicidir. Katogikos Sahak'ın önderliğinde gelen Ermeni din adamları ve mülteciler, Kudüs'teki Mar Yakup Manastırı gibi kurumlara yerleştirilmiş; bu kurumlar, göçmenlerin barınma, eğitim ve dini ihtiyaçlarını karşılamada önemli roller üstlenmiştir. İngiliz işgali sonrası başlayan Manda yönetimi, Kudüs'teki Ermeni toplumu için yeni bir siyasi ve toplumsal bağlam yaratmıştır. İngiliz yönetimi, Ermeni cemaatine özerklik tanımış, dini kurumlarının faaliyetlerine karışmamış; ancak Ermeniler ile diğer Hristiyan topluluklar arasındaki mülkiyet ve ibadet alanı mücadelelerinde hakemlik görevini sürdürmüştür. Bu dönemde Kudüs Ermeni Patrikhanesi, yalnızca dini bir merkez değil, aynı zamanda sosyal hizmet ve kültürel kimlik koruma kurumu olarak da öne çıkmıştır. Sourp Hagop Yetimhanesi, tehcir sonucu ailesiz kalan çocukların topluma kazandırılması ve Ermeni kimliğinin yeniden inşası açısından anahtar bir rol oynamıştır. 1915 sonrası Kudüs'e gelen Ermenilerin, Osmanlı idaresinin ve ardından İngiliz Mandası'nın uygulamaları çerçevesinde nasıl hayatta kaldıklarını, kurumsallaştıklarını ve kimliklerini sürdürdüklerini özgün belgelerle ortaya koyar. Bu bağlamda Kudüs, Ermeni tehcirinin marjinal bir durağı olmakla birlikte, Ermeni diasporasının yeniden yapılandığı sembolik ve stratejik bir merkez hâline gelmiştir.
Özet (Çeviri)
In this thesis titled“Armenians in Jerusalem and Its Surroundings During World War I”, the transformation of the Armenian community is examined in the light of historical documents. The thesis particularly details the numerical, spatial, and social positions of the Armenians who arrived in Jerusalem during the deportation process, and emphasizes the central role of the Armenian Patriarchate of Jerusalem and the Orphanage during this period. Although Jerusalem was not a primary deportation route within the framework of the Relocation and Settlement Law implemented by the Ottoman Empire in 1915, it became a refuge for Armenian refugees arriving especially via Cilicia and Aleppo. The protective and supportive attitude of Fourth Army Commander Cemal Pasha toward the Armenians of Jerusalem during this time is noteworthy. Under the leadership of Catholicos Sahak, Armenian clergymen and refugees were settled in institutions such as the Monastery of St. James, which played a significant role in meeting the shelter, education, and religious needs of the migrants. The British Mandate administration, which began after the British occupation, created a new political and social context for the Armenian community in Jerusalem. The British administration granted autonomy to the Armenian community, refrained from interfering in the activities of religious institutions, but maintained an arbitral role in disputes over property and worship spaces between Armenians and other Christian communities. During this period, the Armenian Patriarchate of Jerusalem stood out not only as a religious center but also as an institution for social services and the preservation of cultural identity. The Sourp Hagop Orphanage played a key role in reintegrating children who had lost their families due to the deportation and in rebuilding Armenian identity. This study reveals, through original documents, how the Armenians who arrived in Jerusalem after 1915 survived, institutionalized, and maintained their identity under the policies of the Ottoman administration and later the British Mandate. In this context, although Jerusalem was a marginal stop in the Armenian deportation, it became a symbolic and strategic center where the Armenian diaspora was restructured.
Benzer Tezler
- 1917 Balfour Deklarasyonu ve Filistin'e Yahudi göçü
Jewish immigration to Palestine and the Balfour Declaration in 1917
ESİN ÖZGÜL
- Doğu Akdeniz kıyısında (Suriye, Lübnan, İsrail) yaşanan göçler ve devlet oluşum süreçlerine etkileri
Migrations in the Eastern Mediterraean Sea coastline (Syria, Lebanon, Israel ) and its effects on state formation process
MÜNÜR BİLGİLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
CoğrafyaMarmara ÜniversitesiOrtadoğu Coğrafyası Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NURİYE GARİPAĞAOĞLU
- االقدس في ضوء الاتفاقيات العربية الإسرائلية منذ عام 1949 إلى 1995م
Arap-İsrail anlaşmaları ışığında Kudüs (1949-1995)
SALEH ALABDULLAH
Yüksek Lisans
Arapça
2025
Uluslararası İlişkilerMardin Artuklu ÜniversitesiKudüs Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NARJES KADRO
- İngiliz Mandası döneminde Filistinli Hıristiyanların siyasi mücadelesi (1920-1948)
The political struggle of Palestinian Christians during the British Mandate period (1920–1948)
ZİAD AL-MOHAMMAD
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihMardin Artuklu ÜniversitesiKudüs ve Filistin Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL CEYLAN YİĞİT
- Halepçe'ye yapılan kimyasal saldırıda İran'ın rolü (1988)
The role of Iran chemical attitude in Halabja(1988)
OMED NASIH SHARIF SHARIF