Visseral adipozitenin kadınlarda, depresyon, anksiyete, stres skoru ve bedeni beğenme üzerine etkisi
The effect of visceral adiposity on depression, anxiety, stress scores and body appreciation in women
- Tez No: 984882
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Beden Algısı, Obezite, Kadın Sağlığı, Visseral Adipozite İndeksi, Depresyon, Anksiyete, Stres, Body Image, Obesity, Women's Health, Visceral Adiposity Index, Depression, Anxiety, Stress
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Obezite, yalnızca fiziksel sağlık sorunlarına yol açmakla kalmayıp bireylerin psikolojik, sosyal ve duygusal iyilik hâli üzerinde de belirleyici etkilere sahiptir. Son yıllarda vücutta yağ dokusunun dağılımı, özellikle visseral adipozite, metabolik riskler kadar psikolojik sonuçlar açısından da önem kazanmıştır. Bu çalışmanın amacı, 20-49 yaş arası kadınlarda Visseral Adipozite İndeksi (VAİ) skorunun, depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ile bedeni beğenme durumuna olan etkisini inceleyerek kadın sağlığını etkileyen biyopsikososyal unsurların daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamaktır. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı ve kesitsel araştırma, etik kurulu onayı alınmasını takiben Sağlık Bakanlığı Üniversitesi (SBÜ) Haydarpaşa Numune Sağlık Uygulama Merkezi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 20-49 yaş arası kadın bireylerde yürütülmüştür. Katılımcılara çalışmanın amacı açıklanmış ve bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Dahil edilme kriterleri; belirtilen yaş aralığında kadın olmak, son 6 ay içerisinde ölçülmüş lipid paneli tetkiklerine sahip olmak ve anket/ölçekleri eksiksiz doldurabilecek durumda olmaktır. Gebelik, yeme bozukluğu, ciddi fiziksel veya psikiyatrik hastalık varlığı ve bu hastalıklar için ilaç kullanımı dışlama kriterleri arasındadır. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri Kişisel Bilgi Formu ile toplanmış; boy, kilo, bel ve kalça çevresi standart yöntemlerle ölçülmüştür. Vücut Kitle İndeksi (VKİ) kilogram/metrekare olarak, VAİ skoru ise kadınlar için geliştirilmiş formül [BÇ/36,58 + (1,89×BKİ)] × (TG/0,81) × (1,52/HDL) kullanılarak hesaplanmıştır. Depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri DASS-21 ölçeği ile, bedeni beğenme durumu ise Bedeni Beğenme Ölçeği (BBÖ) ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde Mann-Whitney U, Kruskal- Wallis ve Spearman korelasyonu kullanılmış; p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 221 birey katılmış olup katılımcıların yaş ortalaması 32,37±8,99 yıldır. Katılımcıların çoğunluğu üniversite mezunu (%63,3) ve çalışmaktadır (%65,6). VAİ skoru ortalaması 0,58±0,40 olduğu belirlenmiştir. Bireylerin Bedeni Beğenme Ölçek (BBÖ) puanı ortalaması ise 39,36±9,63 olarak bulunmuştur. Eğitim ve gelir düzeyi arttıkça beden beğenme puanlarının anlamlı olarak yükseldiği, kilosundan memnun olmayanların, zayıflama ilacı kullananların ve diyetisyene gidenlerin beden beğenme puanlarının daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Bedeni beğenme puanı ile VKİ, bel çevresi, kalça çevresi ve glukoz arasında zayıf düzeyde negatif; HDL ile zayıf düzeyde pozitif ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Katılımcıların DASS-21 depresyon puanı 4,14±3,80, anksiyete puanı 3,98±3,37 ve stres puanı 5,80±3,74'tür. Geliri giderinden fazla olan bireylerde depresyon ve anksiyete puanlarının daha düşük olduğu, sigara kullananlarda depresyon, anksiyete ve stres puanlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Estetik işlem geçirenlerde depresyon puanı anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,05). Bedeni beğenme puanı ile depresyon, anksiyete ve stres puanları arasında negatif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,001). Sonuç: Bu çalışma, yetişkin kadın bireylerde visseral adipozite ile beden beğenisi ve depresyon, anksiyete ve stres arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Eğitim ve gelir düzeyi arttıkça beden beğenisinin yükseldiği; kilosundan memnun olmayan, zayıflama ilacı kullanan ve diyetisyene başvuran bireylerde beden beğenisinin daha düşük olduğu belirlenmiştir. Visseral adipozite arttıkça bedeni beğenme puanının azaldığı incelenmiştir. Ayrıca beden beğenisi azaldıkça depresyon, anksiyete ve stres düzeylerinin arttığı görülmüştür. Elde edilen bulgular, beden algısının psikolojik iyi oluşun önemli bir bileşeni olduğunu göstermektedir. Çalışmadaki sonuçlar ile kadın sağlığının biyopsikososyal açıdan değerlendirilmesine katkı sağlanabilecek olup, aile hekimliği uygulamalarında yeni stratejilerin geliştirilmesine olanak sağlanabilecektir.
Özet (Çeviri)
Objective: Obesity not only leads to physical health problems but also plays a determining role in the psychological, social, and emotional well-being of individuals. In recent years, body fat distribution, particularly visceral adiposity,has gained importance not only in terms of metabolic risks but also psychological outcomes. The aim of this study is to examine the effect of the Visceral Adiposity Index (VAI) scores on depression, anxiety, stress levels, and body appreciation among women aged 20–49, thereby contributing to a better understanding of the biopsychosocial factors affecting women's health. Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted with female individuals aged 20-49 who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic of the University of Health Sciences Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital. Participants were informed about the study, and written informed consent was obtained. Inclusion criteria were being within the specified age range, having lipid panel results measured within the last 6 months, and being able to fully complete relevant the questionnaires/scales. Exclusion criteria included pregnancy, the presence of eating disorders, severe physical or psychiatric illness, and the use of medications for such conditions. Sociodemographic characteristics were collected using a Personal Information Form; height, weight, waist and hip circumference were measured using standardized methods. Body Mass Index (BMI) was calculated as weight/height² (kg/m²), and the VAI was calculated using the female-specific formula: [(WC/36.58 + (1.89 × BMI)) × (TG/0.81) × (1.52/HDL)]. Depression, anxiety, and stress levels were assessed using the DASS-21 scale, and body appreciation was evaluated with the Body Appreciation Scale (BAS). Statistical analyses were conducted using the Mann–Whitney U test, the Kruskal–Wallis test, and Spearman's correlation. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: A total of 221 participants were included, with a mean age of 32.37±8.99 years. The majority of participants were university graduates (63.3%) and employed (65.6%). The mean VAI score was determined to be 0.58 ± 0.40. The mean BAS score was found to be 39.36±9.63. Higher education and income levels were associated with significantly higher body appreciation scores, while participants dissatisfied with their body weight, those using weight loss medication, and those consulting a dietitian had significantly lower body appreciation scores (p<0.05). Body appreciation was weakly negatively correlated with BMI, waist circumference, hip circumference, and glucose, and weakly positively correlated with HDL (p<0.05). The mean DASS-21 depression score was 4.14±3.80, anxiety 3.98±3.37, and stress 5.80±3.74. Participants whose income exceeded expenditures had lower depression and anxiety scores, while smokers had significantly higher depression, anxiety, and stress levels (p<0.05). Participants with a history of cosmetic procedures had significantly higher depression scores (p<0.05). A significant negative correlation was found between body appreciation and depression, anxiety, and stress levels (p<0.001). Conclusion: This study examined the relationships between visceral adiposity and body appreciation, as well as depression, anxiety, and stress levels, in adult women. Higher education and income levels were associated with greater body appreciation; whereas women dissatisfied with their weight, using weight-loss medication, or seeking dietary support had lower body appreciation. It was observed that body appreciation decreased as visceral adiposity increased. Additionally, lower body appreciation was associated with higher levels of depression, anxiety, and stress. These findings indicate that body image is an important component of psychological well-being. The results of this study may contribute to a better biopsychosocial understanding of women's health and may guide the development of new strategies within family medicine practices.
Benzer Tezler
- Yetişkin bireylerde yeme bağımlılığında diyetsel faktörler ve visseral adipozite indeksi (VAİ) parametrelerinin kıyaslanması
Comparison of parameters of the dietary factors in food dependancy for adults and visceral adiposity index (VAİ)
FATMA NİHAL KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT BAŞ
- Kayseri ve yöresindeki crohn hastalarının özellikleri ve komplikasyonlarının visseral adipozite ile ilişkisi
The relationship of characteristics and complications of chrohn's patients with visceral adiposity in kayseri and its region
ORKUN TURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
GastroenterolojiErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM GÜRSOY
- Obezite ve insülin direnci
Obesity and insulin resistance
VEZİR KÖSKENLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıMaltepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YAŞAR TÜLBEK
- Kadınlarda visseral adipozite indeksi ve ürik asit ilişkisi
The relationship between visceral adiposity index and uric acid in women
MEHMET AYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM GÜNEY
- Visseral yağ doku disfonksiyonunu öngörmede visseral adipozite indeksi cut-off değerinin belirlenmesi
Determination of visceral adiposity index cut-off value in prediction of visceral adipose tissue dysfunction
HATİCE KILIÇ TÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. ALİ ERYILMAZ
UZMAN SELMA PEKGÖR