Otomatize klinik kimya analizörleri ile hasta başı kan gazı cihazlarından elde edilen sodyum, potasyum, klor düzeylerinin uyumunun değerlendirilmesi: Merkez laboratuvar deneyimi
Evaluation of the agreement between sodium, potassium, and chloride levels obtained from automated clinical chemistry analyzers and point-of-care blood gas analyzers: A central laboratory experience
- Tez No: 984912
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KAMİL TAHA UÇAR, PROF. DR. ALPER GÜMÜŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Biyokimya, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Sodyum, Potasyum, Klorür, Kan gazı analizi, Biyokimya otoanalizörü, Elektrolit, Passing–Bablok regresyon, Bland–Altman analizi, Sodium, Potassium, Chloride, Blood gas analysis, Biochemistry autoanalyzer, Electrolyte, Passing–Bablok regression, Bland–Altman analysis
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, acil servis, yoğun bakım, servis ve poliklinik hastalarına ait eş zamanlı alınan örneklerde kan gazı analizörü (Radiometer ABL90 FLEX) ile biyokimya otoanalizöründen (Roche Cobas 8000) elde edilen sodyum (Na⁺), potasyum (K⁺) ve klorür (Cl⁻) ölçümlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Elektrolitler, kritik hasta yönetiminde hızlı ve güvenilir bilgi sağlamada büyük önem taşımaktadır. Ancak ölçüm yöntemleri, örnek türü ve cihaz farkları sonuçlarda değişkenliğe yol açabileceğinden, iki yöntemin klinik açıdan değiştirilebilirliğinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif kesitsel çalışma, Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde Ocak 2024 – Aralık 2024 tarihleri arasındaki veriler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Aynı hastadan 15 dakika içinde alınan arteriyel tam kan örnekleri ABL90 FLEX cihazında (direkt iyon-seçici elektrot yöntemiyle), serum veya plazma örnekleri ise Roche Cobas 8000 (C702 modül) cihazında (indirekt iyon-seçici elektrot yöntemiyle) çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar Passing–Bablok regresyon ve Bland– Altman analizleri ile karşılaştırılmış, klinik kabul edilebilirlik CLIA 2024 toplam izin verilebilir hata (TEa) sınırlarına göre değerlendirilmiştir. Analizler MedCalc® 19.6.1 ve Microsoft Excel 365 yazılımlarıyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Toplam 125.630 eşleştirilmiş örnek (59.419 sodyum, 33.486 potasyum, 32.725 klorür) değerlendirilmiştir. Sodyumda, kan gazı cihazı biyokimya otoanalizörüne göre tüm gruplarda daha yüksek sonuçlar vermiştir. Ortalama farklar +0,50–+1,64 mEq/L arasında olup ±4 mEq/L CLIA sınırları içinde kalmıştır; ancak 140 mEq/L üzerindeki değerlerde TEa sınırını aşan pozitif sapma belirginleşmiştir. Potasyumda, kan gazı cihazı biyokimya otoanalizörüne göre daha düşük değerler ölçmüştür. Ortalama farklar –0,25 ila –0,32 mEq/L arasında olup çoğu ölçüm ±0,3 mEq/L hata sınırını aşmıştır. Uyumsuzluk özellikle yüksek potasyum konsantrasyonlarında artmıştır. Klorürde, kan gazı cihazı tüm klinik birimlerde daha yüksek ölçüm eğiliminde bulunmuştur. Ortalama farklar %+1,8 ila %+3,1 arasında olup genel olarak %5 TEa sınırları içinde kalmıştır; fakat konsantrasyon arttıkça farkın büyüdüğü ve TEa sınırınıxiii aştığı saptanmıştır. Tüm parametrelerde r = 0,66–0,90 arasında değişen güçlü korelasyon gözlenmiş; buna karşın yüksek elektrolit düzeylerinde sistematik sapmalar belirginleşmiştir. Sonuç: Kan gazı analizörü ile biyokimya otoanalizöründen elde edilen elektrolit sonuçları arasında genel olarak güçlü korelasyon, ancak sınırlı klinik uyum saptanmıştır. Özellikle yüksek konsantrasyonlarda gözlenen sapmaların, ölçüm prensibi farklılıklarının yanı sıra örnek tipi ve preanalitik değişkenliklerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Kan gazı cihazları hızlı sonuç sağlamalarıyla klinik açıdan değerli olsa da biyokimya analizörleriyle tam olarak değiştirilebilir değildir. Kritik hastalarda, kan gazı sonuçlarının tek başına kullanılmaması ve laboratuvar verileriyle birlikte bütüncül değerlendirilmesi, hasta güvenliği ve doğru tedavi yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to compare sodium (Na⁺), potassium (K⁺), and chloride (Cl⁻) measurements obtained from a blood gas analyzer (Radiometer ABL90 FLEX) and a biochemistry autoanalyzer (Roche Cobas 8000) using simultaneously collected samples from patients in the emergency department, intensive care unit, inpatient wards, and outpatient clinics. Electrolytes play a critical role in providing rapid and reliable information for the management of critically ill patients. However, differences in measurement methods, sample types, and analytical instruments can lead to variability in results. Therefore, the study aimed to evaluate the clinical interchangeability of the two analytical methods. Materials and Methods: This retrospective cross-sectional study was conducted at Başakşehir Çam and Sakura City Hospital using data collected between January 2024 and December 2024. Arterial whole blood samples obtained within 15 minutes were analyzed using the ABL90 FLEX analyzer (direct ion-selective electrode method), while serum or plasma samples were analyzed using the Roche Cobas 8000 (C702 module) autoanalyzer (indirect ion-selective electrode method). The results were compared using Passing–Bablok regression and Bland–Altman analyses. Clinical acceptability was assessed according to CLIA 2024 total allowable error (TEa) limits. Statistical analyses were performed using MedCalc® 19.6.1 and Microsoft Excel 365 software. Results: A total of 125,630 paired samples (59,419 sodium, 33,486 potassium, and 32,725 chloride) were evaluated. For sodium, the blood gas analyzer yielded higher values than the biochemistry analyzer across all clinical units. The mean differences ranged from +0.50 to +1.64 mEq/L, remaining within the CLIA allowable limit of ±4 mEq/L; however, positive deviations exceeding the TEa threshold became more evident above 140 mEq/L. For potassium, the blood gas analyzer showed lower measurements compared to the biochemistry analyzer, with mean differences between –0.25 and –0.32 mEq/L. Most measurements exceeded the allowable error limit of ±0.3 mEq/L, and the disagreement was more pronounced at higher potassium concentrations.xv For chloride, the blood gas analyzer tended to yield higher results across all clinical units, with mean differences ranging from +1.8% to +3.1%. Although these differences generally fell within the 5% TEa limit, the bias increased with rising concentrations, occasionally exceeding the acceptable range. Strong correlations were observed for all parameters (r = 0.66–0.90); however, systematic deviations became evident at higher electrolyte levels. Conclusion: Although a strong correlation was found between the results obtained from the blood gas analyzer and the biochemistry autoanalyzer, clinical agreement was limited. The discrepancies observed at high concentrations were attributed to differences in measurement principles, sample types, and preanalytical variables. While blood gas analyzers provide rapid and clinically valuable results, they are not fully interchangeable with biochemistry analyzers. In critically ill patients, blood gas results should not be used in isolation but rather interpreted alongside laboratory data to ensure patient safety and accurate therapeutic management.
Benzer Tezler
- Tam otomatik bakır ölçüm kitinin geliştirilmesi
Fully automated copper measurement kit development
HİFA GÜLRU ÇAĞLAR
Doktora
Türkçe
2019
BiyokimyaBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAHBETTİN SELEK
- Piridazinon-üre türevi yeni bileşiklerin sentezi ve biyolojik aktiviteleri üzerine çalışmalar
Studies on synthesis and biological activity of novel pyridazinon-urea derivatives
AROOJ BAKHT
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDEN BANOĞLU
- Tam otomatik izositrat dehidrogenaz enzim aktivitesi ölçüm kitinin geliştirilmesi ve izositrat dehidrogenaz enziminin rekombinant üretimi
Development of fully automated isocitrate dehydrogenase enzyme activity assay kit and recombinant production of isocitrate dehidrogenase enzyme
FATMANUR KÖKTAŞOĞLU
Doktora
Türkçe
2021
BiyoteknolojiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAHBETTİN SELEK
PROF. DR. FAHRİ AKBAŞ
- Yüksek performanslı sıvı kromatografisi ve ilaç analizlerindeki uygulamaları
High performance liquid chromatography and its application to drug analysis
LALEZAR YENİLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiAnalitik Kimya Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SİBEL ÖZKAN
- Düşük maliyetli bir fruktozamin testinin otomasyonu; laboratuvar performansı ve klinikyararlılığının değerlendirilmesi
Automation of low cost fructosamine assay; evaluation of the laboratory performance and clinical usefullness
TUNCAY KÜME
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
BiyokimyaDokuz Eylül ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU ÖNVURAL