Kadınlarda çelişik duygulu cinsiyetçiliğin aile planlaması, aile içi şiddet, karar alma ve mental iyi oluş üzerindeki etkisinin incelenmesi
The effect of ambivalent sexism on family planning, domestic violence, decision-making and mental well-being in women
- Tez No: 984966
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FIRAT KARA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Aile içi ilişkiler, Aile içi şiddet, Aile planlaması, Kadına yönelik şiddet, Psikolojik sağlık, Psikolojik şiddet, Sistemik aile yaklaşımı, Yakın partner şiddeti, Yaşam doyumu, Family relations, Domestic violence, Family planning, Violence against women, Psychological health, Psychological violence, Systemic family approach, Intimate Partner violenc, Life satisfaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı kadınlarda düşmanca cinsiyetçilik (DC) ve korumacı cinsiyetçiliğin (KC) ilişki kalitesi, aile planlamasında karar alma özerkliği, yakın partner şiddeti (YPŞ) ve iyi oluş üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmaya katılan 425 kadın katılımcı demografik bilgi formu, Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği, HITS-TR, Üreme Özerkliği Ölçeği, Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği, Katılım Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği ve tek maddeli ilişki doyumu, aşk, çatışma ve bağlılık ölçeklerinden oluşan bir anket paketini yanıtlamıştır. Bulgulara göre KC kadınlarda bağlılığı ve mental iyi oluşu olumlu yönde yordamıştır. İlişkide çatışma sıklığının artması daha düşük mental iyi oluş ve sosyal yaşama daha az katılımla ilişkili olmuştur. Kadınlarda yaşam doyumu düzeyi ilişki doyumu tarafından olumlu, aile planlamasında karar alma özerkliği tarafından ise olumsuz yönde yordanmıştır. KC, düşük geliri olan ve çocuk sahibi olan kadınlarda daha yüksek bulunmuştur. Çocuk sahibi olan ve partnerle beraberlik süresi daha uzun olan kadınlar daha fazla YPŞ mağduriyeti bildirmiştir. Yüksek eğitim derecesi olan ve çocuğu olmayan kadınlarda ilişki doyumunun daha fazla olduğu saptanmıştır. Bu araştırmanın sonuçları, korumacı cinsiyetçiliğin kadınlarda hem ilişki kalitesini hem de iyi oluşu olumlu yönde etkileyebileceğini, buna karşın aile planlamasında karar alma özerkliğinin yaşam doyumunu azaltabileceğini göstermektedir. Bu bulgular ayrıca, aile içi şiddetin döngüsel bir doğaya sahip olduğuna dikkat çekmekte ve aile danışmanlığı uygulamalarında partner şiddeti konusunu ele alınırken sistemik yaklaşımın önemini vurgulamaktadır. Bu çalışmada elde edilen bulgular kültürler-arası psikolojik bir çerçevede tartışılmış, aile danışmanları ve gelecek araştırmalar için öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study was to investigate how hostile sexism (HS) and benevolent sexism (BS) affect relationship quality, autonomy in family planning, intimate partner violence (IPV), and well-being among women living in Turkey. A sample of 425 women completed online questionnaires including demographics, the Ambivalent Sexism Scale, HITS-TR, the Reproductive Autonomy Scale, the Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale, the Participation Scale, the Satisfaction with Life Scale, and single-item measures of relationship satisfaction, love, conflict, and commitment. Results showed that BS positively predicted relationship commitment and mental well-being. Relationship conflict predicted lower mental well-being and social participation. The best predictors of life satisfaction were relationship satisfaction and autonomy in family planning. The former positively predicted life satisfaction in women, whereas the latter negatively predicted it. BS was higher in women with lower income and those with children. Non-working women reported more IPV compared to working women, and those with longer cohabitation reported more IPV compared to those with shorter cohabitation. Women with higher educational attainment and without children reported more relationship satisfaction. This study demonstrates that BS may improve both relationship quality and well-being, while reproductive autonomy may be detrimental to the well-being of women. The findings of this study also underscore the cyclical nature of intra-familial abuse and the importance of using a systemic approach while addressing IPV issues in family counseling practices. The results are discussed in the context of the literature, adhering to a cross-cultural psychology framework. Suggestions for family counselors and a future research agenda are provided.
Benzer Tezler
- Romantik ilişkilerde duygusal istismarın yetişkin bağlanma stilleri ve çelişik duygulu cinsiyetçilik açısından incelenmesi
Investigation of emotional abuse in romantic relationships in term of adult attachment styles and ambivalent sexism
ELİF ÜSTÜNEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiKadın ve Aile Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERYEM VURAL BATIK
- Evli kadınlarda toplumsal cinsiyet algısı korumacı ve düşmanca cinsiyetçiliğin kadına yönelik şiddet davranışıyla ilişkisi: Erzincan örneği
The relationship between gender perception, protective and hostile sexism and violence against women behaviour in married women: The case of Erzincan
NERMİN KAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetGümüşhane ÜniversitesiSosyal Hizmet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SUNAY GÜNGÖR
- Toplumsal cinsiyet rollerine bağlı olarak aile içi şiddetin anlamlandırılması
Understanding the domestic violence based on gender roles
BAHAR IŞIK
- Çelişik duygulu cinsiyetçilik ve ataerkil inançların kadın düşmanlığı üzerindeki etkilerinin araştırılması
The ınvestigation of the effects of ambivalent sexism and patriarchal beliefs on misogyny
KÜBRA ŞAŞKIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikolojiEuropean Unıversıty Of LefkePsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZİHNİYE OKRAY
- Bireylerin mizojini düzeyleri ile problemli siber davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between individuals' misogyny levels and problematic online behaviors
ECENUR TEMELLİ UZUN
Doktora
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF TUNÇ DEMİRCAN