Uydu görüntülerinden yerleşim alanı değişimi tespitinde yeniden kullanılabilir kod üretiminde boyutların belirlenmesi
Determining design dimensions for reusable code in built-up area change detection from satellite imagery
- Tez No: 985206
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇETİN CÖMERT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeodezi ve Fotogrametri, Geodesy and Photogrammetry
- Anahtar Kelimeler: Uydu görüntüleri, Yerleşim yeri, Satellite images, Location area
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Sentinel-2 uydu görüntülerinden yerleşim alanı değişimlerinin yeniden kullanılabilir bir kod ile belirlenmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda veri ön işleme, mevsimsel bileşik üretimi, değişken seti optimizasyonu, mekansal sızıntıyı azaltan grid tabanlı eğitim-test ayrımı, Random Forest parametrelerinin otomatik seçimi ve veri temelli eşik belirleme adımlarını içeren bütünleşik bir analiz altyapısı geliştirilmiştir. Model performansı; spektral bantlar, türetilmiş indeksler ve doku özelliklerinden oluşturulan farklı değişken setleri üzerinden test edilmiş ve değişkenlerin katkısının bölgenin spektral özelliklerine bağlı olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, model boyutunun her bölge için veri odaklı biçimde optimize edilmesi gerektiğini göstermiştir. Çalışmada rastgele örnekleme yerine mekânsal sızıntıyı kontrol eden grid tabanlı doğrulama kullanılmış ve bu yaklaşımın daha gerçekçi doğruluk değerleri ürettiği görülmüştür. Ayrıca Random Forest'ın ağaç sayısı ve karar eşiğinin otomatik seçimi, hem sınıflandırma performansını hem de model kararlılığını artırmıştır. Oluşturulan bina değişim haritaları, 2018–2024 döneminde Ömerli Havzası'nda yaklaşık 3.3 km², Çubuk-1 Havzası'nda ise 0.33 km² net yerleşim artışı olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, yöntemin havza yönetimi, arazi kullanım izlemesi ve kentsel büyüme analizleri için uygulanabilirliğini ortaya koymaktadır. Genel olarak çalışma, farklı bölgelere minimum uyarlama ile uygulanabilen, parametreleri otomatik optimize eden ve mekânsal olarak güvenilir sonuçlar üreten yeniden kullanılabilir bir analiz iş akışı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to detect settlement area changes from Sentinel-2 satellite imagery using a reusable and adaptable code framework. To this end, an integrated analysis workflow was developed, comprising data preprocessing, seasonal composite generation, variable-set optimization, grid-based training–testing separation to reduce spatial leakage, automatic selection of Random Forest parameters, and data-driven threshold determination. The performance of the model was evaluated using different variable sets constructed from spectral bands, derived indices, and texture features. The results showed that the contribution of these variables depends on the spectral characteristics of the region, indicating that model dimensionality must be optimized in a data-driven manner for each study area. Instead of random sampling, the study employed a grid-based validation strategy to control spatial leakage, which produced more realistic accuracy estimates. Additionally, the automatic selection of the number of trees and decision thresholds in the Random Forest classifier improved both model stability and classification performance. The generated building-change maps indicate a net settlement increase of approximately 3.3 km² in the Ömerli Basin and 0.33 km² in the Çubuk-1 Basin between 2018 and 2024. These findings demonstrate the applicability of the proposed method for watershed management, land-use monitoring, and urban growth analyses. Overall, the study presents a reusable analysis workflow that can be applied to different regions with minimal adjustments, automatically optimizes model parameters, and produces spatially reliable results.
Benzer Tezler
- Deprem sonrasında uydu verileri ve yersel veri entegrasyonu ile arazi örtüsü/arazi kullanımı analizi
Land cover/land use analysis after an earthquake through integration of satellite and ground data
CİHANGİR AYDÖNER
Doktora
Türkçe
2005
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. DERYA MAKTAV
- Mapping and monitoring wetland environment by analysis different satellite images and field spectroscopy
Sulakalan çevresinin farklı uydu görüntüleri ve arazi spektroskopisi ile izlenmesi ve haritalanması
FİLİZ BEKTAŞ BALÇIK
Doktora
İngilizce
2010
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. ÇİĞDEM GÖKSEL
- Uzaktan algılama verilerinden su kalitesi parametrelerinin tespit edilmesi
Detection of water quality parameters from remote sensing data
ERSAN BATUR
Doktora
Türkçe
2019
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik Üniversitesiİletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİTHAT DERYA MAKTAV
- Modeling coastal shoreline change through satellite imagery: A case study Dim River mouth, Alanya coastline
Uydu görüntüleriyle kıyı şeridindeki değişimin modellenmesi: Dim Çayı ağzı, Alanya kıyı şeridi örneği
MUSTAFA SİNAN TEMİZKAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Coğrafi Bilgi Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET CEVDET YALÇINER
PROF. DR. SEVDA ZUHAL AKYÜREK
- Arazi örtüsü değişimlerinin kentsel ısı adalarına olan etkilerinin zamansal ve mekansal olarak araştırılması
Spatio-temporal analyses of land cover changes and its impacts on urban heat islands
BAHADIR ÇELİK
Doktora
Türkçe
2019
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞİNASİ KAYA