18-25 yaş arası gençlerde kronotip, fiziksel aktivite ve iyilik durumu ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between chronotype, physical activity and well-being in 18-25 aged youths
- Tez No: 985331
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜMİD KARLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Antrenörlük Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmanın amacı, 18-25 yaş arası gençlerde kronotip, fiziksel aktivite düzeyleri ve iyilik durumu ilişkisini incelemektir. Çalışma Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi'nde öğrenim gören 293 (103 kadın 190 erkek) ile gerçekleştirilmiştir. Veriler“İnsan Sirkadiyen Ritminde Sabahçıl-Akşamcıl Anketi”,“Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA)”ve“WHO-5 İyilik Durumu Ölçeği”kullanılarak toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 21,36 ± 1,76 olup, %64,8'i erkek, %35,2'si kadındır. Ortalama WHO-5 puanı 13,97 ± 4,81, kronotip puanı 45,46 ± 9,69 ve toplam MET değeri 13.979,74 ± 11.439,30 olarak bulunmuştur. Katılımcıların çoğunluğunun ara tip (%56,3) kronotipe sahip olduğu saptanmıştır. Erkeklerin şiddetli, orta şiddetli ve toplam fiziksel aktivite puanları kadınlardan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). WHO-5 puanları açısından da erkekler kadınlardan anlamlı biçimde daha yüksek ortalama değere sahiptir (p = 0,042). Kronotip grupları arasında iyilik durumu açısından anlamlı fark saptanmıştır (p = 0,001). Sabahçıla yakın ve ara tip bireylerin iyilik düzeyleri, akşamcıla yakın ve kesinlikle akşamcıl bireylerden daha yüksek bulunmuştur. Kronotip ile orta şiddetli fiziksel aktivite arasında da anlamlı fark belirlenmiştir (p = 0,001). Sabahçıla yakın ve ara tip katılımcıların orta şiddetli aktivite düzeyleri akşamcıla yakın ve kesinlikle akşamcıl bireylere göre daha yüksektir. Ayrıca fiziksel aktivite ve iyilik durumu arasında anlamlı pozitif ilişkiler gözlenmiştir. Bu bulgular, sabahçıl olma eğiliminin genç erişkinlerde daha yüksek fiziksel aktivite ve daha iyi psikolojik iyilik düzeyiyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Sirkadiyen uyumun ve düzenli fiziksel aktivitenin genç bireylerin yaşam kalitesini artırmada önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between chronotype, physical activity levels, and well-being in young adults aged 18-25. The study was conducted with 293 students (103 women and 190 men) enrolled at the Faculty of Sports Sciences, Bolu Abant İzzet Baysal University. Data were collected using the“Morning-Evening Human Circadian Rhythm Questionnaire,”the“International Physical Activity Questionnaire (IPAQ),”and the“WHO-5 Well-Being Scale.”The average age of the participants was 21.36 ± 1.76, with 64.8% being male and 35.2% female. The mean WHO-5 score was 13.97 ± 4.81, the chronotype score was 45.46 ± 9.69, and the total MET value was 13979.74 ± 11439.30. The majority of participants (56.3%) were found to have an intermediate chronotype. Men's severe, moderate, and total physical activity scores were significantly higher than women's (p<0.05). Men also had significantly higher mean WHO-5 scores than women (p = 0.042). A significant difference in well-being was found between chronotype groups (p = 0.001). The well-being levels of individuals who were close to being morning types and intermediate types were found to be higher than those who were close to being evening types and definitely evening types. A significant difference was also determined between chronotype and moderate physical activity (p = 0.001). The moderate activity levels of participants who were close to being morning types and intermediate types were higher than those who were close to being evening types and definitely evening types. Furthermore, significant positive relationships were observed between physical activity and well-being. These findings indicate that a tendency toward morningness is associated with higher physical activity and better psychological well-being in young adults. They reveal that circadian alignment and regular physical activity play an important role in improving the quality of life of young individuals.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde interosepsiyonun yeme davranışları ve kronotip ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between interoception, eating behaviors, and chronotype in children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder
ZELİHA ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Psikiyatriİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ MERAL
- 18-25 yaş arası gençlerde sahte sosyal statü yaratma ile sosyal medya kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysing the relation between social media and young people aged between 18-25 who create fake social status
EZGİ BURCU YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR ÖZTÜRK
- 18-25 yaş arası İnönü Üniversitesi öğrencilerinde internet bağımlılığının depresyon ve yalnızlık ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Investigation of the relationship between internet addiction and demographic characteristics, depression and loneliness in İnönü University students
ZEHRA YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile Hekimliğiİnönü ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU KAYHAN TETİK
- 18-25 yaş arası üniversite öğrencilerindeki internet bağımlılığının sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum üzerine etkisi
The effect of internet addiction in university students between 18-25 years old on attitude of healthy nutrition
MERYEM NUR ALAMEHMET
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN HÜSREV HATEMİ
- Evinden uzakta yaşayan 18-25 yaş arası üniversite öğrencilerinde motivasyonel görüşme tekniğinin yalnızlık düzeyleri üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of motivational interviewing technique on loneliness levels in university students aged 18-25 living far from home: Randomized controlled study
AYKUT KARADEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikKto Karatay ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA GÜNDOGDU