Geri Dön

18-25 yaş arası gençlerde kronotip, fiziksel aktivite ve iyilik durumu ilişkisinin incelenmesi

Investigation of the relationship between chronotype, physical activity and well-being in 18-25 aged youths

  1. Tez No: 985331
  2. Yazar: GAMZE KILIÇ KAYA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ÜMİD KARLI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Spor, Sports
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Antrenörlük Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çalışmanın amacı, 18-25 yaş arası gençlerde kronotip, fiziksel aktivite düzeyleri ve iyilik durumu ilişkisini incelemektir. Çalışma Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi'nde öğrenim gören 293 (103 kadın 190 erkek) ile gerçekleştirilmiştir. Veriler“İnsan Sirkadiyen Ritminde Sabahçıl-Akşamcıl Anketi”,“Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA)”ve“WHO-5 İyilik Durumu Ölçeği”kullanılarak toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 21,36 ± 1,76 olup, %64,8'i erkek, %35,2'si kadındır. Ortalama WHO-5 puanı 13,97 ± 4,81, kronotip puanı 45,46 ± 9,69 ve toplam MET değeri 13.979,74 ± 11.439,30 olarak bulunmuştur. Katılımcıların çoğunluğunun ara tip (%56,3) kronotipe sahip olduğu saptanmıştır. Erkeklerin şiddetli, orta şiddetli ve toplam fiziksel aktivite puanları kadınlardan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). WHO-5 puanları açısından da erkekler kadınlardan anlamlı biçimde daha yüksek ortalama değere sahiptir (p = 0,042). Kronotip grupları arasında iyilik durumu açısından anlamlı fark saptanmıştır (p = 0,001). Sabahçıla yakın ve ara tip bireylerin iyilik düzeyleri, akşamcıla yakın ve kesinlikle akşamcıl bireylerden daha yüksek bulunmuştur. Kronotip ile orta şiddetli fiziksel aktivite arasında da anlamlı fark belirlenmiştir (p = 0,001). Sabahçıla yakın ve ara tip katılımcıların orta şiddetli aktivite düzeyleri akşamcıla yakın ve kesinlikle akşamcıl bireylere göre daha yüksektir. Ayrıca fiziksel aktivite ve iyilik durumu arasında anlamlı pozitif ilişkiler gözlenmiştir. Bu bulgular, sabahçıl olma eğiliminin genç erişkinlerde daha yüksek fiziksel aktivite ve daha iyi psikolojik iyilik düzeyiyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Sirkadiyen uyumun ve düzenli fiziksel aktivitenin genç bireylerin yaşam kalitesini artırmada önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to examine the relationship between chronotype, physical activity levels, and well-being in young adults aged 18-25. The study was conducted with 293 students (103 women and 190 men) enrolled at the Faculty of Sports Sciences, Bolu Abant İzzet Baysal University. Data were collected using the“Morning-Evening Human Circadian Rhythm Questionnaire,”the“International Physical Activity Questionnaire (IPAQ),”and the“WHO-5 Well-Being Scale.”The average age of the participants was 21.36 ± 1.76, with 64.8% being male and 35.2% female. The mean WHO-5 score was 13.97 ± 4.81, the chronotype score was 45.46 ± 9.69, and the total MET value was 13979.74 ± 11439.30. The majority of participants (56.3%) were found to have an intermediate chronotype. Men's severe, moderate, and total physical activity scores were significantly higher than women's (p<0.05). Men also had significantly higher mean WHO-5 scores than women (p = 0.042). A significant difference in well-being was found between chronotype groups (p = 0.001). The well-being levels of individuals who were close to being morning types and intermediate types were found to be higher than those who were close to being evening types and definitely evening types. A significant difference was also determined between chronotype and moderate physical activity (p = 0.001). The moderate activity levels of participants who were close to being morning types and intermediate types were higher than those who were close to being evening types and definitely evening types. Furthermore, significant positive relationships were observed between physical activity and well-being. These findings indicate that a tendency toward morningness is associated with higher physical activity and better psychological well-being in young adults. They reveal that circadian alignment and regular physical activity play an important role in improving the quality of life of young individuals.

Benzer Tezler

  1. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde interosepsiyonun yeme davranışları ve kronotip ile ilişkisinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between interoception, eating behaviors, and chronotype in children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder

    ZELİHA ÇETİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Psikiyatriİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ MERAL

  2. 18-25 yaş arası gençlerde sahte sosyal statü yaratma ile sosyal medya kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Analysing the relation between social media and young people aged between 18-25 who create fake social status

    EZGİ BURCU YILDIZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Psikolojiİstanbul Okan Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZGÜR ÖZTÜRK

  3. 18-25 yaş arası İnönü Üniversitesi öğrencilerinde internet bağımlılığının depresyon ve yalnızlık ile ilişkisinin değerlendirilmesi

    Investigation of the relationship between internet addiction and demographic characteristics, depression and loneliness in İnönü University students

    ZEHRA YILMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Aile Hekimliğiİnönü Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU KAYHAN TETİK

  4. 18-25 yaş arası üniversite öğrencilerindeki internet bağımlılığının sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum üzerine etkisi

    The effect of internet addiction in university students between 18-25 years old on attitude of healthy nutrition

    MERYEM NUR ALAMEHMET

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Beslenme ve DiyetetikHaliç Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN HÜSREV HATEMİ

  5. Evinden uzakta yaşayan 18-25 yaş arası üniversite öğrencilerinde motivasyonel görüşme tekniğinin yalnızlık düzeyleri üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma

    The effect of motivational interviewing technique on loneliness levels in university students aged 18-25 living far from home: Randomized controlled study

    AYKUT KARADEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    HemşirelikKto Karatay Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA GÜNDOGDU