Geri Dön

Farklı kabak genotiplerinin tuz stresine toleransdüzeylerinin belirlenmesi

Determination of salt stress tolerance levels of differentsquash genotypes

PDF İndir

  1. Tez No: 985502
  2. Yazar: ABDÜLKADİR KESKİN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ŞEBNEM KUŞVURAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ziraat, Agriculture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarım ve Yaşam Bilimleri Anablim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, yirmi farklı kabak genotipinin tuz stresine tolerans düzeylerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, genotiplere ait tohumlar, 2:1 oranında torf ve perlit karışımı içeren, 12 L hacmindeki saksılara ekilmiştir. Ekimden itibaren 39. günde stres uygulamalarına başlanmış ve başlangıçta 50 mM NaCl dozu kullanılarak tuz konsantrasyonu kademeli şekilde artırılarak nihai olarak 150 mM NaCl seviyesine ulaşılmıştır. Tuz stresine on sekiz gün süreyle maruz bırakılan bitkiler, hasat edilerek çeşitli ölçüm ve analizlere tabi tutulmuştur. Genotiplerin tuz stresine dayanıklılık düzeylerini belirlemek üzere skala değerlendirmesi yapılmış; ayrıca yeşil aksam yaş ve kuru ağırlığı, gövde uzunluğu ve kalınlığı, yaprak alanı, yaprak oransal su içeriği, membran zararlanma indeksi (MZİ), SPAD değeri ile yeşil aksamda Na, Cl, K ve Ca iyon içerikleri analiz edilmiştir. Skala değerlendirmesinde, GTK-11 ve GTK-13 genotipleri, 1,33 değerleri ile kontrol bitkilerine en yakın gelişimi sergilemiş; buna karşılık, GTK-18 genotipi 5,0 skala değeri ile tuz stresinden en fazla etkilenen ve zarar gören genotip olarak saptanmıştır. Uygulanan 150 mM NaCl tuz stresi, yeşil aksam yaş ve kuru ağırlığı, gövde boyu ve çapı, yaprak alanı, yaprak oransal su içeriği (YOSİ) ve SPAD değerlerinde farklı oranlarda azalmaya yol açmıştır. Kontrol bitkileriyle karşılaştırıldığında, kayıpların daha düşük düzeyde gerçekleştiği genotipler GTK-6, GTK-10, GTK-11 ve GTK-13 olarak belirlenirken; en yüksek kayıplar ise GTK-5, GTK-14, GTK-17, GTK-18 ve GTK-29 genotiplerinde gözlenmiştir. Tuz stresi, membran zararlanma indeksini (MZİ) ortalama %43 oranında artırmıştır. Bunun yanı sıra, tüm genotiplerde stres uygulaması sonucunda Na ve Cl iyon içeriklerinde kontrol bitkilerine kıyasla sırasıyla ortalama %570 ve %589 oranında artış meydana gelmiştir. Toksik iyon birikimi bakımından daha seçici davranarak bünyesinde daha düşük düzeyde Na ve Cl iyonu biriktiren genotipler GTK-6, GTK-10, GTK-11 ve GTK-13 olurken; GTK-4, GTK-8, GTK-14 ve GTK-19 genotiplerinde bu iyonların birikimi en yüksek düzeyde gerçekleşmiştir. Öte yandan, K ve Ca iyon içerikleri, 150 mM NaCl uygulamasıyla sırasıyla %45,76 ve %43,00 oranında azalmıştır. Bu azalma GTK-10, GTK-11 ve GTK-13 genotiplerinde daha sınırlı düzeyde kalırken; GTK- 5, GTK-14, GTK-17 ve GTK-18 genotiplerinde K ve Ca iyon içeriklerinde kayıplar daha belirgin olmuştur. Elde edilen tüm veriler ışığında, erken gelişim döneminde gerçekleştirilen bu çalışmada GTK- 6, GTK-10, GTK-11 ve GTK-13 genotiplerinin tuz stresine toleranslı, GTK-5, GTK-17, GTK-18 ve GTK-19 genotiplerinin ise tuz stresine hassas olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Özet (Çeviri)

This research was conducted to determine the salt stress tolerance levels of twenty different squash genotypes. In the study, seeds of the genotypes were sown in 12 L pots containing a 2:1 mixture of peat and perlite. Stress treatments were started on the 39th day after sowing and an initial dose of 50 mM NaCl was used until the salt concentration was gradually increased until a final level of 150 mM NaCl was reached. Plants exposed to salt stress for eighteen days were harvested and subjected to various measurements and analyses. Scale assessment was carried out to determine the salt stress tolerance levels of the genotypes; in addition, green part fresh and dry weight, stem length and thickness, leaf area, leaf relative water content, membrane injury index (MII), SPAD value as well as Na, Cl, K and Ca ion contents in green part were analyzed. In the scale assessment, GTK-11 and GTK-13 genotypes exhibited the closest development to control plants with values of 1.33; On the other hand, GTK-18 genotype was determined to be the most affected and damaged genotype by salt stress with a scale value of 5.0. The applied 150 mM NaCl salt stress caused decreases in green parts fresh and dry weight, stem length and diameter, leaf area, leaf relative water content (RLWC) and SPAD values at different rates. Compared to control plants, the genotypes with lower losses were GTK-6, GTK-10, GTK-11 and GTK-13; the highest losses were observed in GTK-5, GTK-14, GTK-17, GTK-18 and GTK-29 genotypes. Salt stress increased the membrane damage index (MII) by an average of 43%. In addition, as a result of stress application in all genotypes, Na and Cl ion contents increased by an average of 570% and 589%, respectively, compared to control plants. While the genotypes that were more selective in terms of toxic ion accumulation and accumulated lower levels of Na and Cl ions were GTK-6, GTK-10, GTK-11 and GTK-13, the accumulation of these ions was highest in GTK-4, GTK-8, GTK-14 and GTK-19 genotypes. On the other hand, K and Ca ion contents decreased by 45.76% and 43.00%, respectively, with the application of 150 mM NaCl. While this decrease was more limited in GTK-10, GTK-11 and GTK-13 genotypes, losses in K and Ca ion contents were more pronounced in GTK-5, GTK-14, GTK-17 and GTK-18 genotypes. In the light of all the data obtained, it was concluded that GTK-6, GTK-10, GTK-11 and GTK-13 genotypes were tolerant to salt stress, while GTK-5, GTK-17, GTK-18 and GTK-19 genotypes were sensitive to salt stress in this study carried out in the early development period.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    284890

    Kabakta (Cucurbita pepo L.) tuz stresine toleransın belirlenmesinde antioksidant enzim aktivitelerinin in vitro ve in vivo olarak incelenmesi

    Investigetion of some antioxidant enzyme aktivities in sguash genotypes under salt stress in terms of in vitro and in vivo

    ŞENAY SEVENGÖR TEPE

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    ZiraatAnkara Üniversitesi

    Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞEBNEM ELLİALTIOĞLU

  2. Tez No

    826764

    Farklı tuz dozlarının Erciş domates ve lahana genotiplerinde tohum çimlenmesine etkileri

    The effects of different salt doses on seed germination in Erciş tomato and yalova genotypes

    ALTAN ÇETİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    ZiraatVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TURGAY KABAY

  3. Tez No

    464713

    Aşılı hıyar fidesi üretiminde anaç olarak kullanılacak bazı kabak (Cucurbita spp.) genetik kaynaklarının tuzluluğa tolerans seviyelerinin belirlenmesi

    Determination of salinity tolerance levels of some winter squash and pumpkin (Cucurbita spp.) genetic resources as rootstocks for grafted cucumber seedling production

    SONGÜL YILDIZ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    ZiraatOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET BALKAYA

  4. Tez No

    676309

    Tuz stresi altında melatonin uygulamalarının soğan (Allium cepa L.) bitkisinin verim ve kalite parametreleri üzerine etkileri

    Effects of melatonin applications on onion's (Allium cepa L.) yield and quality parameters under salt stress

    FATMA YAĞMUR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    ZiraatErciyes Üniversitesi

    Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FATİH HANCI

  5. Tez No

    609908

    Kurağa tepkileri farklı çerezlik kabak genotiplerinin tolerans mekanizmalarının belirlenmesi

    Determination of the tolerance mechanisms of drought reactions in different confectionary pumpkin genotypes

    CANAN ÜSTÜN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    ZiraatSelçuk Üniversitesi

    Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET HAMURCU

Geri Dön