Türkiye Papaver L. cinsi Rhoeadium Spach seksiyonu (Papaveraceae) taksonları üzerine farmasötik botanik çalışmalar
Pharmaceutical botanical studies on the taxa of Papaver L. sect. Rhoeadium Spach (Papaveraceae) in Türkiye
- Tez No: 985816
- Danışmanlar: PROF. DR. YAVUZ BÜLENT KÖSE, PROF. DR. OSMAN TUGAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Botanik, Pharmacy and Pharmacology, Botany
- Anahtar Kelimeler: Biyolojik aktivite, Fitokimyasal analiz, Papaver, Taksonomi, Uçucu yağ bileşimi, Biological activity, Essential oil composition, Phytochemical analysis, Papaver, Taxonomy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Farmasötik Botanik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Papaver cinsinin Rhoeadium seksiyonuna ait 13 takson taksonomik, anatomik, palinolojik, tohum mikromorfolojisi, moleküler ve fitokimyasal açıdan kapsamlı biçimde değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı, taksonların taksonomik sınırlarını netleştirmek, filogenetik ilişkilerini ortaya koymak ve fitokimyasal içeriklerini biyolojik aktiviteleriyle ilişkilendirmektir. Taksonomik çalışmalar sonucunda daha önce Türkiye Florası'nda seksiyona ait 16 takson var iken çalışma sonucunda bu sayı 13'e düşmüştür. Anatomik çalışmalarda kök, gövde, yaprak ve kaliks çalışılmış, taksonlar arası ayırt edici doku farklılıkları görülmüştür. Polenlerin tamamı trikolpat tipte olup, yüzey ornamentasyonu mikroekinat–retikulat veya perforat formda değişmiştir. Tohum mikromorfolojisi, antiklinal duvar varyasyonlarının takson düzeyinde tanısal önem taşıdığını göstermiştir. ITS ve kloroplast gen bölgelerine dayalı filogenetik analizler (PP = 1.0; BS = 100), cinsin monofiletik yapısını doğrulamış ve üç ana kladın varlığını ortaya koymuştur. Fitokimyasal analizlerde, YPSK–KS/KS yöntemiyle toplam 108 bileşik tanımlanmıştır (34 alkaloit, 74 fenolik/flavonoit). Mikrodistilasyon yöntemiyle elde edilen uçucu yağda 85 bileşen tespit edilmiştir. Toplam fenolik madde (TPC) içeriği 28.6–147.8 mg GAE/g aralığında değişmiş ve DPPH radikal süpürücü aktivitesi (%17.41–46.48) ile pozitif korelasyon göstermiştir. LOX inhibisyonu en yüksek düzeyde P. dubium subsp. laevigatum (%50.43) ve P. purpureomarginatum (%49.70) taksonlarında saptanmıştır. Etanol ekstreleri antibakteriyel ve antikandidal yönden zayıf aktivite göstermiştir. Sonuç olarak, bu çalışmada Papaver cinsi Rhoeadium seksiyonu taksonları anatomik, palinolojik, moleküler, biyolojik aktivite ve fitokimyasal içerik olarak ayrıntılı bir şekilde çalışılarak sonraki çalışmalara temel oluşturacak özgün veriler ortaya çıkarılmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, thirteen taxa belonging to the section Rhoeadium of the genus Papaver were comprehensively evaluated in terms of taxonomy, anatomy, palynology, seed micromorphology, molecular characteristics, and phytochemical composition. The main objectives were to clarify the taxonomic boundaries of the taxa, elucidate their phylogenetic relationships, and correlate their phytochemical profiles with biological activities. As a result of the taxonomic assessments, the number of taxa previously reported for this section in the Flora of Turkey was revised from sixteen to thirteen. Anatomical investigations of the root, stem, leaf, and calyx revealed distinct interspecific differences in tissue organization. All pollen grains were of the tricolpate type, with exine ornamentation ranging from microechinate–reticulate to perforate forms. Seed micromorphological analysis indicated that variations in anticlinal wall patterns possess diagnostic value at the taxon level. Phylogenetic analyses based on ITS and chloroplast gene regions (PP = 1.0; BS = 100) confirmed the monophyletic structure of the genus and revealed the presence of three main clades. Phytochemical analyses, performed using the LC-MS/MS method, identified a total of 108 compounds (34 alkaloids and 74 phenolic/flavonoit derivatives). Additionally, 85 volatile constituents were characterized in the essential oil obtained by microdistillation. The total phenolic content (TPC) ranged from 28.6 to 147.8 mg GAE/g and showed a positive correlation with DPPH radical scavenging activity (17.41– 46.48%). Lipoxygenase (LOX) inhibition was highest in P. dubium subsp. laevigatum (50.43%) and P. purpureomarginatum (49.70%). Ethanol extracts exhibited weak antibacterial and anticandidal activities. Overall, this study provides detailed and original data on the anatomy, palynology, molecular structure, biological activity, and phytochemical composition of Papaver sect. Rhoeadium taxa, thereby establishing a valuable foundation for future multidisciplinary research.
Benzer Tezler
- Türkiye doğal florasında yetişen Papaver cinsi Oxytona seksiyonuna ait gen havuzunun ISSR tekniği ile genetik karakterizasyonu
Molecular characterization of gene pool of Papaver genus Oxytona section grown in wild flora of Turkey by ISSR technique
TUĞBA GÜRKÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
BiyolojiGaziosmanpaşa ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSKENDER PARMAKSIZ
- Investigation of genetic diversity, phylogenetic and chemotaxonomic relationships in some opium poppy (papaver somniferum l.) cultivars in Turkey
Türkiye'deki bazı haşhaş (papaver somniferum l.) kültür varyetelerinde genetik çeşitlilik, kemotaksonomik ve filogenetik ilişkilerin araştırılması
UĞUR ŞEN
Doktora
İngilizce
2017
BotanikMarmara ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM İLKER ÖZYİĞİT
DOÇ. DR. ERTUĞRUL FİLİZ
- Papaver rhoeas L. ve Papaver dubıum L. subsp. laevıgatum (m.bıeb.) kadereıt taksonlarının anatomik, palinolojik ve tohum yüzeyi özellikleri
Anatomical, palynological and seed surface characteristics of taxa Papaver rhoeas L. and Papaver dubium L. subsp. laevigatum (m.bieb.) kadereit
HASAN ÖZESKİCİLER
- Papaver somniferum L. arı polenlerinin palinolojik analizleri, protein içeriği ve antioksidan etkisinin araştırılması
Palinological analysis, protein content and antioxidant effect of papaver somniferum L. bee pollen
DİNÇER ÇOBANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyolojiBingöl ÜniversitesiArı ve Arı Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASİN DEMİR
- Batman ve Şanlıurfa buğday alanlarında bulunan yabancı otlar ile yabani hardal (Sinapis arvensis L.) ve kısır yabani yulaf (Avena sterilis L.)'ın bazı biyolojik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of weed species and some biological characteristics of wild mustard (Sinapis arvensis L.) and sterile oat (Avena sterilis L.) in wheat areas in batman and Şanlıurfa provinces
ERDAL ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatMustafa Kemal ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN ÜREMİŞ