Metabolik sendromlu hastalarda sirkadiyen ritim gen varyantlarının araştırılması ve klinik parametrelerle karşılaştırılması
Investigation of circadien rhytm gene variants and their relevance with clinical parameters in patients with metabolic syndrome
- Tez No: 986057
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NACİ ŞENKAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Metabolik sendrom, Obezite, Polimorfizm-genetik, Sirkadiyen ritim, İnsülin direnci, metabolic syndrome, circadien rhytm genes, polymorphism, Obesity, Polymorphism-genetic, Circadian rhythm, Insulin resistance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Metabolik sendrom (MetS), kardiyovasküler hastalık (KVH) ve tip 2 diabetes mellitus (DM) gelişme riski yüksek olan, ortak patofizyolojik mekanizmalara sahip bir hasta alt grubunu tanımlar. Bu sendromda insülin direnci, obezite, aterojenik dislipidemi ve hipertansiyon (HT) gibi başlıca kardiyovasküler risk faktörleri bir arada bulunur. Latincede circa ve dien sözcüklerinin bir araya gelmesiyle oluşan sirkadiyen 'yaklaşık bir gün' anlamına gelir. 24 saatlik salınımlar gösteren sirkadiyen ritimler uyku-uyanıklık döngülerini, metabolik ve hormonal düzenlemeleri kontrol eder. Giderek artan sayıda araştırma, sirkadiyen ritmin bozulmasını metabolik sağlık için bir risk faktörü olarak tanımlamıştır. Ancak altta yatan biyolojik temel karmaşıktır ve moleküler mekanizmalar tam olarak bilinmemektedir. Sirkadiyen ritim bozukluğu obezite, DM, HT, KVH ve MetS'nin tüm bileşenleriyle ilişkilendirilmiştir. Amaç: Bu çalışmada, metabolik sendromlu hastalarda, bu durumun patogenezinde rol oynayan sirkadiyen ritim genlerinde fonksiyonel polimorfizmleri belirleyerek ve klinik parametrelerle karşılaştırarak hastalığın tanı, tedavi ve prognozuna yönelik klinik kullanımda karşılığı olabilecek sonuçlar elde etmek amaçlanmıştır. Hastalar ve Yöntemler: Çalışmaya Eylül-Aralık 2023 tarihleri arasında polikliniğimize başvurmuş olan gönüllülerden 200 MetS hastası ve 104 sağlıklı kontrol dahil edildi. Katılımcıların demografik, antropometrik, laboratuvar, klinik verileri kaydedildi. Ayrıca kan örneklerinden lökosit ve DNA izolasyonu yapıldı. Bu çalışmada CLOCK geni rs1801260, BMAL1 geni rs7950226 ve CRY1 geni rs2287161 polimorfizmlerinin genotiplendirmesi PCR- RFLP (Restriction fragment length polymorphism = RFLP) yöntemiyle gerçekleştirildi. Nicel veriler ANOVA, Kruskal–Wallis ve Mann–Whitney U testleri ile analiz edilmiştir. Nitel verilerin değerlendirilmesinde Ki-kare testi; gerekli koşulların sağlanmadığı durumlarda ise Fisher testi kullanılmıştır. Bulgular: MetS ile sağlıklı kontrol grubunu karşılaştırdığımızda MetS'li hasta grubunda CRY1 geni rs2287161 varyantı GC genotipi kontrol grubundan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksek saptanmıştır. Gruplar arasında BMAL1 geni rs7950226 varyantı AA/GA/GG genotipleri dağılımı anlamlı (p>0.05) farklılık göstermemiştir. CLOCK geni rs1801260 2 varyantı TT/TC/CC genotipleri dağılımı da anlamlı (p>0.05) farklılık göstermemiştir. Genotipler klinik parametrelerle karşılaştırıldığında; MetS'li hastalarda BMAL1 (rs7950226) geni AA genotipine sahip grupta açlık kan şekeri (AKŞ) GA ve GG olan gruplardan anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. BMAL1 (rs7950226) geni genotipi AA olan ve GA-GG olan hastaların ayrımında AKŞ 140 cut off değerinin anlamlı etkinliği gözlenmiştir. Sonuçlar: Sonuç olarak bu çalışma CRY1 geni rs2287161 polimorfizminin toplumumuzda MetS ile ilişkili olabileceğini, bu polimorfizmin MetS riski için öngörücü bir biyobelirteç olabileceğini göstermiştir. Ayrıca literatürdeki çalışmalara benzer şekilde BMAL1 geni rs7950226 polimorfizmi ile AKŞ yüksekliği arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Ancak MetS ile CLOCK ve BMAL1 gen polimorfizmleri arasındaki ilişki bilinenin aksine çalışmamızda anlamlı bulunmamıştır. Türk toplumunda sirkadiyen ritim gen polimorfizmleri ile MetS arasındaki ilişkiyi araştırmak için daha büyük örneklem boyutlarına sahip çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Investigation of Circadien Rhytm Gene Variants and Their Relevance with Clinical Parameters in Patients with Metabolic Syndrome Introduction: Metabolic Syndrome (MetS) is descriptive of a patient group which has a high risk of developing Type 2 diabetes mellitus and cardiovascular disease through common pathophysiologic pathways. This patient group has many cardiovascular risk factors like insulin resistance, obesity and atherogenic dyslipidemia. The word 'circadien' originates from the latin words 'circa' and 'dien' which give the meaning of 'approximately one day'. Circadien Rhytm which has a time period of 24 hours controls the sleep-wake cycle and regulates the metabolic and hormonal system. Ever-increasing researches define the disturbances in circadien rhytm as a risk factor for metabolic health, however the biological grounds are very complicated and the molecular mechanisms are not fully understood yet. Disturbances in circadien rhytm is associated with obesity, diabetes, hypertension, cardiovascular diseases and metabolic syndrome. Aim: This resarch aims to find results that may help in diagnosing, treating and defining the prognosis of metabolic syndrome patients by identifying the functional polymorphysm in circadien rhytm genes and comparing them with relevant clinical parameters. Method: 200 MetS patients and 104 healthy control patients who applied to our outpatient cilinic between the months of September 2023 and December 2023 volunteered and got included in our research. The demographic, anthrophometric, clinical and laborotary data of the patients were recorded. In addition, Isolation of leucocytes and DNA from the blood samples was performed. Genotyping of CLOCK gene rs1801260, BMAL1 gene rs7950226 and CRY1 gene rs2287161 polymorphisms was executed by the PCR-RFLP ( Restriction fragment length polymorphism) method. The quantitative data analysis was done with ANOVA, Kruskalwallis and Mann-Whitney U Test whereas the qualitative data analysis was done with chi-square test and with Fischer test when chi-square test is not suitable. Results: The comparison between the MetS and the healthy control patient group showed that CRY1 gene rs2287161 variant GC genotype is statistically more common in the MetS patient group. (p<0.05) There was no statistically significant difference in the BMAL1 gene rs7950226 variant AA/GA/GG genotypes between the groups. ( p<0.05) The CLOCK gene rs1801260 variant TT/TC/CC genotypes also showed no statistically significant difference. ( p<0.05) The comparison between the genotypes and the clinical parameters revealed that in MetS patient group, the ones with BMAL1 rs7950226 gene AA genotype has higher fasting glucose level than the ones with GA and GG genotype when the cutoff value for the fasting glucose was determined to be 140 mg/dl. Conclusion: In conclusion, this resarch revealed that CRY1 rs2287161 gene polymorphism can be associated with MetS and can be a predictive biomarker for developing MetS in Turkish society. Furthermore, similarly with previous reseaches in the literature, a significant correlation between the BMAL1 gene rs7950226 polymorphysm and fasting blood glucose levels was found. However, in contrast to previous researches in the literature, there was no significant correlation between MetS and CLOCK gene polymorphysms and between MetS and BMAL1 gene polymorphysms. In order to investigate the relationship between the circadien rhytm gene polymorphysms and metabolic syndrome in Turkish society, researches with larger sample groups are needed.
Benzer Tezler
- Sirkadyen saat ilişkili Rev-erb gen varyasyonlarının koroner arter hastalarında metabolik etkilerinin araştırılması
Investigation of the metabolic effects of circadian clock-related Rev-erb gene variations in coronary artery patients
RUKİYE YEŞİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Moleküler Tıpİstanbul ÜniversitesiMoleküler Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA YILMAZ AYDOĞAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FATİH SEYHAN
- Metabolik sendromu olan ve olmayan şizofreni tanılı hastalarda uyku kalitesi, kronotip ve gece yemenin karşılaştırılması
A comparison of sleep quality, chronotype and night eating in patients with and without metabolic syndrome
MERVE GÜMÜŞAY UĞUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR ÇETİNAY AYDIN
- Bipolar bozukluk hastalarında akut mani ve remisyon dönemlerinde sirkadiyen ritim ile triptofan yolak parametreleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the circadian rhythm and tryptophan pathway parameters in the periods of acute mania and remission in patients with bipolar disorder
ELİF YAVUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriSelçuk ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÜRŞAT ALTINBAŞ
- Remisyon dönemindeki bipolar bozukluk tanılı hastalarda, bipolar bozukluk hastalarının sağlıklı kardeşlerinde ve sağlıklı grupta uyku kalitesi, kronotip, metabolik sendrom, risk alma davranışı ve dürtüsellik ilişkisinin incelenmesi ve karşılaştırılması
Investigation and comparison of the relationship between sleep quality, chronotype, metabolic syndrome, risk-taking behavior, and impulsivity in patients with bipolar disorder in remission, healthy siblings of bipolar patients, and a healthy control group
SÜMEYYE BEYDA YAMAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN KAYA
- Vardiyalı çalışanlarda obstrüktif uyku apne sendromu riskini artıran faktörler
Factors increasing the risk of obstructive sleep apnea syndrome in shift workers
SEDA RABİA TOKSOY PENÇERECİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Göğüs HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİKE BAĞNU YÜCEEGE