Türkiye'deki gentianeae (gentianaceae) tribusu üzerinde mikromorfolojik ve anatomik çalışmalar
Micromorphological and anatomical studies on the tribe gentianeae (gentianaceae) in Türkiye
- Tez No: 986114
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ÇİÇEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Botanik, Anatomi, Biyoloji, Botany, Anatomy, Biology
- Anahtar Kelimeler: Anatomi, Bitki taksonomisi, Mikromorfoloji, Anatomy, Plant taxonomy, Micromorphology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Türkiye'deki Gentianeae tribusunun 4 cinsine ait 19 takson anatomik ve mikromorfolojik olarak incelenmiştir. Çalışmalarda ışık ve elektron mikroskobu görüntüleri kullanılmıştır. Çalışılan taksonlara istatistiksel analizler (PCA, kümeleme, bağımsız t-testi ve Mann-Whitney U testi) uygulanarak karakterlerin taksonomik önemi ve taksonların akrabalık ilişkileri hakkında fikir sahibi olmak amaçlanmıştır. Polen taneleri monad, radyal simetrili, isopolar ve trikolporat olarak gözlenmiştir. Polen şekilleri (P/E) çoğunlukla oblat-sferoidal, bazen subprolat ve bazen de prolat-sferoidal olarak belirlenmiştir. Ornamentasyon tipi, çoğunlukla striat-perforat veya striat-retikülat (bazen striat, rugulat, retikülat, retikülat, rugulat-perforat) olarak gözlenmiştir. Tohum yüzey şekli genellikle retikülat, bazen rugoz ve striat olarak gözlenmektedir. Gentiana cinsine ait palinolojik karakterler üzerine yapılan PCA ile varyansın %84,2 seviyesinde açıklanmıştır. Bu analizde; PC1 (ekvatoral eksen, Clt, por uzunluğu, por çapı, mezokolpiyum, apokolpiyum), PC2 (polar eksen, Clg, P/E) ve PC3 (ekzin, intin, Clg/Clt) grupları belirlenmiştir. Ayrıca kümeleme analizi ile palinolojik açıdan 3 grup oluşmuştur. Anatomik çalışmalara göre yapılan gruplandırmalar ile palinolojik gruplandırmalar farklılıklar göstermektedir. Palinolojik karakterler önceki çalışmalardaki sistematik gruplandırmalarla yakın (G. gelida ile G. boissieri, G. verna alttürleri, G. pyrenaica ile G. aquatica taksonları) sonuçlar gösterdiğinden önemlidir. Gentianella cinsine ait anatomik ve palinolojik kümeleme analizleri yakınlık göstermektedir. Swertia cinsine ait 2 taksonun ayrılmasında bazı palinolojik (polar eksen, Clg, Clg/Clt, Apokolpium ve ekzin), anatomik (iletim demeti kalınlığı, trake çapı, korteks parankiması çapı, gövde epidermis uzunluğu, yaprak eni, mezofil kalınlığı, yaprak ksilem çapı, üst ve alt epidermis uzunluğu) ve tohum morfolojisi (tohum uzunluk ve genişliği) karakterler bu iki tür arasında anlamlı farklılık göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines 19 taxa from 4 genera of the Gentianeae tribe in Türkiye using micromorphological and anatomical methods. Light and electron microscope images were used in the studies. Statistical analyses (PCA, clustering, t-test, Mann-Whitney U test) were performed to assess the taxonomic value of the characters and to understand relationships among taxa. Pollen grains were monad, radially symmetrical, isopolar, and tricolporate. Their shapes were mainly oblate-spheroidal, with some subprolate and prolate-spheroidal forms. Ornamentation was mostly striate-perforate or striate-reticulate, with occasional striate, rugulate, or rugulate-perforate types. The seed surface morphology is generally observed as reticulate, and occasionally as rugose or striate. Through PCA conducted on the palynological characteristics of the Gentiana genus, 84,2% of the total variance was explained. Three principal component groups were identified: PC1 (equatorial axis, Clt, pore length, pore diameter, mesocolpium, apocolpium), PC2 (polar axis, Clg, P/E), and PC3 (exine, intine, Clg/Clt). Additionally, three groups were formed based on cluster analysis of palynological characteristics. Anatomical and palynological groupings show differences. The palynological characteristics are important because they show similarities with the systematic classifications in previous studies (G. gelida and G. boissieri, G. pyrenaica and G. aquatica, the subspecies of G. verna). Anatomical and palynological cluster analyses of the Gentianella genus show similarity. In Swertia, two taxa differ significantly in certain palynological (polar axis, Clg, Clg/Clt, apocolpium, exine) and anatomical (vascular bundle thickness, trachea diameter, cortex parenchyma diameter, stem epidermis length, leaf width, mesophyll thickness, leaf xylem diameter, upper and lower epidermis length) traits.
Benzer Tezler
- Türkiye'deki Centaurium maritimum ve Centaurium serpentinicola türleri üzerinde taksonomik çalışmalar
Taxonomic studies on Centaurium maritimum and Centaurium serpentinicola species in Turkey
ABDULLAH ÇELİK
- Kütahya Gümüşdağı mevkiinde Censiyan'ın (Gentiana lutea L.) yayılış alanları ve yetişme ortamı özelliklerinin belirlenmesi.
Determination of distribution areas and habitat characteristics of Gentiana lutea L. in Kütahya Gümüşdağı area
CİHAN KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BotanikDumlupınar ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN TOPAL
- Türkiye'deki konut sorununun çözümünde endüstrileşmiş yapım yöntemlerinin yeri ve hücre sistemi ile yapılan tasarımda değişebilirliğe yönelik bir çalışma
A Study on the importance of the industrialized building methods in handling the housing problem in Turkey and the changeability in the box-unit design
NEJDET TANATMIŞ
- Türkiye'deki dış ticaret sermaye şirketlerinin dünyadaki benzerleriyle karşılaştırmalı analizi
Başlık çevirisi yok
ERTAN ŞİDE
- Türkiye'deki teknik ara insangücünün eğitimin ekonomik değeri kapsamındaki nitelikler açısından değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
L.IŞIL ÜNAL
Doktora
Türkçe
1987
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA AYDIN