Bir tıp fakültesindeki öğrencilerin sigara içme durumu ile erişkin tip dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between smoking status and adult attention deficit hyperactivity disorder among medical students
- Tez No: 986319
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜÇÜKCERAN, PROF. DR. NAZAN KARAOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: dikkat eksikliği, halk sağlığı, nikotin kullanımı, hiperaktivite bozukluğu, attention deficit, public health, nicotine use, hyperactivity disorder
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Ülkemizde ve dünya genelinde nikotin bağımlılığı ve tütün ürünleri kullanımı ciddi bir halk sağlığı sorunudur. Amacımız; erişkin popülasyonda çoğunlukla göz ardı edilen dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun tütün ürünleri kullanımına etkisi ve nikotin bağımlılığı ile arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışmanın evrenini Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencileri oluşturmaktadır. Teknolojinin ve sosyal medyanın yaygın kullanımı, sosyal medyada öğrenci gruplarının oluşturduğu grupların çokluğu, ulaşım kolaylığı nedeniyle katılımcılara sosyal medya, internet ortamında ulaşılması amaçlandı. Bu amaçla 'Google dökümanlar'da oluşturulan anketin linki WhatsApp, Gmail, Yahoo grupları gibi sosyal medya hesaplarından paylaşıldı. Link tıkladığında açılan ankette çalışma hakkında bilgi verildikten sonra çalışmaya katılmayı onaylayanların verileri analiz edildi. Yanısıra NEÜ Tıp Fakültesinde dersliklerde çalışmaya alınma kriterlerine uyan bireylere de sözlü ve yazılı onamları alındıktan sonra yüzyüze olarak anket doldurtuldu. Anket formunda katılımcıdan sosyodemografik veriler (yaşı, medeni durumu, vb) sorgulandıktan sonra; Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği ve Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi'ni doldurmaları istendi. Bulgular: Araştırmaya 361 tıp fakültesi öğrencisi katılmış olup, katılımcıların %54,3'ü erkek, %45,7'si kadındır. Öğrencilerin %25,5'i sigara kullanmaktadır. Sigara içenler arasında yüksek düzeyde nikotin bağımlılığı oranı %8,7 olarak saptanmıştır. Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği toplam puan ortalaması 28,45±10,66 olup, dikkat eksikliği ve hiperaktivite alt boyut puan ortalamaları sırasıyla 15,32±5,76 ve 15,14±6,37 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı yüksek düzeyde güvenilirlik göstermektedir (Cronbach's α=0,891). Kız öğrencilerin dikkat eksikliği (15,89±5,63), hiperaktivite (15,84±6,16) ve ASRS toplam puanlarının (29,56±10,44), erkek öğrencilere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görüldü (sırasıyla p=0,038; p=0,022; p=0,031). ASRS toplam puanları açısından“iyi”akademik başarı düzeyindeki öğrencilerin toplam ASRS puan ortalaması (25,72±10,24)“orta”başarı düzeyindekilere (29,93±9,79) kıyasla anlamlı düzeyde daha düşüktü (p=0,001). Benzer şekilde“iyi”başarı düzeyindeki öğrencilerin toplam ASRS puan ortalaması (25,72±10,24),“kötü”başarı düzeyindekilerden (35,31±11,85),“orta”başarı düzeyindeki öğrencilerinki (29,93±9,79),“kötü”başarı düzeyindekilerden (35,31±11,85) anlamlı düzeyde daha düşüktü (sırasıyla; p<0,01, p=0,012). Sigara içen öğrencilerin hiperaktivite (16,03±6,95) ve ASRS toplam puanları (29,50±11,72), sigara kullanmayanlara kıyasla daha yüksek olsa da; fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0,05). ASRS toplam puanı ile Fagerström toplam puanı arasında zayıf düzeyde pozitif bir ilişki gözlemlendi (r=0,199; p=0,057). Benzer şekilde dikkat eksikliği alt boyutu ve hiperaktivite alt boyutu ile Fagerström puanı arasında da zayıf pozitif yönde bir ilişki saptandı (sırasıyla r=0,181, p=0,084; r=0,197, p=0,059). Sonuç: Bu çalışmada, tıp fakültesi öğrencilerinde sigara kullanımı ile erişkin tip dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu belirtileri arasında doğrudan anlamlı bir ilişki saptanmasa da, akademik başarı düzeyi ile DEHB belirtileri arasında ters yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulundu. Ayrıca, üst sınıf öğrencilerinde sigara kullanımının daha yaygın olduğu ve kız öğrencilerin DEHB belirtilerinin erkeklere kıyasla daha yüksek olduğu gözlemlendi. Nikotin bağımlılığı düzeyinin düşük olması, erken müdahale için fırsatlar sunarken, öğrenci sağlığının desteklenmesi amacıyla kapsamlı önleyici ve rehabilitasyon programlarının geliştirilmesi önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: Nicotine addiction and tobacco use are serious public health problems in our country and globally. Our aim is to evaluate the impact of Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), a disorder often overlooked in the adult population, on tobacco use and its relationship with nicotine addiction. Materials and Methods: This descriptive study's population consisted of students at Necmettin Erbakan University's Faculty of Medicine. Due to the widespread use of technology and social media, the abundance of student groups on social media, and ease of access, the aim was to reach participants through social media and the internet. For this purpose, a link to a survey created in Google Docs was shared through social media accounts such as WhatsApp, Gmail, and Yahoo. After clicking the link, the survey opened, information about the study was provided, and data was analyzed from those who agreed to participate. Additionally, individuals who met the inclusion criteria were asked to complete the survey in person in classrooms at the NEÜ Faculty of Medicine after providing verbal and written consent. The survey form asked participants for sociodemographic information (age, marital status, etc.) and then they were asked to complete the Adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder Self-Report Scale and the Fagerstrom Nicotine Dependence Test. Results: 361 medical school students participated in the study, of which 54,3% were male and 45,7% were female. 25,5% of the students were smokers. A high level of nicotine addiction was found to be 8,7% among smokers. The mean total score on the Adult Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Self-Report Scale was 28,45±10,66, and the mean scores for the attention-deficit and hyperactivity subscales were 15,32±5,76 and 15,14±6,37, respectively. The internal consistency coefficient of the scale shows a high level of reliability (Cronbach's α=0,891). Attention deficit (15,89±5,63), hyperactivity (15,84±6,16) and ASRS total scores (29,56±10,44) were found to be significantly higher in female students compared to male students (p=0,038; p=0,022; p=0,031, respectively). In terms of total ASRS scores, the mean total ASRS score of students with“good”academic achievement (25,72±10,24) was significantly lower than that of those with“average”achievement (29,93±9,79) (p=0,001). Similarly, the mean total ASRS score of students with“good”achievement (25,72±10,24) was significantly lower than that of those with“poor”achievement (35,31±11,85) (p<0,01). In addition, the mean total ASRS score of students with“average”achievement (29,93±9,79) was significantly lower than that of those with“poor”achievement (35,31±11,85) (p=0,012). Although the hyperactivity (16,03±6,95) and ASRS total scores (29,50±11,72) of the smoking students were higher than those of the non-smokers, the difference was not found to be statistically significant (p>0,05). A weak positive correlation was observed between the ASRS total score and the Fagerström total score (r=0,199; p=0,057). Similarly, a weak positive correlation was found between the attention deficit subscale and the hyperactivity subscale and the Fagerström score (r=0,181, p=0,084; r=0,197, p=0,059 respectively). Conclusion: While this study found no direct significant relationship between cigarette smoking and symptoms of adult-type attention deficit hyperactivity disorder among medical students, a significant inverse relationship was found between academic achievement and ADHD symptoms. Furthermore, smoking was more prevalent among upper-class students, and female students had higher ADHD symptoms than males. While low levels of nicotine addiction provide opportunities for early intervention, it is crucial to develop comprehensive prevention and rehabilitation programs to support student health.
Benzer Tezler
- Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesindeki son sınıf öğrencileri ve hekimlerde tükenmişlik sendromu ve ilişkili faktörler
Burnout syndrome and related factors among medical schoool interns and physicians at Kutahya Health Sciences University Faculty of medicine
ENGİN KÖYLÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN KURTOĞLU
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp fakültesi öğrencilerinin aile bireylerinde ve sosyal çevresinde sigara içme durumu; sigara kullanımının zararları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları
Smoking status of Ondokuz Mayis University Medical Faculty students in family members and social environment; knowledge, attitudes and behaviors about the harms of smoking
ABDULKADİR YAYLAOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEKTAŞ MURAT YALÇIN
- Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dönem VI öğrencilerinin sigara içme sıklığı ve sigara kullanımına yönelik tutum ve davranışları
Smoking frequency, attitudes and behaviors of Grade VI Medical Students in Cumhuriyet University
TUĞBA KAYA CİNDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
- Meram Tıp Fakültesi öğrencilerinde uyku kalitesi üzerine fiziksel aktivite, anksiyete ve depresyon durumunun etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of physical activity, anxiety and depression status on sleep quality in meram medical faculty students
TALHA ÇİFCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZAN KARAOĞLU
- Üniversite öğrencilerinde intihar olasılığı ve ilişkili faktörler
Possibility of suicide and associated factors in university students
HATİCE SENA KARABULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiHarran ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY KOÇAKOĞLU