Türkiye'nin dış ticaret açığının sektörel dinamiklerinin incelenmesi
An analysis of the sectoral dynamics of Türkiye's foreign trade deficit
- Tez No: 986437
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHİTTİN ADIGÜZEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Dış Ticaret, Dış Ticaret Açığı, Dış Ticaret Fazlası, İhracat, İthalat, Dış Ticaret Dengesi, Foreign Trade, Foreign Trade Deficit, Foreign Trade Surplus, Export, Import, Foreign Trade Balance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küreselleşmenin 1980'den sonra ivme kazanmasıyla, ekonomik, siyasi, kültürel ve sosyal hayatı derinlemesine etkileyen bir değişimi beraberinde getirmiştir. Bu değişimin ekonomi alanında, dış ticaretin önemini arttırmıştır. Bu bağlamda, ekonomik alanın ulusal sınırların ötesine yayılmasını ve ülkeler arasındaki bağımlılığın artmasına yol açmıştır. Türkiye, küreselleşmenin getirdiği fırsatları değerlendirerek, ekonomik ve sosyal kalkınmasını sürdürülebilir bir şekle getirmelidir. Bu doğrultuda, stratejik planlamalar yaparak ve uzun vadeli politikalar oluşturarak, kronik bir durum haline gelmiş olan dış ticaret açığını azaltarak dengelemelidir. Bu çalışma, Türkiye'nin dış ticaret açığının sektörel dinamiklerini, son 20 yılın dış ticaret açığı ve fazlası arasındaki ilişkiyi ele almaktadır. Öncelikle dış ticaret kavramı tanımlanarak, Türkiye'nin dış ticaret tarihine kısa bir göz atılmaktadır. Daha sonra, dış ticaret açığının boyutları ve hangi sektörlerde daha fazla dış ticaret açığı yaşandığı üzerinde durularak, bu açığın azaltılması veya dengelenmesi için neler yapılabileceği hususunda öneriler sunulmaktadır. Araştırma, sektörel bazda kapsamlı analizler sunmaktadır. Tarım ve Gıda sektöründe hammadde yetersizliği ve dışa bağımlılık, teknolojik ve altyapısal eksiklikler, yüksek üretim maliyetleri ve iklim koşullarının olumsuz etkileri temel sorunlar olarak tespit edilmiştir. Maden ve Enerji sektöründe yüksek ithalat bağımlılığı, hammadde yetersizliği ve kalite sorunları, teknolojik ve üretim kapasitesi eksiklikleri öne çıkmaktadır. Kimya ve Türevleri sektöründe yüksek hammadde ve ara ürün bağımlılığı, teknolojik yetkinlik sınırlılıkları ve nitelikli işgücü eksikliği, Makine ve Elektronik sektöründe ise yüksek teknolojik bağımlılık, AR-GE yetersizliği ve ithalat odaklı tedarik zincirleri temel problemler olarak belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Globalization's acceleration since 1980 has brought about a profound transformation that has deeply affected economic, political, cultural, and social life. In the economic sphere, this change has increased the importance of foreign trade. In this context, the economic domain has expanded beyond national borders, leading to increased interdependence among countries. Turkey must leverage the opportunities brought by globalization to ensure its economic and social development is sustainable. To this end, by making strategic plans and creating long-term policies, it should reduce and balance its chronic foreign trade deficit. This study examines the sectoral dynamics of Turkey's foreign trade deficit and the relationship between foreign trade deficits and surpluses over the last 20 years. First, the concept of foreign trade is defined, followed by a brief overview of Turkey's foreign trade history. Subsequently, the study focuses on the magnitude of the foreign trade deficit and the sectors where the deficit is most pronounced, offering suggestions on how this deficit can be reduced or balanced. The research provides comprehensive sectoral analyses. In the Agriculture and Food sector, key issues identified are a lack of raw materials and external dependency, technological and infrastructural deficiencies, high production costs, and the negative effects of climate conditions. In the Mining and Energy sector, high import dependency, raw material shortages and quality issues, and a lack of technological and production capacity stand out. In the Chemicals and Derivatives sector, high dependency on raw materials and intermediate goods, limited technological proficiency, and a lack of qualified labor are key problems. Finally, in the Machinery and Electronics sector, high technological dependency, insufficient R&D, and import-oriented supply chains are identified as the main issues.
Benzer Tezler
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Uludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Menkul kıymet yatırımları açısından sermaye piyasası kanununa göre yayınlanan finansal tablo ve raporların yeterliliği
Başlık çevirisi yok
HAMDİ AYDIN