Hint Alt Kıtasında siyer yazıcılığının doğuşu ve gelişimi: Urduca siyer eserleri (1857'ye kadar)
The emergence and development of sirah writing in the Indian Subcontinent: Urdu sirah works prior to 1857
- Tez No: 986459
- Danışmanlar: PROF. DR. SEYFETTİN ERŞAHİN, DOÇ. DR. EYÜP ÖZTÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Hint Alt Kıtası, Siyer, İslam tarihi, Indian Subcontinent, Siyer, Islamic history
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hint alt kıtasında 1857 öncesi Urduca siyer yazıcılığının doğuşu ve gelişimini ele alan bu çalışma, manzum ve mensur siyer eserlerinin tespitini ve temsil gücü yüksek bir metin aracılığıyla bu literatürde inşa edilen Hz. Peygamber tasavvurunu tahlil etmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemleri arasında yer alan durum çalışması desenini kullanan bu çalışmanın birinci bölümünde, Urduca siyer yazıcılığının ortaya çıkışına zemin hazırlayan dinî, siyasî ve sosyo-kültürel arka plan incelenmiştir. Bu kapsamda, bölgedeki siyer rivayetlerinin nasıl bir literatür oluşturduğu, müverrih, mutasavvıf ve muhaddislerin bu süreçteki rolleri üzerinden ele alınmıştır. Alt kıtadaki siyer yazıcılığının gelişimi,“başlangıç”ve“teşekkül”olmak üzere yeni bir dönemlendirme önerisiyle incelenmiştir. Ayrıca şerh, hâşiye ve taʿlikāt türü metinlerin ve tercüme faaliyetlerinin siyer yazıcılığının şekillenmesindeki rollerine değinilmiştir. İkinci bölüm, Urduca manzum ve mensur siyer literatürünün tespitine ayrılmıştır. Bu çerçevede, mevlid meclislerinde gelişen manzum siyer geleneği, çevre bölgelerle ilmî etkileşim ve hoca-talebe ilişkileri üzerinden değerlendirilmiştir. Üçüncü bölüm, Muhammed Sıbgatullah ve onun Fevâid-i Bedriyye adlı eseri üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu metin, 1857 öncesi Urduca mensur siyerlerin temsil gücü en yüksek örneklerinden biri olarak değerlendirilmiştir. Eserin kurgusu, Memlük dönemi siyer yazım geleneğiyle benzerlik göstermekte ve Hint alt kıtasındaki siyer muhtevasının Arapça>Farsça> Urduca biçiminde tevarüs eden birikimini yansıtmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma Urduca siyer yazıcılığının 1857 öncesi dönemde ihmal edilmemesi gereken müstakil bir ilmî gelenek oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca bu dönemde telif edilen siyer metinlerinin içerik analizlerinin yapılmasının, 1857 sonrasında bölgede gelişen siyer anlayışını doğru biçimde değerlendirebilmek açısından önem taşıdığı vurgulanmaktadır. Bu çalışma, TÜBİTAK 2211-A Genel Yurt İçi Doktora Burs Programı tarafından desteklenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines the emergence and development of Urdu sirah writing in the Indian subcontinent before 1857. It aims to identify the major manzum (poetic) and mansur (prose) sirah works and to analyze the conception of the Prophet Muḥammad constructed within this literary tradition through a representative text. Employing a qualitative research design based on the case study method, the first chapter explores the religious, political, and socio-cultural background that prepared the ground for the rise of Urdu sirah literature. Within this framework, it discusses how sīrah narratives were transformed into a written corpus and examines the roles of historians, mystics, and traditionists in this process. The development of sirah writing in the subcontinent is analyzed through a new two-phase periodization proposed as the“formation”and“consolidation (tashakkul)”stages. In addition, the study addresses the influence of sharḥ, ḥāshiyah, and taʿlīqāt commentaries as well as translation activities in shaping the sirah tradition. The second chapter focuses on the identification of Urdu manzum and mansur sirah works. Within this context, it analyzes the poetic sīrah tradition that developed in mawlid gatherings, the scholarly interactions with surrounding regions, and the networks of scholar-disciple relationships that sustained these traditions. The third chapter concentrates on Muḥammad Ṣibghatullāh and his work Fawāʾid-i Badriyya, which is regarded as the most representative example of pre-1857 Urdu prose sirah writing. The structure of this text reflects clear parallels with the Mamluk-era sirah tradition and embodies the accumulated heritage of sirah knowledge transmitted from Arabic to Persian and then to Urdu. In conclusion, this study demonstrates that Urdu sirah writing before 1857 constitutes an independent and mature scholarly tradition that has often been neglected. It also emphasizes that analyzing the content of sīrah works produced in this period is crucial for accurately assessing the intellectual background of the sirah discourse that evolved in the post-1857 era. This study was supported by TUBITAK 2211-A General Domestic Doctoral Fellowship Programme.
Benzer Tezler
- Mevlânâ Şiblî Nu'mânî ve tarihçiliği
Mawlānā Shīblī Nu'mānī and his historiography
CİHAN BARIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mardin Artuklu Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Cohesion in Turkish a survey of cohesive devices in prose literature
Başlık çevirisi yok
FUAT ALTUNKAYA
- Havacılıkta kullanılan bazı eksenel simetrik cisimlerin aerodinamik karakteristiklerinin teorik ve deneysel olarak incelenmesi
Theoretical and experimental investigation on aerodynamic characteristics of some bodies of revolution used in aeronautics
VEYSEL ATLI
- Uydu yayın alıcısı
Başlık çevirisi yok
İSMAİL HAKKI ÇAVDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Karadeniz Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
