Geri Dön

Hint Alt Kıtasında siyer yazıcılığının doğuşu ve gelişimi: Urduca siyer eserleri (1857'ye kadar)

The emergence and development of sirah writing in the Indian Subcontinent: Urdu sirah works prior to 1857

  1. Tez No: 986459
  2. Yazar: MUHAMMET ALİ TUZLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SEYFETTİN ERŞAHİN, DOÇ. DR. EYÜP ÖZTÜRK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Tarih, History
  6. Anahtar Kelimeler: Hint Alt Kıtası, Siyer, İslam tarihi, Indian Subcontinent, Siyer, Islamic history
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İslam Tarihi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Hint alt kıtasında 1857 öncesi Urduca siyer yazıcılığının doğuşu ve gelişimini ele alan bu çalışma, manzum ve mensur siyer eserlerinin tespitini ve temsil gücü yüksek bir metin aracılığıyla bu literatürde inşa edilen Hz. Peygamber tasavvurunu tahlil etmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemleri arasında yer alan durum çalışması desenini kullanan bu çalışmanın birinci bölümünde, Urduca siyer yazıcılığının ortaya çıkışına zemin hazırlayan dinî, siyasî ve sosyo-kültürel arka plan incelenmiştir. Bu kapsamda, bölgedeki siyer rivayetlerinin nasıl bir literatür oluşturduğu, müverrih, mutasavvıf ve muhaddislerin bu süreçteki rolleri üzerinden ele alınmıştır. Alt kıtadaki siyer yazıcılığının gelişimi,“başlangıç”ve“teşekkül”olmak üzere yeni bir dönemlendirme önerisiyle incelenmiştir. Ayrıca şerh, hâşiye ve taʿlikāt türü metinlerin ve tercüme faaliyetlerinin siyer yazıcılığının şekillenmesindeki rollerine değinilmiştir. İkinci bölüm, Urduca manzum ve mensur siyer literatürünün tespitine ayrılmıştır. Bu çerçevede, mevlid meclislerinde gelişen manzum siyer geleneği, çevre bölgelerle ilmî etkileşim ve hoca-talebe ilişkileri üzerinden değerlendirilmiştir. Üçüncü bölüm, Muhammed Sıbgatullah ve onun Fevâid-i Bedriyye adlı eseri üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu metin, 1857 öncesi Urduca mensur siyerlerin temsil gücü en yüksek örneklerinden biri olarak değerlendirilmiştir. Eserin kurgusu, Memlük dönemi siyer yazım geleneğiyle benzerlik göstermekte ve Hint alt kıtasındaki siyer muhtevasının Arapça>Farsça> Urduca biçiminde tevarüs eden birikimini yansıtmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma Urduca siyer yazıcılığının 1857 öncesi dönemde ihmal edilmemesi gereken müstakil bir ilmî gelenek oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca bu dönemde telif edilen siyer metinlerinin içerik analizlerinin yapılmasının, 1857 sonrasında bölgede gelişen siyer anlayışını doğru biçimde değerlendirebilmek açısından önem taşıdığı vurgulanmaktadır. Bu çalışma, TÜBİTAK 2211-A Genel Yurt İçi Doktora Burs Programı tarafından desteklenmiştir.

Özet (Çeviri)

This study examines the emergence and development of Urdu sirah writing in the Indian subcontinent before 1857. It aims to identify the major manzum (poetic) and mansur (prose) sirah works and to analyze the conception of the Prophet Muḥammad constructed within this literary tradition through a representative text. Employing a qualitative research design based on the case study method, the first chapter explores the religious, political, and socio-cultural background that prepared the ground for the rise of Urdu sirah literature. Within this framework, it discusses how sīrah narratives were transformed into a written corpus and examines the roles of historians, mystics, and traditionists in this process. The development of sirah writing in the subcontinent is analyzed through a new two-phase periodization proposed as the“formation”and“consolidation (tashakkul)”stages. In addition, the study addresses the influence of sharḥ, ḥāshiyah, and taʿlīqāt commentaries as well as translation activities in shaping the sirah tradition. The second chapter focuses on the identification of Urdu manzum and mansur sirah works. Within this context, it analyzes the poetic sīrah tradition that developed in mawlid gatherings, the scholarly interactions with surrounding regions, and the networks of scholar-disciple relationships that sustained these traditions. The third chapter concentrates on Muḥammad Ṣibghatullāh and his work Fawāʾid-i Badriyya, which is regarded as the most representative example of pre-1857 Urdu prose sirah writing. The structure of this text reflects clear parallels with the Mamluk-era sirah tradition and embodies the accumulated heritage of sirah knowledge transmitted from Arabic to Persian and then to Urdu. In conclusion, this study demonstrates that Urdu sirah writing before 1857 constitutes an independent and mature scholarly tradition that has often been neglected. It also emphasizes that analyzing the content of sīrah works produced in this period is crucial for accurately assessing the intellectual background of the sirah discourse that evolved in the post-1857 era. This study was supported by TUBITAK 2211-A General Domestic Doctoral Fellowship Programme.

Benzer Tezler

  1. Mevlânâ Şiblî Nu'mânî ve tarihçiliği

    Mawlānā Shīblī Nu'mānī and his historiography

    CİHAN BARIŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    BiyografiMardin Artuklu Üniversitesi

    İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ABDURRAHMAN DEMİRCİ

  2. Senâullah Pânîpatî ve et-Tefsîru'l-Mazharî isimli tefsirindeki metodu

    Senaullah Panipati and Methodology of Quranic Exegesis in his Work Entitled“et-Tefsiru'l-Mazhari”

    BUZURMANKUL SARBAGYSHOV

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    DinMarmara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUHAMMET ABAY

  3. Turkey's role in Afghanistan in the post 9/11 era

    11 Eylül'den günümüze Türkiye'nin Afganistan'daki rolü

    CANAN BAYRAM ÇUBUK

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. IŞIL ANIL

  4. Hint alt kıtasında dini akımlar: Tulu-ı İslam örneği

    Religious movements in Indian subcontinent: The case of Tulu-ı Islam

    FARRUKH ASLAM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    DinOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM HAKKI İNAL

  5. Hint alt kıtasında Sûfî-Selefî mücadelesi bağlamında İslâm'da iç barışın korunması

    Preserving inner peace in Islam in the context of the Sufi-Salafi conflict in the Indian subcontinent

    SAEYD RASHED HASAN CHOWDURY

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    DinAnkara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    Prof. Dr. VAHİT GÖKTAŞ