Osmanlı döneminde kıraat ilmi ve eğitimi
Qiraat science and education in the Ottoman period
- Tez No: 986581
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER ÖZBEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kıraat ilminin XXI. yüzyılda ülkemize ulaşmasında Osmanlı önemli bir halkayı teşkil etmektedir. Bu nedenle çalışmamızın konusu; Osmanlı'da kıraat ilmi ve eğitimi alanında yaşanmış hadiseleri ana hatlarıyla ele almak, değerlendirmek ve bunların günümüze olan izdüşümlerini tespit etmek olmuştur. Çalışmamızda bu sürecin önemli bazı detaylarını açmak ve ulaşabildiğimiz kaynaklarda var olan diğer gelişmeleri de gün yüzüne çıkarmak konumuzun kapsamını belirleyen ana unsurdur. Ecdadımızın bütün İslâmi ilimlerin kaynağı hükmünde olan ve onlardan mukaddem olan Kur'ân-ı Kerîm ve kıraat ilmine sunmuş olduğu hizmetleri insanların istifadesine sunmak temel hareket noktamız olmuştur. Cebrâil'den (as) Hz. Peygamber'e (sav) indirilmesiyle başlayan, sahâbe-i kirâm'dan tâbiîn'e onlardan da sonraki nesillere tevâtür yoluyla nakledilen Kur'ân ve kıraati, Osmanlı döneminde de gereken ihtimamı görmüştür. Osmanlı Sultanları ve devlet adamları, üzerlerine düşen vazifeyi eksiksiz yerine getirmişlerdir. Kıraat ilminde mütehassıs olan âlimleri ülkemize dâvet ederek hizmet alanı sunmuşlardır. Yıldırım Bayezid (ö. 1389/1403) döneminde İbnü'l-Cezerî (ö. 833/1429), Bursa'ya dâvet edilmiştir. Bu dönemde Yıldırım Bayezid Dârü'l Kurrâ'sı açılmış ve kendisi yüksek bir maaşla, Reîsü'l-Kurrâ unvanı ile buraya atanmıştır. II. Murad (ö. 855/1451) döneminde Molla Gürânî (ö. 893/1488), Kânûnî (ö. 974/1566) döneminde, Ahmet el-Meysirî (ö. 1006/1597), Köprülü Fâzıl Mustafa Paşa (ö. 1102/1691) döneminde ise Ali el-Mansûrî (ö. 1134/1722) İstanbul'a gelerek kıraat alanında hizmet etmişlerdir. Kıraat ilmi, devletin idare sınıfı ile ülemâ sınıfının omuzlarında yükselerek neşr-ü nemâ bulmuştur.
Özet (Çeviri)
The Ilm al Qira'at constitutes an important link in the transmission of Islamic scholarship to our country in the 21st century through the Ottoman legacy. Therefore, the subject of this study is to examine, evaluate, and highlight the main events related to the science and education of qirāʾāt in the Ottoman Empire, as well as to identify their reflections in the present day. This research aims to reveal certain crucial details of this process and to bring to light the developments found in the accessible sources, which define the main framework of our topic. Our guiding principle has been to explore the services that our ancestors rendered in presenting the Qur'an and the Ilm al Qira'at both of which are the sources of all Islamic sciences to the benefit of humanity. Beginning with the revelation of the Qur'an from Jibril (ʿalayhi as-salam) to the Prophet Muḥammad (ṣallallahu ʿalayhi wa-sallam) and its transmission by the noble Companions to the following generations, the Qur'an and its Qira'at received great attention during the Ottoman period. The Ottoman sultans, who were aware of their duty to preserve religious sciences, ensured the continuation of qira'at education without interruption. Many distinguished scholars specialized in this field and made significant contributions. During the reign of Sultan Bayezid I (d. 1389/1403), the foundations of qira'at institutions were strengthened; during the reigns of Murad II (d. 855/1451), Bayezid II (d. 833/1537), and later scholars such as Ahmed al-Maysiri (d. 1006/1597), Köprülü Fâzıl Mustafa Pasha (d. 1102/1691), and ʿAli al-Manṣuri (d. 1134/1722) rendered valuable services in the field of Qur'anic recitation in Istanbul. The science of qira'at, supported by both the administrative and scholarly classes of the state, flourished and continued to develop within the Ottoman Empire.
Benzer Tezler
- Kırâat eğitim-öğretim geleneği ve günümüzdeki uygulamalar (Türkiye-Suudi Arabistan-Mısır örneği)
The education of Qirā'āt and contemporary applications (The cases of Turkey-Saudi Arabia-Egypt)
ABDULHEKİM AĞIRBAŞ
Doktora
Türkçe
2021
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÜNAL
- Kıraat edebiyatında ve tedrisatında manzum eser geleneği: Hırzu'l-Emânî örneği
Tradition of written verses in the literature and education of qiraat: Example of Hirz al-Amânî
EREN PİLGİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET EMİN MAŞALI
- Muhammed b. Bedruddîn el-Münşî'nin Şerhu Mukaddimeti İbni'l-Cezerî adlı eseri (İnceleme-metin)
The work of Muhammed b. Bedruddin el-Munsi titled Serhu Mukaddimeti İbni'l-Cezeri (Review-text)
ABDULLAH GÜLLÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET GÖKDEMİR
- Sahaflar Şeyhizâde Mehmed Es'ad Efendi'nin el-Virdü'l-Müfîd fî Şerhi't-Tecvîd isimli eseri (İnceleme-Metin)
Bookkeepers Şeyhizâde Mehmed Es'âd Efendi's work named el-Virdü'l-Mufîd fî Şerhi't-Tecvîd (Review-Text)
ADEM ÇATAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET GÖKDEMİR
- Muhammed Salih Tanrıbuyruğu'nun Muhîtu't-Tecvîd isimli eseri (İnceleme-metin)
Muhîtu't-Tecvîd work of Muhammed Salih Tanribuyruğu(Review-text)
MUHAMMET MUSTAFA SERDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET GÖKDEMİR