Kültürel miras alanlarında çok katmanlı mimari deneyim: Kayseri kalesi'nin giyilebilir artırılmış gerçeklik ile yeniden inşası ve kullanılabilirlik analizi
Immersive augmented reality for cultural heritage: multi-layered architectural reconstruction of Kayseri castle and usability evaluation
- Tez No: 986754
- Danışmanlar: PROF. DR. NEŞE ÇAKICI ALP
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kayseri kenti, tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yaparak farklı dönemlerden mimari katmanları bünyesinde barındıran zengin kültürel mirasa sahiptir. Ancak hızlı kentleşme, modernleşme süreçleri ve toplumsal farkındalık eksikliği gibi etkenler, kültürel mirasın zaman içinde görünürlüğünü zayıflatmakta ve özgün kimliğinin korunmasını güçleştirmektedir. Bu çalışma, söz konusu sorunlara yenilikçi bir perspektiften yaklaşarak, artırılmış gerçeklik teknolojilerinin kültürel mirasın korunması, tanıtılması ve deneyimlenmesi süreçlerinde nasıl kullanılabileceğini Kayseri Kalesi örneği üzerinden incelemektedir. Araştırma kapsamında geliştirilen KAISAREIA-AR uygulaması, Kayseri Kalesi'nin farklı tarihsel dönemlerdeki durumlarını üç boyutlu olarak yeniden üretmeyi ve bu dijital modelleri artırılmış gerçeklik ortamına entegre etmeyi amaçlamaktadır. Uygulamanın yapım aşamalarında öncelikle; farklı dönemlere ait restitüsyon verileri temel alınarak 3ds Max programında üç boyutlu modelleri oluşturarak Unıty programına aktarılmaktadır. Görsel-işitsel bilgi kartlarıyla desteklenen uygulama daha sonra giyilebilir artırılmış gerçeklik gözlüğüne entegre edilerek kullanıcı deneyimine sunulmaktadır. Böylelikle kullanıcılar; Kayseri Kalesinin tarihini ve kültürel önemini daha gerçekçi ve etkileşimli bir şekilde deneyimleme imkânı bulmaktadır. Elde edilen bulgular, artırılmış gerçeklik teknolojisinin yalnızca tarihsel bilgilerin aktarımında değil, aynı zamanda mekânın deneyimsel boyutunu güçlendirmede de önemli bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. KAISAREIA-AR, kültürel mirasın dijital ortama taşınarak korunmasına, toplumsal farkındalığın artırılmasına ve eğitim süreçlerine de katkıda bulunmaktadır. Ayrıca, turizm sektöründe yenilikçi deneyim biçimleri sunarak kültürel alanların çekiciliğini artırma potansiyelini de taşımaktadır. Sonuç olarak, araştırma artırılmış gerçekliğin kültürel miras alanlarında yenilikçi araç olarak kullanılabileceğini ortaya koymakta ve Kayseri Kalesi özelinde geliştirilen modelin, farklı tarihsel ve kültürel alanlara da uyarlanabilir nitelikte örnek olduğunu sunmaktadır. Bu yaklaşım, kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasında dijital teknolojilerin oynayabileceği rolü ve disiplinler arası iş birliğinin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Kayseri, throughout history, has hosted numerous civilizations and holds within its fabric rich cultural heritage layered with architectural traces from different periods. However, factors such as rapid urbanization, modernization processes, and a lack of public awareness have gradually weakened the visibility of this heritage and made it increasingly difficult to preserve its authentic identity. This study approaches these issues from an innovative perspective by examining how augmented reality (AR) echnologies can be used to preserve, promote, and enhance the experience of cultural heritage, using Kayseri Castle as a case study. The KAISAREIA-AR application developed within the scope of this research aims to reconstruct the castle in different historical periods through three-dimensional models and integrate these digital reconstructions into an augmented reality environment. In the development process, restitution data from various periods were used to create 3D models in 3ds Max, which were then transferred to Unity. Supported by audiovisual information cards, the application was integrated into a wearable augmented reality headset and made accessible to users. This enables visitors to experience the history and cultural significance of Kayseri Castle in a more realistic and interactive way. The findings reveal that augmented reality echnologies have significant potential not only for conveying historical information but also for strengthening the experiential dimension of heritage sites. By digitally preserving cultural heritage, KAISAREIA-AR contributes to increasing social awareness and supports educational processes. Moreover, it offers innovative forms of experience that enhance the attractiveness of cultural sites echnol tourism sector. In conclusion, this research demonstrates that augmented reality can serve as an innovative tool in cultural heritage contexts and presents the model developed for Kayseri Castle as an adaptable example for other historical and cultural sites. This approach underscores the role that digital echnologies can play in transmitting cultural heritage to future generations and highlights the importance of interdisciplinary collaboration in this process.
Benzer Tezler
- Türkiye'nin ve Fransa'nın paylaşılan / ortak kültürel mirasının korunmasına yönelik bir değerlendirme: Beyoğlu (Pera) Tomtom mahallesi örneği
Assessing the preservation of shared cultural heritage between Türkiye and France: The case of Tomtom neighborhood, Beyoğlu (Pera)
BERCESTE KALAFAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KORAY GÜLER
- 16 ile 18. yüzyıllar arasındaki İstanbul temalı minyatürlerin animasyon yoluyla canlandırılarak İstanbul'un dönüşümünün gösterilmesi amacıyla bir tanıtım filmi oluşturulması
Creating a promotional film to illustrate the transformation of Istanbul by animating miniatures depicting Istanbul between the 16th and 18th centuries
ARTÜR VAHE KARAPEKMEZ
Doktora
Türkçe
2025
Güzel SanatlarYıldız Teknik ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL ERİM GÜLAÇTI
- 1960'lı yıllarda Fransa'daki mimarlık ortamı: Fransız yeni dalga sineması üzerinden bir okuma
The architectural context of 1960s france: A reading through the lens of the French new wave cinema
MİRAÇ KAYKULU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEMET ARSLAN DİNÇAY
- Urban design in education: A flexible computational spatial model
Eğitimde kentsel tasarım: Esnek bir hesaplamalı uzamsal model
MİRAY BAŞ YILDIRIM
Doktora
İngilizce
2018
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ÖZKAR KABAKÇIOĞLU
- Twentieth century architectural heritage in site conservation approach: Case of Unkapani-Saraçhane
Sit koruma yaklaşımında yirminci yüzyıl mimarlık mirası: Unkapanı-Saraçhane örneği
DAMLA TÜFEKLİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY KEREM KORAMAZ