Türkiye'de yumurta sektörüne yönelik oluşturulacak dış ticaret politikalarının araştırılması
Foreign trade policies to be established towards the turkish poultry EGG sector
- Tez No: 986822
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE OLHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Tarım politikaları, Tarım ticaret modelleri, İhracat, İthalat, Agricultural policies, Agricultural trade models, Export, Import
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'nin yumurta sektöründeki küresel rekabet gücünü üretim, dış ticaret, politika çerçevesi ve saha bulgularını birlikte ele alarak değerlendirmektedir. FAO'nun 2008–2023 üretim istatistikleri ile ITC Trade Map ve UN Comtrade'den elde edilen 2013–2024 dış ticaret verileri kullanılarak GTİP 0407 ve alt kırılımlar 040711 (damızlık) ile 040721 (sofralık) için doğrusal eğilim modeli kurulmuş, 2030 yılına yönelik üretim, ihracat ve ithalat projeksiyonları hesaplanmış; tahmin doğruluğu Ortalama Mutlak Yüzde Hata (MAPE) ile değerlendirilmiştir. Bulgular, küresel yumurta üretiminin 2030'a kadar artış eğilimini sürdürdüğünü, üretim ve ticaret sıralamalarında özellikle Hindistan ve Endonezya'nın paylarını artırarak yükselen aktörler hâline geldiğini göstermektedir. Türkiye, üretim kapasitesi ve bölgesel pazar erişimi bakımından güçlü olmakla birlikte; yem girdilerinde dışa bağımlılık, enerji ve lojistik maliyetleri ile pazar çeşitliliğinin sınırlı olması nedeniyle rekabet avantajını orta vadede sürdürmekte zorlanmaktadır. 2024 yılında üretici ve ihracatçı işletmelere uygulanan anket yoluyla Porter'ın Elmas Modeli çerçevesinde yapılan analiz, teknik bilgi ve üretim deneyiminin yüksek; buna karşılık maliyet yönetimi, inovasyon, markalaşma ve sertifikasyon–izlenebilirlik alanlarında belirgin gelişim ihtiyacının bulunduğunu ortaya koymuştur. Çalışmada ayrıca Türkiye'de yumurta sektörüne yönelik destekleme ve düzenleyici araçlar, Avrupa Birliği ve seçilmiş ülkelerin uygulamalarıyla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Sonuçlar, Türkiye'nin küresel yumurta ticaretindeki konumunu güçlendirebilmesi için girdi maliyetlerine duyarlı üretim yapısının yönetilmesi, biyogüvenlik ve lojistik altyapının geliştirilmesi, damızlık odaklı ihracat stratejisinin desteklenmesi ve sertifikasyon–izlenebilirlik süreçlerinin özellikle yüksek standartlı pazarlara erişimi kolaylaştıracak şekilde güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study assesses the global competitiveness of Türkiye's egg sector by jointly analysing production, foreign trade, policy frameworks and field evidence. Using FAO production statistics for 2008–2023 and external trade data from ITC Trade Map and UN Comtrade for 2013–2024, a classical linear trend model is estimated for GTİP 0407 and its subheadings 040711 (hatching eggs) and 040721 (table eggs). Production, export and import projections are generated for 2030, and forecast accuracy is evaluated through the Mean Absolute Percentage Error (MAPE). The results show that global egg production is expected to maintain its upward trajectory towards 2030, while countries such as India and Indonesia emerge as rising actors by increasing their shares in production and trade. Türkiye holds a strong position in terms of production capacity and access to regional markets; however, external dependence on feed inputs, energy and logistics costs, and limited market diversification constrain the sustainability of its medium-term competitive advantage. A survey applied in 2024 to producer and exporter enterprises and analysed through Porter's Diamond Model reveals high levels of technical know-how and production experience, but also significant needs in cost management, innovation, branding and certification–traceability. The study additionally examines support and regulatory instruments targeting the egg sector in Türkiye in comparison with the policies of the European Union and selected countries. The findings indicate that strengthening Türkiye's position in global egg trade requires better management of cost-sensitive production structures, enhanced biosecurity and logistics infrastructure, support for a hatchery-oriented export strategy, and improved certification–traceability systems, particularly to facilitate access to high-standard markets.
Benzer Tezler
- Türkiye'de tavuk yetiştiriciliği: Mevcut durum ve üretim tahminleri
Chicken production in Türkiye: Current situation and production forecasts
GÜLSÜM ÖDEMİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatHarran ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED ALİ PALABIÇAK
- Konya bölgesinde farklı planlama sistemli kümeslere sahip yumurta tavukçuluğu işletmelerinde enerji etkinlik parametrelerinin ve karbon ayak izinin belirlenmesi
Determination of energy effi̇ci̇ency parameters and carbon footprint of egg poultry farms with different planning system in konya province
YASEMİN KOCAMAN
Doktora
Türkçe
2025
EnerjiSelçuk ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELDA UZAL SEYFİ
- Balık üretme işletmelerinde TMS 41 kapsamında ürün maliyetlerinin hesaplanması ve muhasebeleştirilmesi
Calculation of product costs? and accounting under TAS 41 of fish breeding enterprises
AHMET GÖKGÖZ
- Tavuklarda infeksiyöz bronşitis virusunun (IBV) RT-PCR ile saptanması, izolasyonu, moleküler karakterizasyonu ve antikor yanıtının araştırılması
Isolation, molecular characterization, detection by real-time RT-PCR and antibody response investigation of infectious bronchitis virus (IBV) in chickens
UTKU YUSUF ÇİZMECİGİL
Doktora
Türkçe
2018
Veteriner Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiViroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN YILMAZ
- Türkiye'de yumurta sektörü ve sektöre yönelik yumurta ihracatı pazar araştırması
The egg sector in Turkey and market research oriented to export of egg sector
DERYA KALFA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeKto Karatay Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN GEDİK