Sepsiste endotelyal aktivasyon ve stres indeksinin mortalite ve kötü prognozla ilişkisi - prospektif gözlemsel çalışma
Association of Endothelial Activation and Stress Index (EASIX) with mortality and poor prognosis in sepsis - a prospective observational study
- Tez No: 987106
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA ALTINAY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Anestezi ve Reanimasyon, Anesthesiology and Reanimation
- Anahtar Kelimeler: Biyobelirteçler, Endotel disfonksiyonu, Endotelyum-vasküler, Prognoz, Risk değerlendirmesi, Sepsis, Biomarkers, Endothelial dysfunction, Endothelium-vascular, Prognosis, Risk assesment, Sepsis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Endotelyal disfonksiyon, sepsisin patofizyolojisinde merkezi bir rol oynamakta ve organ yetmezliği ile mortaliteye katkıda bulunmaktadır. Endotelyal Aktivasyon ve Stres İndeksi (EASIX), endotelyal stresi yansıtan, laboratuvar temelli bir biyobelirteçtir ve hematolojik hastalıklarda prognostik değer göstermiştir; ancak sepsisteki rolü henüz tam olarak tanımlanmamıştır. Hedefler: Sepsis hastalarında EASIX ile kısa dönem mortalite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve EASIX'in yerleşik klinik şiddet belirteçlerinin ötesinde bağımsız prognostik bilgi sağlayıp sağlamadığının araştırılması. Yöntemler: Bu prospektif gözlemsel çalışma, üçüncü basamak bir merkezde yer alan altı erişkin yoğun bakım ünitesinde gerçekleştirilmiştir. Sepsis-3 kriterlerine göre sepsis tanısı alan erişkin hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. EASIX, sepsis tanısı anında rutin laboratuvar parametreleri kullanılarak hesaplanmıştır. Birincil sonlanım noktası, 28 günlük tüm nedenlere bağlı mortalite olarak belirlenmiştir. EASIX ile mortalite arasındaki ilişkiler, tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Toplam 283 hasta taranmış, 150 hasta nihai analize dahil edilmiştir ve bu hastaların 69'u (%46) sepsis tanısından sonraki 28 gün içinde kaybedilmiştir. EASIX değerleri, yaşamını kaybeden hastalarda sağ kalanlara kıyasla daha yüksek bulunmuş ve tek değişkenli analizlerde mortalite ile ilişkili saptanmıştır (bir birim artış için OR ≈ 1,08). Ancak yerleşik klinik şiddet göstergeleri ile düzeltme yapıldıktan sonra EASIX, 28 günlük mortalite ile bağımsız bir ilişki göstermemiştir. Dikotomik değişken olarak analiz edildiğinde, daha düşük EASIX değerleri (≤3), daha düşük gözlenen mortalite riski olan bir hasta alt grubunu tanımlamıştır (OR ≈ 0,27). Sonuç: Sepsis hastalarında EASIX, endotelyal stresi ve genel hastalık şiddetini yansıtmaktadır; ancak kısa dönem mortalite için bağımsız bir prediktör değildir. EASIX, sepsiste tek başına bir risk sınıflama aracı olarak kullanılmamalı, ancak valide klinik şiddet skorları ile değerlendirildiğinde tamamlayıcı prognostik bilgi sağlayabilir. EASIX'in multimodal prognostik modeller içindeki potansiyel rolünü netleştirmek için çok merkezli prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Background: Endothelial dysfunction plays a central role in the pathophysiology of sepsis and contributes to organ failure and mortality. The Endothelial Activation and Stress Index (EASIX) is a biomarker derived from routine laboratory parameters, which reflects endothelial stress, and has demonstrated prognostic value in hematologic diseases. However, its role in sepsis has not yet been fully defined. Objectives: To evaluate the association between EASIX and short-term mortality in patients with sepsis and to investigate whether EASIX provides independent prognostic information beyond established clinical severity indicators. Methods: This prospective observational study was conducted in six adult intensive care units of a tertiary care center. Adult patients diagnosed with sepsis according to Sepsis-3 criteria were included. EASIX was calculated at the time of sepsis diagnosis using routine laboratory parameters. The primary outcome was 28-day all-cause mortality. Associations between EASIX and mortality were assessed using univariable and multivariable logistic regression analyses. Results: A total of 283 patients were screened, and 150 patients were included in the final analysis; 69 of these patients (46%) died within 28 days after sepsis diagnosis. EASIX values were higher in deceased patients compared with survivors and were found to be associated with mortality in univariable analyses (OR ≈ 1.08 per unit increase). However, after adjustment for established clinical severity indicators, EASIX did not show an independent association with 28-day mortality. When analyzed as a dichotomous variable, lower EASIX values (≤3) identified a subgroup of patients with a lower observed risk of mortality (OR ≈ 0.27). Conclusion: In patients with sepsis, EASIX reflects endothelial stress and overall disease severity but is not an independent predictor of short-term mortality. EASIX should not be used as a standalone risk classification tool in sepsis; however, it may provide complementary prognostic information when evaluated alongside validated clinical severity scores. Multicenter prospective studies are needed to clarify the potential role of EASIX within multicenter prognostic models.
Benzer Tezler
- Sepsis ilişkili akut beyin disfonksiyonuna neden olan risk faktörlerinin saptanması
Identification of risk factors causing sepsis-associated acute brain dysfunction
FAHREDDİN UYGUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Anestezi ve Reanimasyonİstanbul ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİGEN ESEN
- Sepsis/ağır sepsiste aktive protein C tedavisinin lenfosit, böbrek ve aort endoteli apoptozuna etkisi
Effect of activated protein C treatment on lmphocyte, kidney and aortic endothelium apoptosis in sepsis/severe sepsis
EMİNE SARICA HALİL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Anestezi ve Reanimasyonİstanbul ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF.DR. YALIM DİKMEN
- Acil servise başvuran sepsis ve septik şoktaki hastalarda eNOS (endotelyal nitrik oksitsentaz) ve TNF-α (tümör nekroz faktör alfa) gen polimorfizmlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of eNOS and TNF-alfa gene polymorfism in sepsis and septic shock patients in emergency service
MUSTAFA ÖZKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
İlk ve Acil YardımErciyes ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURULLAH GÜNAY
- Sepsiste presepsinin tanısal ve prognostik değerinin APACHI II ve SOFA skorları ile karşılaştırılması
The diagnostic value of presepsin in sepsis and the prognostic value of the comparison with SOFA, APACHI II scores
HASAN BABADOSTU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
İlk ve Acil YardımNecmettin Erbakan ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAŞAR CANDER
- Sepsiste pentoksifilin tedavisi esnasında dolaşımdaki intersellüler adezyon molekülü-1 (ICAM-1) konsantrasyonu ile karaciğer disfonksiyonu ve mortalite arasındaki ilişki
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA AKIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2001
Anestezi ve ReanimasyonFırat ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı