Lityum zehirlenmesi nedeniyle yatırılan hastalarda mortalite ve morbiditeye etkileyen risk fakötürlerin belirlenmesi
Determination the risk factors affecting mortality and morbidity in patients hospitalized due to lithium poisoning
- Tez No: 987107
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYNUR ŞAHİN, DOÇ. DR. ERTUĞRUL ALTUĞ, DOÇ. DR. SEMİH KORKUT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Lityum, bipolar bozukluk ve diğer duygudurum bozukluklarının tedavisinde sık kullanılan, dar terapötik aralığa sahip bir ajandır. Bu özelliği nedeniyle akut, kronik ve kronik zeminde akut zehirlenme tabloları, acil servisler ve toksikoloji üniteleri için önemli morbidite ve mortalite nedenleri arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, Tıbbi Toksikoloji Yataklı Bakım Ünitesi'nde takip edilen akut, kronik ve kronik zeminde akut lityum zehirlenmesi olgularında mortalite ve morbidite ile ilişkili klinik ve laboratuvar parametreleri analiz ederek bağımsız risk faktörlerini belirlemek ve tanımlanan bu risk faktörleri temelinde mortalite ve morbiditeyi azaltmaya yönelik klinik yaklaşımlar ve önleyici stratejiler için öneriler geliştirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne bağlı Tıbbi Toksikoloji Yataklı Bakım Ünitesi'nde, 25.09.2022–25.09.2024 tarihleri arasında yatırılarak izlenen ve akut, kronik veya kronik zeminde akut lityum zehirlenmesi tanısı alan 54 erişkin hastayı içeren, tek merkezli, retrospektif, gözlemsel ve analitik bir kohort olarak planlandı. Demografik veriler, maruziyet paterni, başvuru kliniği, vital bulgular, GKS, APACHE II skoru, serum lityum ve temel biyokimyasal parametreler (özellikle kreatinin, üre, sodyum, bikarbonat, baz açığı) ile uygulanan tedaviler ve sonlanım verileri (yoğun bakım yatışı, entübasyon, inotrop ihtiyacı, yatış süresi, hemodiyaliz/CRRT ve taburculuk durumu) dosya kayıtlarından standart bir form aracılığıyla geriye dönük olarak toplandı. Morbidite, entübasyon uygulanması, inotrop desteği gereksinimi veya hastanede yatış süresinin >3 gün olması olarak tanımlandı; mortalite ise hastane içi tüm nedenlere bağlı ölüm şeklinde kaydedildi. Veriler, dağılıma uygunluğa göre nonparametrik testlerle karşılaştırıldı; morbiditeyi öngören bağımsız belirteçleri saptamak için çok değişkenli analiz uygulandı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 54 hastanın çoğunluğunu kadınlar oluşturmakta olup, hastaların yaklaşık yarısında tanımlanan kriterlerden en az birini xiii karşılayan ciddi morbidite saptanırken, mortalite yalnızca bir olguda görüldü. Morbidite gelişen hastalarda başvuru GKS değerleri anlamlı olarak daha düşük, APACHE II skorları ise belirgin şekilde daha yüksekti. Ayrıca bu grupta serum kreatinin, üre ve sodyum düzeyleri daha yüksek; bikarbonat düzeyi daha düşük ve baz açığı daha negatif bulundu. Buna karşın iki grup arasında serum lityum düzeyleri açısından anlamlı fark saptanmadı. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, düşük GKS, yüksek kreatinin ve yüksek sodyum düzeyleri morbiditeyi bağımsız olarak artıran üç temel risk faktörü olarak belirlendi (GKS için OR: 0,58; %95 GA: 0,40– 0,83; kreatinin için OR: 3,20; %95 GA: 1,40–9,00; sodyum için OR: 1,28; %95 GA: 1,01–1,62). Klinik olarak GKS ≤13, kreatinin >1,3 mg/dL ve sodyum ≥140 mmol/L eşik değerlerinde morbidite riskinin belirgin olarak arttığı; özellikle GKS ≤10 ve kreatinin >2 mg/dL olan olgularda morbidite olasılığının çok yüksek düzeylere ulaştığı gösterildi. Sonuç: Bu çalışma, lityum zehirlenmesi olgularında hastane içi mortalitenin uygun tedavi koşullarında düşük olmakla birlikte, ciddi morbiditenin sık görüldüğünü ortaya koymuştur. En riskli maruziyet tipinin kronik lityum zehirlenmesi olduğu, özellikle düşük GKS, yüksek kreatinin ve hipernatreminin (yüksek sodyum düzeylerinin) morbiditeyi bağımsız olarak öngören belirgin risk faktörleri olduğu saptanmıştır. GKS ≤13, kreatinin >1,3 mg/dL ve sodyum ≥140 mmol/L eşik değerlerine dayalı basit bir yatak başı değerlendirme yaklaşımının; acil servis ve toksikoloji ünitelerinde lityum toksisitesi olan hastaların erken risk sınıflamasını kolaylaştırarak yoğun bakım ihtiyacı ve olası komplikasyonları öngörmede klinik kararlara katkı sağlayabileceği düşünülmektedir
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Lithium is a commonly used agent with a narrow therapeutic range in the treatment of bipolar disorder and other mood disorders. Due to this characteristic, acute, chronic, and acute poisoning cases on a chronic basis are among the significant causes of morbidity and mortality in emergency departments and toxicology units. The aim of this study is to analyze clinical and laboratory parameters associated with mortality and morbidity in acute, chronic, and acute lithium poisoning cases on a chronic background followed in the Medical Toxicology Inpatient Care Unit, identify independent risk factors, and develop recommendations for clinical approaches and preventive strategies to reduce mortality and morbidity based on these identified risk factors. Materials and Methods: This study included 54 adult patients admitted and monitored between September 25, 2022, and September 25, 2024, at the Medical Toxicology Inpatient Care Unit affiliated with the Emergency Medicine Clinic of Çam and Sakura City Hospital, Health Sciences University, who were diagnosed with acute, chronic, or acute lithium poisoning on a chronic basis. 09.2024, diagnosed with acute, chronic, or acute lithium poisoning on a chronic basis. Demographic data, exposure pattern, presenting clinic, vital signs, GCS, APACHE II score, serum lithium, and baseline biochemical parameters (particularly creatinine, urea, sodium, bicarbonate, base deficit), treatments administered, and outcome data (ICU admission, intubation, inotropic requirement, length of stay, hemodialysis/CRRT, and discharge status) were retrospectively collected from medical records using a standardized form. Morbidity was defined as intubation, requirement for inotropic support, or hospital stay >3 days; mortality was recorded as in-hospital death from all causes. Data were compared using nonparametric tests according to distribution suitability; multivariate analysis was performed to identify independent predictors of morbidity. Results: The majority of the 54 patients included in the study were women. Serious morbidity, meeting at least one of the defined criteria, was identified in xv approximately half of the patients, while mortality was observed in only one case. In patients who developed morbidity, GCS scores at admission were significantly lower, while APACHE II scores were significantly higher. In addition, serum creatinine, urea, and sodium levels were higher in this group; bicarbonate levels were lower, and base deficit was more negative. However, no significant difference was found between the two groups in terms of serum lithium levels. In multivariate logistic regression analysis, low GCS, high creatinine, and high sodium levels were identified as the three key risk factors independently increasing morbidity (OR for GCS: 0.58; 95% CI: 0.40– 0.83; OR for creatinine: 3.20; 95% CI: 1.40–9.00; OR for sodium: 1.28; 95% CI: 1.01– 1.62). Clinically, morbidity risk was shown to increase significantly at thresholds of GCS ≤13, creatinine>1.3 mg/dL, and sodium ≥140 mmol/L; particularly in cases with GCS ≤10 and creatinine >2 mg/dL, the likelihood of morbidity reached very high levels. Conclusion: This study has demonstrated that while in-hospital mortality is low under appropriate treatment conditions in cases of lithium poisoning, serious morbidity is frequently observed. It was determined that the most risky type of exposure is chronic lithium poisoning, and that low GCS, high creatinine, and hypernatremia (high sodium levels) are distinct risk factors that independently predict morbidity. A simple bedside assessment approach based on thresholds of GCS ≤13, creatinine >1.3 mg/dL, and sodium ≥140 mmol/L is thought to facilitate early risk classification of patients with lithium toxicity in emergency departments and toxicology units, thereby contributing to clinical decisions regarding the need for intensive care and the prediction of potential complications.
Benzer Tezler
- Bir üniversite hastanesine başvuran zehirlenme olgularına uygulanan ekstrakorporeal tedavi yöntemlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of extracorporeal treatment methods in poisoned patients admitted to an university hospital
PELİN KOCA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Eczacılık ve FarmakolojiDokuz Eylül ÜniversitesiTıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİL HOCAOĞLU AKSAY
- Acil servise zehirlenme nedeniyle başvuran hastalarda hemodiyaliz ve hemoperfüzyon uygulamalarının değerlendirilmesi
The evaluation of hemodialysis and hemoperfusion practices in the patients admitted to emergency department due to poisoning
BÜLENT GÜNGÖRER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
İlk ve Acil YardımOndokuz Mayıs ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CELAL KATI
- Acil serviste zehirlenme nedeniyle hemodiyaliz uygulanan hastaların retrospektif analizi
The retrospective analysis of patients that underwent hemodialysis in emergency room because of intoxication
UĞUR ORHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
UZMAN MÜGE GÜLEN
- Ege bölgesi jeotermal sularında lityum, bor ve arsenik düzeylerinin incelenmesi ve bu elementlerin jeotermal sulardan seçimli olarak ayrılması
Investigation the lithium, boron and arsenic levels in Aegean region geothermal waters and selective seperation of these elements
PINAR YANAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Kimya MühendisliğiEge ÜniversitesiÇevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NALAN KABAY
- Synthesis, characterization and functionalization of vertically aligned carbon nanotube arrays
Dik olarak hizalanmış karbon nanotüplerin sentezlenmesi, karakterizasyonu ve işlevselleştirilmesi
GÖKÇE KÜÇÜKAYAN DOĞU
Doktora
İngilizce
2012
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Nanoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
YRD. DOÇ. DR. ERMAN BENGÜ