Sağlık yöneticilerinin yapay zekâ tutumları ve etik davranışlarının stratejik karar stillerine etkisi üzerine bir araştırma
A study on the effect of healthcare managers' attitudes and ethical attitudes towards artificial intelligence on strategic decision styles
- Tez No: 987186
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULLAH KARAKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı; Batı Karadeniz Bölgesi'nde görev yapan alt, orta ve üst düzey yöneticilerin yapay zekâ kullanımına ilişkin tutumları ile sahip oldukları etik davranışlar arasında bir ilişki olup olmadığı ve bunun karar verme stillerini etkileyip etkilemediğini araştırmaktadır. Bu çerçevede Batı Karadeniz Bölgesi'ndeki 5 ilde (Karabük, Kastamonu, Bolu, Düzce ve Zonguldak) bulunan 7 adet üçüncü basamak (Eğitim ve Araştırma, Özel Dal, Üniversite Hastanesi) hastane yöneticileri üzerinde bir alan çalışması gerçekleştirilmiştir. Söz konusu 7 hastanede toplam 455 yöneticinin olduğu belirlenmiştir. Ancak çeşitli nedenlerden (cevap alma oranı, yöneticilerin izinli olması, araştırmaya katılmak istememesi vb.) dolayı örneklemeye başvurulmuştur. Kolayda örnekleme yöntemi ile toplam 352 yöneticiden anket tekniği ile veriler toplanmıştır. Yöneticilerden toplanan veriler SPSS 22 ve AMOS 22 istatistik programları ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda; araştırmaya katılan yöneticilerin yapay zekâya yönelik olumlu tutumlarının yüksek ve olumsuz tutumlarının düşük olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan yöneticilerin hümanist oldukları, adil ve eşit davrandıkları, doğruluk ve dürüstlükten yana oldukları, hak ve özgürlükleri gözettikleri görülmüştür. Buna karşın sorumluluk ve hukukun üstünlüğüne kısmen riayet ettikleri belirlenmiştir. Araştırmaya katılan hastane yöneticilerinin sezgisel, mantıklı, bağımsız kararlar verebildikleri gibi bazen de karar vermekten kaçınabildikleri ortaya çıkmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre; yapay zekâya yönelik olumlu tutumun; sezgisel ve kaçınmacı karar vermeyi etkilemediği; buna karşın mantıklı ve bağımsız karar vermeyi pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Çalışmada yapay zekâya yönelik olumsuz tutum ise sezgisel ve kaçınmacı karar vermeyi negatif yönde etkilerken; mantıklı ve bağımsız karar vermeyi etkilemediği tespit edilmiştir. Çalışmada yöneticilerin hümanist olmalarının sezgisel, mantıklı ve kaçınmacı karar vermelerini anlamlı biçimde etkilemediği; fakat bağımsız karar vermelerini pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Çalışmada yöneticilerin adil ve eşitlikçi olmalarının sezgisel, kaçınmacı ve bağımsız karar vermelerini anlamlı biçimde etkilemediği; fakat mantıklı karar vermelerini pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Çalışmada, yöneticilerin doğruluğu ve dürüstlüğü esas almaları sezgisel ve mantıklı karar vermelerini anlamlı bir şekilde etkilememiştir. Buna karşın kaçınmacı ve bağımsız karar vermeleri üzerinde pozitif etkisi olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada yöneticilerin hak ve özgürlüklere dikkat etmeleri sezgisel, mantıklı ve bağımsız karar vermelerini pozitif yönde etkilerken; kaçınmacı karar vermelerini negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Yöneticilerin sorumluluklarını bilmeleri ve hukukun üstünlüğünü esas almaları onların sezgisel karar vermelerini engellerken; kaçınmacı karar vermelerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Buna karşın yöneticilerin mantıklı ve bağımsız karar vermelerini pozitif yönde etkilediği bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to investigate whether there is a relationship between the attitudes of lower, middle, and upper-level managers working in the Western Black Sea Region towards the use of artificial intelligence and their ethical behaviors, and whether this affects their decision-making styles. In this context, a field study was conducted on managers of 7 tertiary hospitals (Training and Research Hospitals, Private Specialty Hospitals, University Hospitals) located in 5 provinces (Karabük, Kastamonu, Bolu, Düzce, and Zonguldak) in the Western Black Sea Region. A total of 455 managers were identified in these 7 hospitals. However, due to various reasons (response rate, managers being on leave, unwillingness to participate in the research, etc.), sampling was used. Data was collected from a total of 352 managers using a survey technique with convenience sampling. The data collected from the managers were analyzed using SPSS 22 and AMOS 22 statistical programs. As a result of the analyses, it was determined that the participating managers had high positive attitudes towards artificial intelligence and low negative attitudes. The study revealed that the participating managers were humanist, acted fairly and equally, upheld truth and honesty, and respected rights and freedoms. However, they only partially adhered to responsibility and the rule of law. The study also showed that hospital managers were capable of making intuitive, logical, and independent decisions, but sometimes avoided making decisions altogether. According to the research findings, a positive attitude towards artificial intelligence did not affect intuitive and avoidant decision-making; however, it positively influenced logical and independent decision-making. Conversely, a negative attitude towards artificial intelligence negatively affected intuitive and avoidant decision-making, but did not affect logical and independent decision-making. The study found that managers being humanist did not significantly affect their intuitive, logical, and avoidant decision-making, but positively influenced their independent decision-making. Similarly, managers being fair and egalitarian did not significantly affect their intuitive, avoidant, and independent decision-making, but positively influenced their logical decision-making. Finally, managers prioritizing truth and honesty did not significantly affect their intuitive and logical decision-making. However, it was found to have a positive effect on both avoidant and independent decision-making. The study found that managers' attention to rights and freedoms positively influenced their intuitive, logical, and independent decision-making, while negatively affecting their avoidant decision-making. Managers' awareness of their responsibilities and adherence to the rule of law prevented them from making intuitive decisions, but had no significant effect on their avoidant decision-making. However, it was found to positively influence managers' logical and independent decision-making.
Benzer Tezler
- Eğitim öğretim sistemimizin otorite ve sorumluluk açısından değerlendirilmesi (ilk ve orta dereceli okullarda)
Başlık çevirisi yok
AHMET YAYLA
- Artificial intelligence effects on construction project management and a future perspective
Yapay zekanın inşaat proje yönetimine etkisi ve gelecek perspektifi
MUHAMMET İKBAL ÇİÇEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEGÜM SERTYEŞİLIŞIK
- Büyük verinin sanata dönüşmesinde bilginin kullanımı
The use of knowledge in the transformation of big data into art
MERVE İŞLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bilgi ve Belge YönetimiMarmara ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜSSÜN GÜNEŞ
- Prıorıtızatıon of socıal medıa advertısıng channels ınonlıne retaılıng by an aı-drıven mcdm framework
Çevrimiçi perakendecilikte sosyal medya reklamkanallarinin yapay zeka destekli bir çkkv çerçevesiyleönceliklendirilmesi
SABA MOSTAFAEI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF İLKER TOPCU
- Eğitim ortamlarında paydaşların toplum çevirmenliğine yönelik algı ve beklentileri
Community interpreting in educational settings: Stakeholders' perceptions and expectations
ALİ DURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mütercim-TercümanlıkAmasya Üniversitesiİngilizce Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKTAY ESER