Geri Dön

Çocuklarda gram-negatif bakteriyemi etkenleri, antibiyotik direnci ve direnç gelişimine etki eden faktörlerin araştırılması

Investigation of gram-negative bacteremia etiology, antibiotic resistance, and factors associated with resistance in children

  1. Tez No: 987837
  2. Yazar: MERVE DEMİRER ÇELİK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ANIL TAPISIZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Gram-negatif bakteriyemi, Enterobacterales, karbapenem direnci, Gram-negative bacteremia, Enterobacterales, carbapenem resistance
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çocuklarda Gram-Negatif Bakteriyemi Etkenleri, Antibiyotik Direnci ve Direnç Gelişimine Etki Eden Faktörlerin Araştırılması Gram-negatif bakteriler son yıllarda artan direnç oranlarıyla birlikte çocuklarda önemli oranda morbidite ve mortaliteye neden olmaktadır. Bu çalışmada, çocuklarda bakteriyemi etkeni Gram-negatif mikroorganizmaların dağılımı, antibiyotik direnç oranları ve dirence etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlandı. Haziran 2018-Aralık 2024 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde 0–18 yaş aralığındaki 302 hastanın 463 Gram-negatif bakteriyemi epizodu retrospektif olarak incelendi. Bakteriyemi epizotların %77'si sağlık hizmeti ilişkili, %22,9'u ise toplumda gelişen bakteriyemilerdi. En sık Enterobacterales türlerinden K. pneumoniae (%22,5) ve E. coli (%13,8) görülürken bunları Pseudomonas spp. (%10,4) ve Acinetobacter spp. (%9,7) izledi. Bakteriyemi epizotlarının %16,8'inde persistan bakteriyemi saptanırken persistan bakteriyemi ile ilişkili risk faktörleri lojistik regresyon analizinde; umbilikal kateter ve subklavyen kateter varlığı, Kİ-KDE olması, trakeostomi bulunması ve son 3 ay içerisinde herhangi bir sistemik antibiyotik kullanımı olarak saptandı (p<0,05). Kİ-KDE olanlarda; kateteri ilk 24 saatte çekilen hiçbir hastada persistan bakteriyemi gelişmezken kateter, 3 günden uzun süre çekilmeyen hastalarda persistan bakteriyemi riskinin (%67,4) 10,8 kat arttığı saptandı (p<0,05). MDR oranları K. pneumoniae ve E. coli izolatlarında sırasıyla %66,3 ve %82,8 iken Pseudomonas spp. ve Acinetobacter spp.'de sırasıyla %27,5 ve %37,8 olarak saptandı. Karbapenem direnci K. pneumoniae ve E. coli131 izolatlarında sırasıyla %23,1 ve %17,2 iken Pseudomonas spp. ve Acinetobacter spp.'de sırasıyla %35,4 ve %37,8 olarak saptandı. Karbapenem dirençli Enterobacterales izolatlarında en yüksek duyarlılık kolistine karşı (%93,3) görülürken bunu amikasin (%63,2) izledi. Seftazidim/avibaktam duyarlılığı ise %25,0'ti. Karbapenem dirençli Pseudomonas spp.'de en yüksek duyarlılık kolistin (%100,0) ve amikasine (%76,5) karşı görülürken karbapenem dirençli Acinetobacter spp.'de en yüksek duyarlılık tigesiklin (%100,0) ve kolistine (%92,3) karşı görüldü. MDR ile ilişkili risk faktörleri lojistik regresyon analizinde; son 3 ayda kolistin kullanımı, sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyon ve nötropeni olarak saptandı (p<0,05). Karbapenem direnci ile ilişkili risk faktörleri lojistik regresyon analizinde; son 3 ayda kolistin ve karbapenem kullanımı, farklı merkezden sevk olma, santral kateter varlığı, mekanik ventilatör ve nötropeni varlığı olarak saptandı (p<0,05). KDE ilişkili mortalite (%6,7) ile ilişkili risk faktörleri lojistik regresyon analizinde; erkek cinsiyet, nötropeni, prematürite ve mekanik ventilatör olarak saptandı. Total mortalite (%36,3) ile ilişkili risk faktörleri lojistik regresyon analizinde; prematürite, genetik/metabolik hastalık varlığı, uzamış yatış süresi, santral kateter varlığı, mekanik ventilatör ve periton diyalizi uygulanması olarak saptandı. Ayrıca karbapenem direncinin persistan bakteriyemi, KDE ilişkili mortalite ve total mortalite riskini artırdığı tek değişkenli analizlerde saptandı (p<0,05). Gram-negatif mikroorganizmalarda artan direnç oranları bu etkenlerin tedavisini giderek zorlaştırmaktadır. Özellikle karbapenem direnci, sınırlı tedavi seçenekleri nedeniyle küresel ölçekte ciddi bir sorun haline gelmiştir. Yeni β-132 laktam/β-laktamaz inhibitör kombinasyonlarına karşı bile direnç geliştiği bildirilmiş olup, çalışmamızda da karbapenem dirençli Enterobacterales türlerinde seftazidim/avibaktama karşı yüksek direnç oranları saptanmıştır. Bu tehdidin kontrolü için karbapenem dirençli Gram-negatif bakterilerin ve ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi ile merkez ve ülke düzeyinde sürekli sürveyansı büyük önem taşımaktadır.

Özet (Çeviri)

Investigation of Gram-Negative Bacteremia Etiology, Antibiotic Resistance, and Factors Associated with Resistance in Children Gram-negative bacteria have become an increasingly important cause of morbidity and mortality in children, largely due to rising antimicrobial resistance rates in recent years. This study aimed to determine the distribution of Gramnegative organisms causing bacteremia in children, assess antibiotic resistance patterns, and identify factors associated with resistance. A total of 463 Gramnegative bacteremia episodes in 302 patients aged 0–18 years, hospitalized at Gazi University Medical Faculty Hospital between June 2018 and December 2024, were retrospectively analyzed. Of the bacteremia episodes, 77% were healthcare-associated and 22.9% were community-acquired. Among Enterobacterales species, K. pneumoniae (22.5%) and E. coli (13.8%) were the most frequently identified pathogens, followed by Pseudomonas spp. (10.4%) and Acinetobacter spp. (9.7%). Persistent bacteremia was detected in 16.8% of episodes. Logistic regression analysis identified umbilical and subclavian catheter presence, catheter-related bloodstream infection (CRBSI), tracheostomy, and systemic antibiotic use within the previous three months as significant risk factors for persistent bacteremia (p<0.05). Among patients with CRBSI, no cases of persistent bacteremia occurred when the catheter was removed within 24 hours, whereas failure to remove the catheter within the first 3 days increased the risk of persistent bacteremia (67.4%) 10.8-fold (p<0.05). MDR organism rates were 66.3% for K. pneumoniae and 82.8% for E. coli, and134 27.5% and 37.8% for Pseudomonas spp. and Acinetobacter spp., respectively. Carbapenem resistance rates in K. pneumoniae and E. coli were 23.1% and 17.2%, respectively, while Pseudomonas spp. and Acinetobacter spp. exhibited rates of 35.4% and 37.8%. Among carbapenem-resistant Enterobacterales, the highest susceptibility was observed to colistin (93.3%), followed by amikacin (63.2%); ceftazidime-avibactam susceptibility was 25%. In carbapenem-resistant Pseudomonas spp., the highest susceptibility was to colistin (100%) and amikacin (76,5%), while in carbapenem-resistant Acinetobacter spp., tigecycline (100%) and colistin (92.3%) showed the highest activity. Risk factors associated with MDR in logistic regression analysis included colistin exposure within the previous three months, healthcare-associated infection, and neutropenia (p<0.05). Risk factors associated with carbapenem resistance in logistic regression analysis included prior colistin and carbapenem use, interhospital transfer, presence of a central venous catheter, mechanical ventilation, and neutropenia (p<0.05). BSI-associated mortality (6.7%) was linked to male sex, neutropenia, prematurity, and mechanical ventilation, whereas overall mortality (36.3%) was associated with prematurity, underlying genetic/metabolic disease, prolonged hospitalization, presence of a central venous catheter, mechanical ventilation, and peritoneal dialysis in logistic regression analyses (p<0.05). Carbapenem resistance was also associated with an increased risk of persistent bacteremia, BSI-related mortality, and overall mortality in univariate analyses (p<0.05).135 Rising resistance rates among Gram-negative pathogens increasingly complicate the management of these infections. In particular, carbapenem resistance represents a major global concern due to limited therapeutic options. Reports of emerging resistance even to newly developed β-lactam/β-lactamase inhibitor combinations further highlight the severity of the issue. Similarly, in our study, carbapenem-resistant Enterobacterales isolates exhibited notably high resistance rates to ceftazidime/avibactam. To control this growing threat, identification of carbapenem-resistant Gram-negative bacteria and associated risk factors, along with continuous surveillance at both institutional and national levels, is of critical importance.

Benzer Tezler

  1. Siprofloksasin profilaksisi alan akut lösemili çocuklarda bakteriyel enfeksiyon sıklığı ve prognoza etkisi

    Bacterial infection frequency in acute leukemia children with ciprofloxacin prophylaxis and effect of prophylaxis on prognoses

    NURETTİN ALICI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZÜHRE KAYA

  2. Spina bifidası olan nörojenik mesaneli çocuk hastaların idrar kültürlerinde üreyen etkenlerin ve direnç paternlerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of microorganisms and resistance patterns detected in urine cultures of children with neurogenic bladder and spina bifida

    MERYEM BAYSAL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHU KARA AKSAY

  3. Akut lösemili çocuklarda nötropenik ateş ataklarının değerlendirilmesi

    Evaluation of neutropenic fever attacks in children with acute leukemia

    BÜŞRA ÖZYALVAÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSEYİN TOKGÖZ

  4. Çocuk lösemi hastalarının febril nötropeni ataklarının üriner sistem enfeksiyonu ile ilişkisinin değerlendirilmesi

    Retrospective evaluation of the relationship of febrile neutropenia attacks and urinary system infection in children with leukemia

    HAKAN ARSLAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıManisa Celal Bayar Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜSEYİN GÜLEN

  5. Mersin bölgesinde yaşayan çocuklarda Campylobacter Upsaliensis ve diğer Campylobacter türlerinin görülme sıklığı

    Başlık çevirisi yok

    ÇİLEM YILDIZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    MikrobiyolojiMersin Üniversitesi

    Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. CANDAN ÖZTÜRK